Gençlik Merkezi
Basın Bülteni
Haftalık Program
Linkler
DEVLET MEMURLARI KANUNU (1)                     
    
    Kanun Numarası       : 657                                                  
    Kabul Tarihi         : 14/7/1965                                            
    Yayımlandığı R.Gazete: Tarih : 23/7/1965  Sayı: 12056                       
    Yayımlandığı Düstur  : Tertip: 5  Cilt: 4  Sayfa: 3044                      
                                *                                               
                               * *                                              
        Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için bakınız                    
      "Yürürlükteki Bazı Kanunların Mülga Hükümleri Külliyatı"                  
                        Cilt:2      Sayfa: 805                                  
                                *                                               
                               * *                                              
       Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren    
        yönetmelikler için, "Yönetmelikler Külliyatı" nın kanunlara göre        
                      düzenlenen nümerik fihristine bakınız.                    
                                *                                               
                               * *                                              
                            KISIM - I                                           
                          Genel Hükümler                                        
                             BÖLÜM: 1                                           
            Kapsam, Amaç, Temel İlkeler, İstihdam Şekilleri                     
    Kapsam:                                                                     

    Madde 1 - (Değişik:30/5/1974-KHK-12/1 md.Aynen kabul 15/5/1975-1897/1 md.)  
    Bu Kanun, Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar, İl Özel İdareleri, Belediyeler,  
İl Özel İdareleri ve Belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner 
sermayeli kuruluşlarda, kanunlarla kurulan fonlarda, kefalet sandıklarında veya 
Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüklerinde çalışan memurlar hakkında uygulanır.      
    Sözleşmeli ve geçici personel hakkında bu Kanunda belirtilen özel hükümler  
uygulanır.                                                                      
--------------------                                                            
(1)a - 8/6/1984 tarihli ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 30 uncu mad-  
       desi ile Kanunlarda geçen "Devlet Personel Dairesi" ibaresi "Devlet Per- 
       sonel Başkanlığı" olarak değiştirilmiştir.                               
   b - 29/11/1984 tarihli ve 243 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 55 inci     
       maddesine göre; 657 sayılı Kanun ile ek ve değişikliklerinde, 13/12/1960 
       gün ve 160 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine yapılan atıflar 8/6/1984 gün  
       ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ilgili maddelerine yapılmış    
       sayılır.                                                                 
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    (Değişik: 19/2/1980-2261/5 md.) Anayasa Mahkemesi üye ve yedek üyeleri ile  
raportörleri; hakimlik ve savcılık mesleklerinde veya bu mesleklerden sayılan   
görevlerde bulunanlar, Danıştay ve Sayıştay meslek mansupları ve Sayıştay savcı 
ve yardımcıları, Üniversitelerin, İktisadi ve Ticari İlimler Akademilerinin,    
Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademilerinin, Devlet Güzel Sanatlar Akademile- 
rinin, Türkiye ve Orta - Doğu Amme İdaresi Enstitüsünün öğretim üye ve yardım-  
cıları, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası üyeleri, Genelkurmay Mehtaran Bölü- 
ğü Sanatkarları, Devlet Tiyatrosu ile Devlet Opera va Balesi ve Belediye Opera  
ve tiyatroları ile şehir ve belediye konservatuvar ve orkestralarının sanatkar  
memurları, uzman memurları, uygulatıcı uzman memurları ve stajyerleri; Spor-To- 
to Teşkilatında çalışan personel; subay, astsubay, uzman çavuş ve uzman jandar- 
malar ile Emniyet Teşkilatı mensupları özel kanunları hükümlerine tabidir.      
                                                                                
    Amaç:                                                                       

    Madde 2 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK-2/1 md.)                               
    Bu Kanun, Devlet memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve   
yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluk- 
larını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenler.           
    Bu Kanunun uygulanmasını göstermek veya emrettiği hususları belirtmek üzere 
tüzükler çıkarılır. Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler Bakanlar Kurulu Kararı   
ile yürürlüğe konulur.                                                          
                                                                                
    Temel ilkeler:                                                              

    Madde 3 - Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır:                              
                                                                                
    Sınıflandırma:                                                              
    A) (Değişik: 31/7/1970 - 1327/2 md.) Devlet kamu hizmetleri görevlerini ve  
bu görevlerde çalışan Devlet memurlarını görevlerin gerektirdiği niteliklere ve 
mesleklere göre sınıflara ayırmaktır.                                           
                                                                                
    Kariyer:                                                                    
    B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve ye-   
tişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar     
ilerleme imkanını sağlamaktır.                                                  
    Liyakat:                                                                    
    C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve- 
yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sis- 
temin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmak- 
tır.                                                                            
    İstihdam şekilleri:                                                         

    Madde 4 - (Değişik:30/5/1974-KHK-12;Değiştirilerek kabul:15/5/1975-1897/1   
md.)                                                                            
    Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler  
eliyle gördürülür.                                                              
                                                                                
    A) Memur:                                                                   
    Mevcut kuruluş biçimine bakılmaksızın, Devlet ve diğer kamu tüzel kişilik-  
lerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini 
ifa ile görevlendirilenler, bu Kanunun uygulanmasında memur sayılır.            
    Yukarıdaki tanımlananlar dışındaki kurumlarda genel politika tespiti, araş- 
tırma, planlama, programlama, yönetim ve denetim gibi işlerde görevli ve yetki- 
li olanlar da memur sayılır.                                                    
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    B) Sözleşmeli personel:                                                     
    Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli proje-  
lerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart      
olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine 
ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, kurumun teklifi üzerine Devlet   
Personel Dairesi ve Maliye Bakanlığının görüşleri alınarak Bakanlar Kurulunca   
geçici olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan    
kamu hizmeti görevlileridir. (36 ncı maddenin II - Teknik Hizmetler Sınıfında   
belirtilen görevlerde yukarıdaki fıkra uyarınca çalıştırılanlar için, işin ge-  
çici şartı aranmaz.)                                                            
    Bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları Bakanlar Kurulunca kararlaş-  
tırılır.                                                                        
    Ancak, yabancı uyrukluların; tarihi belge ve eski harflerle yazılmış arşiv  
kayıtlarını değerlendirenlerin mütercimlerin; tercümanların; dava adedinin az-  
lığı nedeni ile kadrolu avukat istihdamının gerekli olmadığı yerlerde avukatla- 
rını, (....) (1) kadrolu istihdamın mümkün olamadığı hallerde, Bakanlar Kuru-   
lunca tespit edilecek esas ve şartlarla tabip veya uzman tabiplerin; Adli Tıp   
Müessesesi uzmanlarının; Devlet Konservatuvarları sanatçı öğretim üyelerinin;   
İstanbul Belediyesi Konservatuvarı sanatçılarının; Milli Savunma Bakanlığı ile  
Jandarma Genel Komutanlığı ve dış kuruluşlarda belirli bazı hizmetlerde çalış-  
tırılacak personelin de zorunlu hallerde sözleşme ile istihdamları caizdir.     
                                                                                
    Ek fıkra - (Ek : 5/7/1991 - KHK - 433/1 md.; Mülga : 27/12/1991 - KHK -     
475/11 md.)                                                                     
    C) Geçici personel:                                                         
    Bir yıldan az süreli veya mevsimlik hizmet olduğuna Devlet Personel Daire-  
sinin ve Maliye Bakanlığının görüşlerine dayanılarak Bakanlar Kurulunca karar   
verilen görevlerde ve belirtilen ücret ve adet sınırları içinde sözleşme ile    
çalıştırılan ve işçi sayılmayan kimselerdir.                                    
                                                                                
    D) İşçiler:                                                                 
    (A), (B) ve (C) fıkralarında belirtilenler dışında kalan kişilerdir. Bunlar 
hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz.                                         
                                                                                
    Dört istihdam şekli dışında personel çalıştırılamıyacağı:                   
                                                                                

    Madde 5 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK- 2/1 md.)                              
    Bu Kanuna tabi kurumlar, dördüncü maddede yazılı dört istihdam şekli dışın- 
da personel çalıştıramazlar.                                                    
                                                                                
                             BÖLÜM: 2                                           
                      Ödevler ve Sorumluluklar                                  
                                                                                
    Sadakat:                                                                    

    Madde 6 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/1 md.)                                 
    Devlet memurları, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına sadakatla  
bağlı kalmak ve milletin hizmetinde Türkiye Cumhuriyeti kanunlarını sada-       
-------------------                                                             
(1) Bu aradaki "...... bu Kanunun 196 ncı maddesi uyarınca tesbit edilen mahru- 
miyet yerlerinde" şeklindeki ibare 12/2/1982 tarih ve 2595 sayılı Kanunun 19-a  
maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.                                         
                                                                                
                                                                                
KANUNLAR, ŞUBAT 1992 (Ek - 11)                                                  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
katla uygulamak zorundadırlar. Devlet memurları bu hususu "Asli Devlet Me-      
murluğuna" atandıktan sonra en geç bir ay içinde kurumlarınca düzenlenecek      
merasimle yetkili amirlerin huzurunda yapacakları yeminle belirtirler ve öz-    
lük dosyalarına konulacak aşağıdaki "Yemin Belgesi" ni imzalayarak göreve baş-  
larlar.                                                                         
    Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına, Atatürk İnkılap ve İlkelerine, Anayasada   
ifadesi bulunan Türk Milliyetçiliğine sadakatla bağlı kalacağıma; Türkiye Cum-  
huriyeti kanunlarını milletin hizmetinde olarak tarafsız ve eşitlik ilkelerine  
bağlı kalarak uygulayacağıma; Türk Milletinin milli, ahlaki, insani, manevi ve  
kültürel değerlerini benimseyip, koruyup bunları geliştirmek için çalışacağıma; 
insan haklarına ve Anayasanın temel ilkelerine dayanan milli, demokratik, laik, 
bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyetine karşı görev ve sorumluluklarını    
bilerek, bunları davranış halinde göstereceğime namusum ve şerefim üzerine ye-  
min ederim.                                                                     
    Tarafsızlık ve devlete bağlılık:                                            

    Madde 7 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/2 md.)                                 
    Devlet memurları siyasi partiye üye olamazlar, herhangi bir siyasi parti,   
kişi veya zümrenin yararını veya zararını hedef tutan bir davranışta bulunamaz- 
lar; görevlerini yerine getirirlerken dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, fel-  
sefi inanç, din ve mezhep gibi ayırım yapamazlar; hiçbir şekilde siyasi ve ide- 
olojik amaçlı beyanda ve eylemde bulunamazlar ve bu eylemlere katılamazlar.     
    Devlet memurları her durumda Devletin menfaatlerini korumak mecburiyetinde- 
dirler. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına aykırı olan, memleketin  
bağımsızlığını ve bütünlüğünü bozan Türkiye Cumhuriyetinin güvenliğini tehlike- 
ye düşüren herhangi bir faaliyette bulunamazlar. Aynı nitelikte faaliyet göste- 
ren herhangi bir harekete, gruplaşmaya, teşekküle veya derneğe katılamazlar,    
bunlara yardım edemezler,                                                       
    Davranış ve işbirliği:                                                      

    Madde 8 - Devlet memurları, resmi sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güve- 
ne layık olduklarını hizmet içindeki ve dışındaki davranışlariyle göstermek zo- 
rundadırlar.                                                                    
    Devlet memurlarının işbirliği içinde çalışmaları esastır.                   
    Yurt dışında davranış:                                                      

    Madde 9 - Devlet memurlarından sürekli veya geçici görevle veya yetişme,    
inceleme ve araştırma için yabancı memleketlerde bulunanlar Devlet itibarını    
veya görev haysiyetini zedeleyici fiil ve davranışlarda bulunamazlar.           
    Amir durumda olan devlet memurlarının görev ve sorumlulukları:              

    Madde 10 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/3 md.)                                
    Devlet memurları amiri oldukları kuruluş ve hizmet birimlerinde kanun, tü-  
zük ve yönetmeliklerle belirlenen görevleri zamanında ve eksiksiz olarak yap-   
maktan ve yaptırmaktan, maiyetindeki memurlarını yetiştirmekten, hal ve hare-   
ketlerini takip ve kontrol etmekten görevli sorumludurlar.                      
    Amir, maiyetindeki memurlara hakkaniyet ve eşitlik içinde davranır. Amirlik 
yetkisini kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslar içinde kullanır.   
    Amir, maiyetindeki memurlara kanunlara aykırı emir veremez ve maiyetindeki  
memurdan hususi bir menfaat temin edecek bir talepte bulunamaz, hediyesini ka-  
bul edemez ve borç alamaz.                                                      
    Devlet memurlarının görev ve sorumlulukları:                                

    Madde 11 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/4 md.)                                
    Devlet memurları kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslara uymak- 
la ve amirler tarafından verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü ve görev-  
lerinin iyi ve doğru yürütülmesinden amirlerine karşı sorumludurlar.            
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Devlet memuru amirinden aldığı emri, Anayasa, kanun, tüzük ve yönetmelik    
hükümlerine aykırı görürse, yerine getirmez ve bu aykırılığı o emri verene bil- 
dirir. Amir emrinde israr eder ve bu emrini yazı ile yenilerse, memur bu emri   
yapmağa mecburdur. Ancak emrin yerine getirilmesinden doğacak sorumluluk emri   
verene aittir.                                                                  
    Konusu suç teşkil eden emir, hiçbir suretle yerine getirilmez; yerine geti- 
ren kimse sorumluluktan kurtulamaz.                                             
    Acele hallerde kamu düzeninin ve kamu güvenliğinin korunması için kanunla   
gösterilen istisnalar saklıdır.                                                 
                                                                                
    Kişisel sorumluluk ve zarar:                                                

    Madde 12 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/5 md.)                                
    Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendi- 
lerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulun- 
durmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar.                             
    Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara 
uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenme- 
si esastır.                                                                     
    Zararların ödettirilmesinde bu konudaki genel hükümler uygulanır. Ancak fi- 
ilin meydana geldiği tarihte en alt derecenin birinci kademesinde bulunan memu- 
run brüt aylığının yarısını geçmeyen zararlar, kabul etmesi halinde disiplin    
amiri veya yetkili disiplin kurulu kararına göre ilgili memurca ödenir.         
                                                                                
    Kişilerin uğradıkları zararlar:                                             

    Madde 13 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/6 md.)                                
    (Değişik birinci fıkra 6/6/1990-3657/1 md.) Kişiler kamu hukukuna tabi gö-  
revlerle ilgili olarak uğradıkları zararlardan dolayı bu görevleri yerine geti- 
ren personel aleyhine değil, ilgili kurum aleyhine dava açarlar. Ancak, Devlet  
dairelerine tevdi veya bu dairelerce tahsil veya muhafaza edilen para ve para   
hükmündeki değerli kağıtların ilgili personel tarafından zimmete geçirilmesi    
halinde, zimmete geçirilen miktar, cezai takibat sonucu beklenmeden Hazine ta-  
rafından hak sahibine ödenir. Kurumun, genel hükümlere göre sorumlu personele   
rücu hakkı saklıdır.                                                            
    12 nci maddeyle bu maddede belirtilen zararların nevi, miktarlarının tespi- 
ti, takibi, amirlerin sorumlulukları ve yapılacak işlemlerle ilgili diğer hu-   
suslar Başbakanlıkça düzenlenecek yönetmelikle belirlenir.                      
                                                                                
    Mal bildirimi:                                                              

    Madde 14 - Devlet memurları, kendileriyle, eşlerine ve velayetleri altında- 
ki çocuklarına ait taşınır ve taşınmaz malları, alacak ve borçları hakkında,    
özel kanunda yazılı hükümler uyarınca, mal bildirimi verirler.                  
                                                                                
    Basına bilgi veya demeç verme:                                              

    Madde 15 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/7 md.)                                
    Devlet Memurları, kamu görevleri hakkında basına, haber ajanslarına veya    
radyo ve televizyon kurumlarına bilgi veya demeç veremezler. Bu konuda gerekli  
bilgi ancak bakanın yetkili kılacağı görevli illerde valiler veya yetkili kıla- 
cağı görevli tarafından verilebilir.                                            
    Askeri hizmet ile ilgili bilgiler özel kanunların yetkili, kıldığı personel 
dışın da hiç bir kimse tarafından açıklanamaz.                                  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Resmi belge, araç ve gereçlerin yetki verilen mahaller dışına çıkarılmaması 
ve iadesi:                                                                      

    Madde 16 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/8 md.)                                
    Devlet memurları görevleri ile ilgili resmi belge araç ve gereçleri, yetki  
verilen mahaller dışına çıkaramazlar, hususi işlerinde kullanamazlar.           
    Devlet memurları görevleri icabı kendilerine teslim edilen resmi belge,     
araç ve gereçleri görevleri sona erdiği zaman iade etmek zorundadırlar. Bu zo-  
runluluk memurun mirasçılarına da şamildir.                                     
                                                                                
                             BÖLÜM: 3                                           
                           Genel Haklar                                         
                                                                                
    Uygulamayı isteme hakkı:                                                    

    Madde 17 - Devlet memurları, bu kanun ve bu kanuna dayanılarak yayınlanan   
tüzük ve yönetmeliklere göre tayin ve tesbit olunup yürürlükte bulunan hükümle- 
rin kendileri hakkında aynen uygulanmasını istemek hakkına sahiptirler.         
                                                                                
    Güvenlik:                                                                   

    Madde 18 - Kanunlarda yazılı haller dışında Devlet memurunun memurluğuna    
son verilmez, aylık ve başka hakları elinden alınamaz.                          
                                                                                
    Emeklilik:                                                                  

    Madde 19 - Devlet memurlarının, özel kanununda yazılı belirli şartlar için- 
de, emeklilik hakları vardır.                                                   
                                                                                
    Çekilme:                                                                    

    Madde 20 - Devlet memurları, bu kanunda belirtilen esaslara göre memurluk-  
tan çekilebilirler.                                                             
                                                                                
    Müracaat, şikayet ve dava açma:                                             

    Madde 21 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/9 md.)                                
    Devlet memurları kurumlarıyla ilgili resmi ve şahsi işlerinden dolayı müra- 
caat; amirleri veya kurumları tarafından kendilerine uygulanan idari eylem ve   
işlemlerden dolayı şikayet ve dava açma hakkına sahiptirler.                    
    Müracaat ve şikayetler söz veya yazı ile en yakın amirden başlayarak silsi- 
le yolu ile şikayet edilen amirler atlanarak yapılır.                           
    Müracaat ve şikayetler incelenerek en kısa zamanda ilgiliye bildirilir. Mü- 
racaat ve şikayetlerle ilgili esas ve usuller Başbakanlıkça hazırlanacak bir    
yönetmelikle düzenlenir.                                                        
                                                                                
    Sendika kurma:                                                              

    Madde 22 - (Mülga: 23/12/1972 - KHK-2/5 md.; Yeniden düzenleme: 12/6/1997 - 
4275/1 md.)                                                                     
    Devlet memurları, Anayasada ve özel kanununda belirtilen hükümler uyarınca  
sendikalar ve üst kuruluşlar kurabilir ve bunlara üye olabilirler.              
    İzin                                                                        

    Madde 23 - Devlet memurları, bu kanunda gösterilen süre ve şartlarla izin   
hakkına sahiptirler.                                                            
                                                                                
    Kovuşturma ve yargılama:                                                    

    Madde 24 - Devlet memurlarının görevleri ile ilgili veya görevleri sırasın- 
da işledikleri suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılması ve hakların- 
da dava açılması özel hükümlere tabidir.                                        
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    İsnat ve iftiralara karşı koruma:                                           

    Madde 25 - Devlet memurları hakkındaki ihbar ve şikayetler, garaz veya mü-  
cerret hakaret için, uydurma bir suç isnadı suretiyle yapıldığı ve soruşturma   
veya yargılamanın tabi olduğu kanuni işlem sonucunda bu isnat sabit olmadığı    
takdirde, merkezde bu memurun en büyük amiri, illerde valiler, isnatta bulunan- 
lar hakkında kamu davası açılmasını Cumhuriyet Savcılığından isterler.          
                                                                                
                             BÖLÜM: 4                                           
                             Yasaklar                                           
    Toplu eylem ve hareketlerde bulunma yasağı:                                 

    Madde 26 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/10 md.)                               
    Bu Kanunun 21 nci maddesi ile hükme bağlanan hakkın kullanılmasında birden  
fazla Devlet memurunun toplu olarak söz ve yazı ile müracaatları ve şikayetleri 
yasaktır.                                                                       
    Devlet memurlarının kamu hizmetlerini aksatacak şekilde memurluktan kasıtlı 
olarak birlikte çekilmeleri veya görevlerine gelmemeleri veya görevlerine ge-   
lipte Devlet hizmetlerinin ve işlerinin yavaşlatılması veya aksatılması sonu-   
cunu doğuracak eylem ve hareketlerde bulunmaları yasaktır.                      
                                                                                
    Grev yasağı:                                                                

    Madde 27 - Devlet memurlarının greve karar vermeleri, grev tertiplemeleri,  
ilan etmeleri, bu yolda propaganda yapmaları yasaktır.                          
    Devlet memurları, harhangi bir greve veya grev teşebbüsüne katılamaz, grevi 
destekliyemez veya teşvik edemezler.                                            
                                                                                
    Ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunma yasağı:              

    Madde 28 - (Değişik: 30/5/1974-KHK-12;Değiştirilerek kabul:15/5/1975-1897/1 
md.)                                                                            
    Memurlar Türk Ticaret Kanununa göre (Tacir) veya (Esnaf) sayılmalarını ge-  
rektirecek bir faaliyette bulunamaz, ticaret ve sanayi müesseselerinde görev    
alamaz, ticari mümessil veya ticari vekil veya kollektif şirketlerde ortak veya 
komandit şirkette komandite ortak olamazlar. (Görevli oldukları kurumların iş-  
tiraklerinde kurumlarını temsilen alacakları görevler hariç).                   
    Memurların üyesi oldukları yapı, kalkınma ve tüketim kooperatifleri ile ka- 
nunla kurulmuş  yardım sandıklarının yönetim ve denetim kurulları üyelikleri    
görevleri ve özel kanunlarda belirtilen görevler bu yasaklamanın dışındadır.    
    Eşleri, reşit olmayan veya mahcur olan çocukları, yasaklanan faaliyetlerde  
bulunan memurlar bu durumu 15 gün içinde bağlı oldukları kuruma bildirmekle yü- 
kümlüdürler,                                                                    
                                                                                
    Hediye alma, menfaat sağlama yasağı:                                        

    Madde 29 - Devlet memurlarının doğrudan doğruya veya aracı eliyle hediye    
istemeleri ve görevleri sırasında olmasa dahi menfaat sağlama amacı ile hediye  
kabul etmeleri veya iş sahiplerinden borç para istemeleri ve almaları yasaktır. 
                                                                                
    Denetimindeki teşebbüsten menfaat sağlama yasağı:                           

    Madde 30 - Devlet memurunun, denetimi altında bulunan veya kendi görevi ve- 
ya mensup olduğu kurum ile ilgisi olan bir teşebbüsten, doğrudan doğruya veya   
aracı eliyle her ne ad altında olursa olsun bir menfaat sağlaması yasaktır.     
                                                                                
    Gizli bilgileri açıklama yasağı:                                            

    Madde 31 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/11 md.)                               
    Devlet memurlarının kamu hizmetleri ile ilgili gizli bilgileri görevlerin-  
den ayrılmış bile olsalar, yetkili bakanın yazılı izni olmadıkça açıklamaları   
yasaktır.                                                                       
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                     KISIM - II                                 
                                    Sınıflandırma                               
                                                                                
    Sınıf:                                                                      

    Madde 32 - (Mülga: 30/5/1974-KHK-12/7 md.;Aynen kabul:15/5/1975-1897/7 md.) 
    Kadroların tespiti:                                                         

    Madde 33 - (Değişik: 30/5/1974-KHK-12;Değiştirilerek kabul:15/5/1975-1897/1 
md.)                                                                            
    Kadrosuz memur çalıştırılamaz.                                              
    Genel ve Katma Bütçeli kuruluşlarla bunlara bağlı döner sermayeli kuruluş-  
lar; kanunlarla kurulan fonlar, kefalet sandıkları ve Beden Terbiyesi Bölge Mü- 
dürlüklerinde memur deyimine giren kişilere gördürülen hizmetlerin gerektirdiği 
görevler için tespit olunan kadrolar Genel Kadro Kanununda gösterilir. Milli    
Güvenliğe ilişkin kadrolardan gizli kalması gerekenler hakkında bu hüküm uygu-  
lanmaz.                                                                         
    İl özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birliklerin kadro- 
ları yetkili organlarınca hazırlanarak İçişleri Bakanlığının onayı ile tamamla- 
nır.                                                                            
    Yukarıdaki fıkrada sözü edilen kadroların kaldırılması veya bu kadrolarda   
yapılacak değişiklikler de aynı usule tabidir.                                  
                                                                                
    Kadroların hazırlanması:                                                    

    Madde 34 - (Değişik: 31/7/1970 - 1327/7 md.)                                
    Devlet memurları için kurumlarınca teklif edilen kadrolar Maliye Bakanlığı, 
Devlet Personel Başkanlığı ve ilgili kurumca birlikte hazırlanır.               
    1,2,3, ve 4 üncü derecede kadro ihdas edilebilmesi için ayrıca Maliye Ba-   
kanlığı ile Devlet Personel Başkanlığının görüşüne dayanılarak Bakanlar Kurulu  
kararı alınması şarttır. (Milli Güvenliğe ilişkin kadrolar dairesince hazırla-  
nır ve özel kanununda yazılı şekle uygun olarak onanır.)                        
                                                                                
    Kadro cetvelleri:                                                           

    Madde 35 - (Değişik: 31/7/1970 - 1327/8 md.)                                
    33 ve 34 üncü maddeler uyarınca hazırlanan kadro cetvellerinde:             
    Her kurum için gerekli kadroların sınıfı, derecesi, unvanı ve adedi göste-  
rilir.                                                                          
                                                                                
    Tesis edilen sınıflar:                                                      

    Madde 36 - (Değişik: 30/5/1974-KHK-12;Değiştirilerek kabul:15/5/1975-1897/1 
md.)                                                                            
    Bu Kanuna tabi kurumlarda çalıştırılan memurların sınıfları aşağıda göste-  
rilmiştİr.                                                                      
                                                                                
    I - GENEL İDARE HİZMETLERİ SINIFI:                                          
    Bu Kanunun kapsamına dahil kurumlarda yönetim, icra, büro ve benzeri hiz-   
metleri gören ve bu Kanunla tespit edilen diğer sınıflara girmeyen memurlar Ge- 
nel idare Hizmetleri sınıfını teşkil eder.                                      
                                                                                
    II - TEKNİK HİZMETLER SINIFI:                                               
    Bu Kanunun kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen 
ifa eden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, 
jeolog, hidrojeolog, hidrolog, jeofizikçi, fizikçi, kimyager, matematikçi, ista-
tikçi, yöneylemci (Hareket araştırmacısı), matematiksel iktisatcı, ekonomici ve 
benzeri ile teknik öğretmen okullarından mezun olup da, öğretmenlik mesleği     
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
dışında teknik hizmetlerde çalışanlar, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya   
bölümlerinden mezun şehir plancısı, yüksek şehir plancısı, yüksek Bölge Plancı- 
sı, 3437 ve 9/5/1969 tarih 1177 sayılı Kanunlara göre tütün eksperi yetiştiri-  
lenler ile müskirat ve çay eksperleri, fen memuru, yüksek tekniker, tekniker    
teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecede mesleki    
tahsil görmüş bulunanlar, Teknik Hizmetler sınıfını teşkil eder. (1)            
    III - SAĞLIK HİZMETLERİ VE YARDIMCI SAĞLIK HİZMETLERİ SINIFI:               
    Bu sınıf, sağlık hizmetlerinde (Hayvan sağlığı dahil) mesleki eğitim göre-  
rek yetişmiş olan tabip, diş tabibi, eczacı, veteriner hekim gibi memurlar ile  
bu hizmet sahasında çalışan yüksek öğrenim görmüş fizikoterapist, tıp teknolo-  
ğu, ebe, hemşire, sağlık memuru, sosyal hizmetler mütehassısı, biyolog, pisiko- 
log, diyetçi, sağlık muhendisi, sağlık fizikçisi, sağlık idarecisi ile ebe ve   
hemşire, hemşire yardımcısı, (Fizik tedavi, laboratuvar, eczacı, diş anestezi,  
röntgen teknisyenleri ve yardımcıları, çevre sağlığı ve toplum sağlığı teknis-  
yeni dahil) sağlık savaş memuru, hayvan sağlık memuru ve benzeri sağlık perso-  
nelini kapsar.                                                                  
    IV - EĞİTİM VE ÖĞRETİM HİZMETLERİ SINIFI:                                   
    Bu sınıf, bu Kanun kapsamına giren kurumlarda eğitim ve öğretim vazifesiyle 
görevlendirilen öğretmenleri ilköğretim müfettişlerini ve yardımcılarını kap-   
sar. (2)                                                                        
    V - AVUKATLIK HİZMETLERİ SINIFI:                                            
    Avukatlık hizmetleri sınıfı, Özel kanunlarına göre avukatlık ruhsatına sa-  
hip, baroya kayıtlı ve kurumlarını yargı mercilerinde temsil yetkisini haiz     
olan memurları kapsar.                                                          
    VI- DİN HİZMETLERİ SINIFI:                                                  
    Din hizmetleri sınıfı, özel kanunlarına göre çeşitli derecelerde dini eği-  
tim görmüş olan ve dini görev yapan memurları kapsar.                           
    VII - EMNİYET HİZMETLERİ SINIFI: (3)                                        
    Bu sınıf, özel kanunlarına göre polis, komiser muavini, komiser, başkomiser 
emniyet müfettişi, polis müfettişi, emniyet amiri ve emniyet müdürü ve emniyet  
müdürü sıfatını kazanmış emniyet mensubu memurları kapsar.                      
    VIII - YARDIMCI HİZMETLER SINIFI:                                           
    Yardımcı hizmetler sınıfı, kurumlarda her türlü yazı ve dosya dağıtmak ve   
toplamak, müracaat sahiplerini karşılamak ve yol göstermek; hizmet yerlerini    
temizleme, aydınlatma ve ısıtma işlerinde çalışmak veya basit iklim rasatlarını 
yapmak; ilaçlama yapmak veya yaptırmak veya tedavi kurumlarında hastaların ve   
hastanelerin temizliği ve basit bakımı ile ilgili hizmetleri yapmak veya kurum- 
larda, çarşı ve mahallelerde koruma ve muhafaza hizmetleri gibi anahizmetlere   
yardımcı mahiyetteki görevlerde her kurumun özel bünyesine göre ve yine bu ma-  
hiyette olmak üzere ihdasına lüzum gördüğü yardımcı hizmetleri ifa ile görevli  
bulunanlardan 4 üncü maddenin (D) bendinde tanımlananların dışında kalanları    
kapsar.                                                                         
    (Ek:28/3/1988 - KHK - 318/1 md.)Bu sınıfa dahil personel tarafından yerine  
getirilmesi gereken hizmetlerden hizmet yerlerinin ve tedavi kurumlarının temiz-
lenmesi,tesisatın bakım ve işletilmesi ve benzeri nitelikteki hizmetlerin üçün- 
cü şahıslara ihale yoluyla gördürülmesi mümkündür.                              
    (Ek fıkra:18/5/1994 - KHK - 527/1 md.;Mülga: 28/2/1995 - 4081/3 md. )       
--------------------                                                            
(1)  Bu hükme ilave edilen ve metne işlenmiş olan ünvanlar ile ilgili olarak    
     Bakanlar Kurulunun 10/10/1983 tarih ve 83/7198 sayılı kararına bakınız.    
(2)  Bu bende, 3/4/1998 tarih ve 4359 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle "ilköğ-  
     retim müfettişlerini ve yardımcılarını" ibaresi eklenmiş ve metne işlen-   
     miştir.                                                                    
(3)  26/6/1984 tarih ve 241 sayılı K.H.K.'nin 35 inci maddesine bakınız.        
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    IX - MÜLKİ İDARE AMİRLİĞİ HİZMETLERİ SINIFI:                                
    Bu sınıf, valiler ve kaymakamlar ile bu sıfatları kazanmış olup İçişleri    
Bakanlığı merkez ve iller kuruluşunda çalışanları ve maiyet memurlarını kapsar. 
    X - MİLLİ İSTİHBARAT HİZMETLERİ SINIFI:                                     
    Bu sınıf, Milli İstihbarat Teşkilatı kadrolarında veya bu teşkilat emrinde  
çalıştırılanlardan özel kanunlarında gösterilen veya Başbakanlıkça tespit edi-  
len görevleri ifa edenleri kapsar.                                              
                             ORTAK HÜKÜMLER                                     
    A) Sınıfların öğrenim durumlarına göre giriş ve yükselebilecek derece ve    
kademeleri aşağıda gösterilmiştir.                                              
                                           Giriş              Yükselinebilecek  
                                     -----------------        ----------------  
       Öğrenim durumu                Derece     Kademe         Derece   Kademe  
----------------------------------   -------- --------         ------- -------  
İlkokulu bitirenler                     15         1               7      Son   
Ortaokulu bitirenler                    14         2               5      Son   
Ortaokul dengi mesleki veya teknik                                              
öğrenimi bitirenler                     14         3               5      Son.  
Ortaokul üstü 1 yıl mesleki veya teknik                                         
öğrenimi bitirenler                     13         1               4      Son   
Ortaokul üstü 2 yıl mesleki veya teknik                                         
öğrenimi bitirenler                     13         2               4      Son   
Liseyi bitirenler                       13         3               3      Son   
Lise dengi mesleki veya teknik öğreni-                                          
mi bitirenler                           12         2               3      Son   
Lise veya dengi okullar üstü 1 yıllık                                           
mesleki veya teknik öğrenimi bitirenler 11         1               2      Son   
lise veya dengi okullar üstü 2 yıl veya                                         
Ortaokul üstü en az 5 yıllık mesleki                                            
veya teknik öğrenimi bitirenler         10         1               2      Son   
Lise veya dengi okullar üstü 3 yıl                                              
teknik veya mesleki  öğrenimi bitiren-                                          
ler                                     10         2               2      Son   
2 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler 10         2               1      Son   
3 yıl sÜreli yüksek öğrenimi bitirenler 10         3               1      Son   
4 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler  9         1               1      Son   
5 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler  9         2               1      Son   
6 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler  9         3               1      Son   
    1 - Avukatlık stajını açıkta iken yapanlara iki, memuriyette iken yapanlara 
bir kademe ilerlemesi uygulanır.                                                
    2 - Dört yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenlerden yüksek mühendis, mühen-   
dis, yüksek mimar, mimar sıfatını almış olanlar ile bunlardan öğretmenlik hiz-  
metinde çalışanlar, Erkek Teknik Yüksek Öğretmen Okulu, Erkek Teknik Öğretmen   
Okulu ve Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu mezunları, İstanbul Devlet  
Güzel Sanatlar Akademisi ile uygulamalı Endüstri Sanatları Yüksek Okulu mezun-  
ları(1), Teknik Eğitim Fakültesi (Yüksek Teknik Öğretmen Okulu ve Güzel Sanat-  
lar Fakültesi, İstanbul Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu) mezunları   
(2), öğrenimlerine göre tesbit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece,  
    3 - Beş yıl ve daha fazla süreli yüksek öğrenimini bitirenlerden yüksek mü- 
hendis,mühendis,yüksek mimar,mimar sıfatını almış olanlar ile bunlardan eğitim  
--------------------                                                            
(1)  Bakınız: 19/8/1977 tarih ve 7/13635 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (R. G.   
     19/8/1987 - 16032)                                                         
(2)  Bakınız: 30/10/1986 tarih ve 86/11158 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (R. G. 
     17/11/1986 - 19284)                                                        
                                                                                
                                                                                
                                                                                
ve öğretim hizmetinde çalışanlar öğrenimlerine göre tespit edilen giriş derece  
ve kademelerine bir derece,                                                     
    4 - Teknik hizmetler sınıfında görev almak şartiyle jeolog, jeofizikçi,     
hidrojeolog, hidrolog, jeomorflog, kimyager, fizikçi, matematikçi, istatikçi,   
yöneylemci (harekat araştırmacısı), matematiksel iktisatçı (Ekonometrici),Erkek 
Teknik Öğretmen Okulu mezunları, fen memurları, teknikerler ve yüksek tekniker- 
ler,tütün ve müskirat eksperleri, tarım alet ve makineleri Uzmanlık Yüksek Okulu
mezunları ile benzeri fen bilimleri ve teknik bilimler lisansiyerleri, Mimarlık 
ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun olan şehir plancısı, yüksek   
şehir plancısı, yüksek bölge plancısı. Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakülte-
si Teknoloji Bölümü İş ve Teknik Anabilim Dalı mezunları, Ankara Üniversitesi   
Ziraat Fakültesi Ev Ekonomisi Yüksek Okulu mezunları üniversitelerin arkeo-     
loji ve sanat tarihi bölümlerinin prehistorya, protohistorya ve önasya arkeolo- 
jisi, klasik arkeoloji anabilim dallarından mezun olanlar öğrenimlerine göre    
tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece, (1)                      
    5 - Dört yıl ve daha fazla süreli yüksek öğrenim görenlerden tabip, diş ta- 
bibi, veteriner hekim, eczacı ile benzeri sağlık bilimleri lisansiyerleri (Hay- 
van sağlığı dahil) Bİyolog unvanına sahip akademik personel giriş derece ve ka- 
demelerine bir derece eklenmek suretiyle bulunacak derece ve kademelerden hiz-  
mete alınırlar.(2)                                                              
    6 - a) Lise ve dengi okul mezunu olup, özel kanunları gereğince sınava tabi 
tutularak orta dereceli okul öğretmenliği ehliyetini alanlar ve ilköğretim mü-  
fettişliği unvanını kazananlar, mesleki ve teknik öğretim okulları meslek,      
atelye veya kurs öğretmenliğinde görevlendirilenler ile özel kanunlarına ya da  
özel kanunların verdiği izne dayanılarak orta dereceli okul öğretmenliğine ata- 
nanlar 11 inci derecenin birinci kademesinden hizmete alınırlar.                
    b) Ortaokul ve dengi, lise ve dengi okulların, normal öğrenim süresinden    
fazla olması halinde, başarılı her öğrenim yılı için bir kademe ilerlemesi uy-  
gulanır. Bunlardan teknik öğretim okulları mezunlarına, meslekleri ile ilgili   
görevlerde çalışmaları halinde ayrıca bir kademe ilerlemesi daha verilir.       
    7 - a) Kurumlarınca açılan ve bir kısım görevlere atanmada kanuni nitelik   
olarak şart koşulan kursları, memurluğa girmeden önce başarı ile bitirenler     
hakkında bu meslekleri ile ilgili görevlerde çalışmış olmak ve 3 kademeyi geç-  
memek şartiyle, bu kurslarda geçirdikleri başarılı sürelerin her yılı için bir  
kademe ilerlemesi uygulanır.                                                    
    b) Diyanet İşleri Başkanlığı kuruluşunda halen görevli bulunanlarla yeniden 
göreve atanacaklardan hafız oldukları Diyanet İşleri Başkanlığınca tespit edi-  
lecek bir yönetmelik uyarınca belirlenenlere bir derece yükselmesi verilir.     
(Lisans üstü eğitim sebebiyle verilen derece ve kademe ilerlemesi bu fıkra ge-  
reğince verilen derece ilerlemesiyle birlikte uygulanamaz.)                     
    8 - a) Emniyet hizmetleri sınıfına girenlerden:                             
    İlkokul, ortaokul ve dengi okulları bitirenler; ilkokul ve ortaokulu biti-  
renlerin giriş derecelerine iki derece,                                         
    Lise ve dengi okulları bitirenler, liseyi bitirenler için tespit edilen     
giriş derece ve kademesine bir derece bir kademe,                               
---------------------                                                           
(1)  Bu hükme ilave edilen ve metne işlenmiş olan meslek mensupları ile ilgili  
     olarak Bakanlar Kurulunun 10/10/1983 tarih ve 83/7198; 8/4/1987 tarih ve   
     87/11686; 13/8/1987 tarih ve 87/12018, 6/10/1994 tarih ve 94/6176 sayılı   
     Kararlarına bakınız.                                                       
(2)  Biyolog ünvanına sahip Akademik personel de Bakanlar Kurulunun 12/11/1984  
     gün ve 85/10045 sayılı Kararı ile bu madde kapsamına alınmışlardır:(R. G.: 
     22/11/1985 - 18936.)                                                       
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Yüksek öğrenimi bitirenler aynı yüksek öğrenimi bitirenler için tespit edi- 
len giriş derece ve kademesine bir derece.                                      
    b) Genel İdare Hizmetleri sınıfına girenlerden Orman Muhafaza Memuru ve     
Başmemuru ile Gümrük muhafaza memur ve amirlerine ilkokul ve ortaokul ve lise   
öğrenimleri için bu kanunda tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir de-  
rece,                                                                           
    c) Mesleki öğrenim veya kurs görmek ve özel yarışma sınavını başarmak sure- 
tiyle atanacak Cumhuriyet Senatosu ve Millet Meclisi Tutanak Müdürlüğü stenog-  
raflarına öğrenim giriş derece ve kademelerine bir derece,                      
    İlave edilmek suretiyle bulunacak derece ve kademelerden hizmete alınırlar. 
    9 - Memurluğa girmeden önce veya memuriyetleri sırasında yüksek öğrenim üs- 
tü master derecesi almış olanlarla yüksek öğrenim kurumlarında en az bir yıl    
ilave öğrenim yaparak lisans üstü ihtisas sertifikası alanlara bir kademe iler- 
lemesi, tıpta uzmanlık belgesi alanlara, meslekleri ile ilgili öğrenim dalla-   
rında  doktora yapanlara bir derece yükselmesi uygulanır.                       
    "Master derecesini alıp bir kademe ilerlemesinden yararlanan memura, mesle- 
ği ile ilgili öğrenim dalında doktora yaptığı takdirde iki kademe ilerlemesi    
uygulanır."                                                                     
    10 - Doktora üstü üniversite doçentliği unvanını üniversitede görevli iken  
kazananlara bir derece, diğer memuriyetlerde iken bu unvanı kazananlara iki ka- 
deme ilerlemesi uygulanır.                                                      
    11 - (Değişik: 29/11/1984 - KHK-243/1 md.) Mesleğe özel yarışma sınavına    
tabi tutulmak suretiyle alınan; Başbakanlık, Bakanlık ve bağımsız genel müdür-  
lükler müfettiş yardımcıları ile bağlı müfettiş yardımcıları ve Diyanet İşleri  
Başkanlığı müfettiş yardımcıları, Başbakanlık Uzman Yardımcıları, Devlet Plan-  
lama Teşkilatı Uzman Yardımcıları; Devlet Personel Başkanlığı Devlet Personel   
Uzman Yardımcıları; Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Uzman Yardımcıları; Ha- 
zine Müsteşarlığı Bankalar Yeminli Murakıp Yardımcıları, Stajyer Hazine Kontro- 
lörleri, Maiyet memurları; Dışişleri Bakanlığı meslek memurları; Maliye Bakan-  
lığı Hesap Uzman Yardımcıları,Sigorta Denetleme Uzman Yardımcıları ve Aktüer    
Yardımcıları, Bakanlıklar merkez kuruluşu stajyer kontrolörleri, (Değişik:27/6/ 
1989 - KHK - 375/4 md.) Emniyet Genel Müdürlüğü Dernek Denetçi Yardımcıları,    
Devlet Bütçe Uzman Yardımcıları, Mali Suçları Araştırma Uzman Yardımcıları,     
Tüketici ve Rekabet Uzman Yardımcıları,Marka Uzman Yardımcıları,Patent Uzman    
Yardımcıları Çevre Uzman Yardımcıları, (...) (1) Özürlüler Uzman Yardımcıları,  
Denizcilik Uzman Yardımcıları, Gümrük Uzman Yardımcıları, Devlet Muhasebe Uz-   
man Yardımcıları, Devlet Malları Uzman Yardımcıları, Maliye Uzman Yardımcıla-   
rı, Gelir Uzman Yardımcıları,Milli Emlak Uzman Yardımcıları, Vergi İstihbarat   
Uzman Yardımcıları,Muhasebe Denetmen Yardımcıları, Vergi Denetmen Yardımcıları, 
Milli Emlak Denetmen Yardımcıları, Dış Ticaret Müsteşarlığı Dış Ticarette Stan- 
dardizasyon Denetmen Yardımcıları, Bakanlık ve bağlı kuruluşların A.T. Uzman    
Yardımcıları, Hazine Uzman Yardımcıları, Dış Ticaret Uzman Yardımcıları İlköğ-  
retim Müfettiş Yardımcıları ile İçişleri Bakanlığı Planlama Uzman Yardımcıları- 
nın özel yeterlik sınavı yönet meliklerine göre yapılacak yeterlik sınavların-  
da başarı göstererek Müfettişliğe,Kaymakamlığa, Başbakanlık Uzmanlığına, Devlet 
Planlama Uzmanlığına, Devlet Personel Uzmanlığına, Bankalar Yeminli Murakıplı-  
ğına, Hesap Uzmanlığına, Sigorta Denetleme Uzmanlığına ve Aktüerliğine, Kontro- 
lörlüğe, Dernek Denetçiliğine, Devlet Bütçe Uzmanlığına, Mali Suçları Araştırma 
Uzmanlığına, Tüketici ve Rekabet Uzmanlığına, Marka Uzmanlığına, Patent Uzmanlı-
ğına Çevre Uzmanlığına, Özürlüler Uzmanlığına, Denizcilik Uzmanlığına, Gümrük   
Uzmanlığına, Devlet Muhasebe Uzmanlığına, Devlet Gelir Uzmanlığına, Devlet Mal- 
ları Uzmanlığına,Maliye Uzmanlığına, Gelir Uzmanlığına, Milli Emlak Uzmanlığına,
Vergi İstihbarat Uzmanlığına,Muhasebe Denetmenliğine, Vergi Denetmenliğine, Mil-
li Emlak Denetmenliğine, Dış Ticaret Müsteşarlığı Dış Ticarette Standardizasyon 
Denetmenliğine, bakanlık ve bağlı kuruluşların A.T. Uzmanlığına, Hazine Uzman-  
lığına, Dış Ticaret Uzmanlığına, İlköğretim Müfettişliğine (2),İçişleri Bakanlı-
ğı Planlama Uzmanlığına, (...)(1) Dışişleri meslek memurluğunda ise Dışişleri   
Bakanlığınca sınavla  girilmesi şart koşulan bir dereceye atanmaları sırasında  
ve bir defaya mahsus olmak üzere haklarında ayrıca bir derece yükselmesi uygula-
nır.(3)                                                                         
    12 - a) Memuriyete girmeden önce veya memurlukları sırasında ortaokul ve    
dengi veya lise ve dengi öğrenim üzerine hizmet içi eğitim sayılmayan ve öğre-  
nim süreleri en az aralıksız 1 veya 2 öğrenim yılı olan ve kurumlarınca açılan  
mesleki kursları bitirenler hakkında; 1 yıllık öğrenim için 1 kademe, 2 yıldan  
az olmayan öğrenim için 1 derece yükselmesi uygulanır.                          
----------------------                                                          
(1)Bu arada yer alan 2/6/1994 tarih 535 ve 536 sayılı KHK ile eklenen unvan, Ana
   yasa Mahkemesinin 8/7/1994 tarih ve E.1994/58,K.1994/53 sayılı Kararıyla ip- 
   tal edildiğinden metinden çıkarılmıştır.                                     
(2)Bu maddenin İlköğretim müfettişleri ile uygulanması için, 3/4/1998 tarih ve  
   4359 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesine bakınız.                         
(3)Bu fıkraya; 28/3/1988 tarih ve 318 sayılı, 27/6/1989 tarih ve 375 sayılı     
   KHK'ler 17/6/1992 tarih ve 3814 sayılı Kanun, 13/7/1993 tarih ve 486 sayılı, 
   10/8/1993 tarih ve 494 sayılı, 19/6/1994 tarih ve 543 sayılı 19/6/1994 tarih 
   ve 544 sayılı 6/7/1995 tarih ve 562 sayılı 25/3/1997 tarih ve 571 sayılı     
   KHK'ler ve 9/12/1994 tarih ve 4059 sayılı 13/11/1996 tarih ve 4208 sayılı    
   3/4/1998 tarih ve 4359 sayılı Kanunlar ile eklenen unvanlar metne işlenmiş-  
   tir.                                                                         
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    b) Lise ve dengi okulları bitirdikten sonra memurlukları sırasında Milli    
Eğitim Bakanlığınca belli edilen ve kurumlarınca düzenlenen bir yıl süreli mes- 
leki hizmet içi eğitim kurslarını tamamlayanların bulundukları derece ve kade-  
melere bir kademe ilave edilir.                                                 
    c) Memuriyetleri sırasında Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsünü bi- 
tirenlere her başarılı öğrenim yılı için öğrenim süreleri kadar (2 yılı geçme-  
mek şartiyle) her yıl için bir kademe ilerlemesi uygulanır.                     
    d) (Değişik: 9/4/1990-KHK-418/1 md.;Ana.Mah.nin 5/2/1992 tarih ve E.1990/22,
K.1992/6 sayılı Kararı ile;Yeniden düzenleme:18/5/1994 - KHK - 527/1 md.)       
Memuriyette iken veya memuriyetten ayrılarak (87 nci maddeye tabi kurumlarda    
çalışanlar dahil) üst öğrenimi bitirenler, aynı üst öğrenimi tahsile ara verme- 
den başlayan ve normal süresi içinde bitirdikten sonra memuriyete giren emsal-  
lerinin ulaştıkları derece ve kademeyi aşmamak kaydıyle, bitirdikleri üst öğre- 
nimin giriş derece ve kademesine memuriyette geçirdikleri başarılı hizmet süre- 
lerinin tamamı her yıl bir kademe her üç yıl bir derece hesabıyla ilave edilmek 
suretiyle bulunacak derece ve kademeye yükseltilirler.                          
    (Son tümce iptal: Ana.Mah.'nin 6/9/1995 tarih ve E:1995/47, K:1995/40 sayı- 
lı kararı ile.)                                                                 
    B) Öğrenim durumları itibariyle (A) bendinde gösterilen yükselinebilecek    
derece ve kademelerden farklı olanlar aşağıda gösterilmiştir.                   
    1 - Lise ve lise dengi mesleki veya teknik öğretim görenlerden, ögrenim ek- 
sikliğini giderecek hizmet içi eğitimden geçerek, Devlet Personel Dairesi tara- 
fından hazırlanacak yönetmelikte belirlenecek esaslara göre yapılacak özel yük- 
selme sınavlarında başarı gösterenler 1 inci derecenin son kademesine kadar     
yükselebilirler.                                                                
    2 - (A) bendinin 12 nci fıkrasının (a) şıkkında gösterilenler 3 üncü dere-  
cenin son kademesine kadar yükselebilirler.                                     
    3- (Değişik: 23/12/1988-KHK-351/3 md.) Emniyet Hizmetleri Sınıfı mensupla-  
rından:                                                                         
    a) Emniyet müdürleri ve bu sıfatı taşımakta olan emniyet teşkilatı mensup-  
ları ile başkomiser ve emniyet amirleri dışında kalanlar 3 üncü derecenin son   
kademesine,                                                                     
    b) Başkomiser ile emniyet amirleri 2 nci derecenin son kademesine,          
    c) Emniyet müdürleri ve bu sıfatı taşımakta olan emniyet teşkilatı mensup-  
ları 1 inci derecenin son kademesine,                                           
    kadar yükselebilirler.                                                      
    C) 1 - Teknik hizmetler sınıfına girenlerden memurluğa girmeden önce yurt   
içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest olarak veya resmi veya özel mües- 
seselerde ifa edenlerle memuriyetten ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak ye- 
niden memuriyete girmek isteyenlerin teknik hizmetlerde geçen süresinden bu ka- 
nun ve bu kanunun 87 nci maddesinde sözü edilen kurumlarda geçen sürenin tamamı 
ve geri kalan sürenin 3/4 ü toplamı memuriyette geçmiş sayılarak bu süreler her 
yılı bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek    
suretiyle değerlendirilir.                                                      
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    2 - Sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına girenlerden    
memurluğa girmeden önce yurt içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest ola- 
rak veya resmi veya özel kurumlarda yapanlarla, memurluktan ayrıldıktan sonra   
bu işlerde çalışarak yeniden memurluğa girmek isteyenlerin sağlık hizmetlerinde 
geçen süresinden, bu kanun ve bu kanunun 87 nci maddesinde sözü edilen kurum-   
larda geçen süreleri ile 196 ncı maddede belirtilen şekilde tespit edilecek     
mahrumiyet bölgelerinde en az 3 yıl çalışanların veya çalışacak olanların süre- 
lerinin tamamı ve geri kalan sürelerinin 3/4 ü toplamı memurlukta geçmiş sayı-  
larak bu sürelerin her yılı için bir kademe ilerlemesi ve her üç yılı için bir  
derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.                           
    3 - Avukatlık hizmetleri sınıfına girenlerin memuriyete girmeden önce veya  
memurluktan ayrılarak serbest avukatlıkla geçirdikleri sürelerin 3/4 ü memuri-  
yette geçmiş sayılarak, bu sürelerin her yılı bir kademe ilerlemesine ve her üç 
yılı bir derece yükselmesine esas olacak şekilde değerlendirilir.               
    4 - Basın Kartları Yönetmeliğine göre, basın kartına sahip olmak suretiyle  
gazetecilik yaparak memurluğa girenlerin; meslekleriyle ilgili görevlerde is-   
tihdam edilmeleri şartiyle, fiilen gazetecilik yaparak geçirdikleri sürenin     
3/4 ü fiilen memuriyette geçmiş sayılarak, bu sürenin her yılı bir kademe iler- 
lemesi ve her üç yılı bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir. 
    5 - Özel okullarda öğretmenlik veya yöneticilik yaptıktan sonra Milli Eği-  
tim Bakanlığı emrinde memuriyet kabul edenlerin özel okullarda geçen hizmet sü- 
relerinin 2/3 ünün her yılı bir kademe ilerlemesine ve her üç yılı bir derece   
yükselmesine esas olacak şekilde değerlendirilir.                               
    Yukarıdaki fıkralara göre, değerlendirilecek hizmet süresinden sadece özel  
sektörde geçen süre 12 yılı geçemez.                                            
    Ancak, T. C. Emekli Sandığı ve Sosyal Sigortalar kanunlarına tabi görevler- 
de bulunmuş olanların kazanılmış hakları saklıdır.                              
    Yapılacak intibak neticesinde ilgililerin girecekleri dereceler öğrenim du- 
rumlarına göre yükselebilecekleri derecenin son kademe aylığını geçemez.        
    6 - Bu kanunun 4 üncü ve 237 nci maddesinin (e) fıkrasına göre sözleşme ile 
istihdam edilenlerin, memuriyete geçirilmeleri halinde, sözleşmeli olarak ge-   
çirdikleri hizmet süreleri, her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl    
için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.                  
    7 - 2834 ve 2836 sayılı kanunlara göre kurulmuş olan Tarım Kredi ve Tarım   
Satış Kooperatiflerinde çalışanlardan sonradan memuriyete girenlerin bu koope-  
ratiflerde geçen hizmetlerinin 12 yılı geçmemek üzere her yıl için bir kademe   
ilerlemesi ve her üç yılı için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değer-  
lendirilir.                                                                     
    D) Memur iken, girişteki öğrenim derecelerinden bir üst derecedeki öğrenimi 
tamamlayanlar, bu üst öğrenim derecesi için 36 ncı maddede yazılı memuriyete    
giriş derecelerinde boş kadro bulunduğu takdirde bu kanunun 68 inci maddesinde  
yazılı derece yükselmesinde süre kaydı aranmaksızın bu derecedeki görevlere     
atanabilirler. 68 inci maddenin (A) bendinin (b) ve (c) fıkralarındaki hükümler 
saklıdır.                                                                       
    E) Sınıfların giriş derecelerinin ileri kademelerinden işe başlayanlarla yu-
karıdaki fıkralar uyarınca kendilerine kademe ilerlemesi uygulananların, kademe 
ilerlemesine tekabül eden süreleri 68 inci maddede derece yükselmesi için ge-   
rekli                                                                           
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
olduğu öngörülen sürelerin hesabında ayrıca değerlendirilir. Artan süreler üst  
derece ve kademedeki kanuni bekleme süresinde geçmiş sayılır.                   
    F) (Değişik birinci fıkra: 24/11/1994 - 4049/8 md.) Bu kanunla tespit edilen
çeşitli hizmet sınıfları mensuplarından Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ve  
Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreterliği Teşkilatlarında asli ve sürekli 
görevlerde bulunanların kadro, ünvan, derece, ek gösterge, makam tazminatı ve   
benzeri mali hakları ile intibak ve diğer özlük haklarının tespit ve kulla-     
nılması ile ilgili yetkiler Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile Türkiye Bü- 
yük Millet Meclisi Başkanlık Divanına aittir.                                   
    Bu kanunla tespit edilen çeşitli hizmet sınıflarına dahil olup da MİT Müs-  
teşarlığı emrinde çalışan MİT mensuplarının atama, derece yükselmesi ve kademe  
ilerlemesi ve disiplin hükümleri ile ilgili yetkilerin kullanılmasının düzen-   
lenmesi Başbakana aittir.                                                       
    Milli İstihbarat hizmetleri sınıfına yapılan atamalarda bu maddenin (A)     
bendinin (8/a- b) fıkralarındaki derece ve kademe ilerlemesi ile ilgili hüküm-  
leri uygulanır.                                                                 
    G) Bu maddede sayılan sınıfların ve fıkraların kapsamının tayininde, benze- 
ri veya eşdeğer öğrenim veya hizmetler; ilgili Bakanlık veya kuruluşun teklifi  
üzerine alakalı öğretim kurumu ile Milli Eğitim Bakanlığının muadelet tevsiki   
ve Maliye Bakanlığı ile Devlet Personel Dairesinin mütalaası alınarak Bakanlar  
Kurulunca tespit olunur.                                                        
    Yükselinebilecek derecenin üstünde bir dereceye yükselme:                   

    Madde 37 - (Yeniden düzenleme 29/11/1984-KHK-243/2 md.)                     
    Bu kanun hükümlerine göre öğrenim durumları, hizmet sınıfları ve görev un-  
vanları itibariyle azami yükselebilecekleri derecelerin dördüncü kademesinden   
aylık almaya hak kazanan ve son altı yıllık sicil notu ortalaması doksan ve da- 
ha yukarı olanlardan son sicil notu olumlu bulunanların kazanılmış hak aylıkla- 
rı kadro şartı aranmaksızın bir üst dereceye yükseltilir.                       
    Kademe:                                                                     

    Madde 38 - Kademe, derece içerisinde, görevin önemi veya sorumluluğu artma- 
dan, Devlet memurunun olumlu sicil almasına ve bulunduğu derecedeki hizmet sü-  
resine bağlı olarak aylığındaki ilerleyiş adımıdır.                             
    Sınıf dışında kadro ihdas edilemiyeceği:                                    

    Madde 39 - Bu kanuna tabi kurumlarda sınıflar dışında memurluk kadroları    
ihdas edilemez.                                                                 
    Memuriyete girişte yaş:                                                     

    Madde 40 - (Değişik: 31/7/1970 - 1327/11 md.)                               
    Genel olarak 18 yaşını tamamlıyanlar Devlet memuru olabilirler.             
    Bir meslek veya sanat okulunu bitirenler en az 15 yaşını doldurmuş olmak ve 
Türk Medeni Kanununun 12 nci maddesine göre kazai rüşt kararı almak şartiyle    
Devlet memurluklarına atanabilirler.                                            
    Sınıflandırmada öğrenim unsuru:                                             

    Madde 41 - (Değişik: 30/5/1974-KHK-12/1 md.; Aynen kabul: 15/5/1975-1897/1  
md.)                                                                            
    Genel olarak ortaokulu bitirenler memur olabilirler. Ortaokul mezunlarından 
istekli bulunmadığı takdirde ilkokulu bitirenlerin de alınması caizdir. Bir sı- 
nıfta belli görevlere atanabilmek veya bu görevlerde belli derecelere yüksele-  
bilmek için, kuruluş kanunları veya bu kanun ve kuruluş kanunlarına dayanılarak 
çıkarılacak yönetmelikler ile işin gereğine göre daha yüksek öğrenim dereceleri 
veya muayyen fakülte, okul veya öğrenim dallarını veya meslek içi veya meslekle 
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
ilgili eğitim programlarını bitirmiş olmak veya yabancı dil bilmek gibi şartlar 
konulabilir.                                                                    
    Yetişme ve deneme süresi:                                                   

    Madde 42 - (Mülga: 31/7/1970 - 1327/13 md.)                                 
    Göstergeler:                                                                

    Madde 43 - (Değişik: 12/2/1982 - 2595/1 md.)                                
    Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylık ve ek gös-  
tergeleri aşağıda gösterildiği şekilde tespit edilir:                           
    A) Aylık Göstergesi: Bütün sınıflar itibariyle her derece ve kademenin ay-  
lıklarının hesaplanmasına esas teşkil edecek Aylık Gösterge Tablosu aşağıdaki   
I Numaralı Cetvelde gösterilmiştir.                                             
                             I Numaralı Cetvel                                  
                       AYLIK GÖSTERGE TABLOSU (1)                               
                                   K a d e m e l e r                            
                --------------------------------------------------------------  
 Dereceler       1      2      3      4      5      6      7      8      9      
------------  ------- ------ ------ ------ ------ ------ ------ ------ -------  
     1         1320    1380   1440   1500    -      -      -      -      -      
     2         1155    1210   1265   1320   1380   1440    -      -      -      
     3         1020    1065   1110   1155   1210   1265   1320   1380    -      
     4          915     950    985   1020   1065   1110   1155   1210   1265    
     5          835     865    895    915    950    985   1020   1065   1110    
     6          760     785    810    835    865    895    915    950    985    
     7          705     720    740    760    785    810    835    865    895    
     8          660     675    690    705    720    740    760    785    810    
     9          620     630    645    660    675    690    705    720    740    
    10          590     600    610    620    630    645    660    675     690   
    11          560     570    580    590    600    610    620    630     645   
    12          545     550    555    560    570    580    590    600     610   
    13          530     535    540    545    550    555    560    570     580   
    14          515     520    525    530    535    540    545    550     555   
    15          500     505    510    515    520    525    530    535     540   
    B) (Değişik: 9/4/1990-KHK-418/2 md.; iptal: Ana.Mah.'nin 5/2/1992 tarih ve  
E.1990/22, K.1992/6 sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994-KHK-527/2   
md.) Ek Gösterge: Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin     
aylıkları; hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate    
alınarak bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakam-
larının eklenmesi suretiyle hesaplanır. II sayılı cetvelde yer alan unvanlarda  
değişiklik yapmaya ve yeni unvanlar ilave etmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.    
    Bu ek göstergeler, ilgililerin belirtilen sınıf ve görevlerde bulundukları  
sürece ödemelere esas alınıp, terfi bakımından kazanılmış hak sayılmaz. Kurum-  
ların 1,2,3 ve 4 üncü dereceli kadrolarına atananlara uygulanacak ek gösterge-  
ler, ilgililerin daha önce bulunmuş oldukları kariyerleri ile ilgili sınıf veya 
ekli I sayılı Cetvelin Genel İdare Hizmetleri Sınıfı (g) bölümünde belirtilen   
görevlerde kazanılmış hak aylık derecelerine göre alabilecekleri ek gösterge-   
lerden düşük olamaz.                                                            
    (Değişik:23/2/1995 - KHK - 547/7 md.)                                       
    Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Başkan ve Üyelikleri,Milli Eğitim Bakan-
lığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkan ve üyelikleri,Bayındırlık ve İskan Bakanlığı
Yüksek Fen Kurulu Başkan ve Üyelikleri,Müşavir ve 1'inci dereceden uzman ünvan- 
lı kadrolara atananlara bu kadrolarda bulundukları sürece daha önce almış olduk-
ları en yüksek ek gösterge üzerinden ödeme yapılır.                             
    Kadroları Milli İstihbarat Hizmetleri Sınıfına dahil olanlara, bu maddede   
gösterilen emsallerini geçmemek üzere Başbakan tarafından tespit edilecek ek    
gösterge rakamları uygulanır.                                                   
------------------                                                              
(1) Bu tablodaki gösterge rakamları 10/4/1989 tarih ve 366 sayılı KHK'nin 1 in- 
    ci maddesi ile değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.                          
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                       4195-4197                                
                                                                                
    Çalışma yaş hadleri:                                                        

    Madde 44 - (Mülga: 31/7/1970 - 1327/15 md.)                                 
                                                                                
    Memurun başka sınıfta ve derecesinin altında bir görevde çalıştırılmıyaca-  
ğı:                                                                             

    Madde 45 - (Değişik: 30/5/1974-KHK/12; Aynen kabul: 15/5/1975-1897/1 md.)   
    Hiç bir memur sınıfının dışında ve sınıfının içindeki derecesinin altında   
bir derecenin görevinde çalıştırılamaz.                                         
                                                                                
    (Değişik: 12/2/1982-2595/2 md.) 5 inci ve daha aşağı derecelerdeki kadrola- 
ra, derece yükselmesi için gerekli nitelikleri haiz memur bulunmaması hallerin- 
de, 36 ncı maddede belirtilen öğrenim durumları itibariyle tespit olunan yükse- 
linebilecek dereceyi aşmamak ve karşılık gösterilecek kadro derecesi kazanılmış 
hak aylık derecelerinin üç üst derecesinden fazla olmamak kaydıyla, bu derece-  
ler karşılık gösterilerek, kendi derecesi ile aynı sınıftan memur atanması müm- 
kündür.                                                                         
    Bu gibiler, işgal ettikleri kadroda kazanılmış derece ve kademelerinin ay-  
lığını almaya devam ederler ve kazanılmış aylıklarındaki kademe ilerlemesi ve   
derece yükselmesi genel esaslara göre yapılır. Karşılık gösterilen kadrolar,    
ilgililer için kazanılmış hak teşkil etmez.                                     
                                                                                
                             KISIM - III                                        
                     Devlet Memurluğuna Alınma                                  
                             BÖLÜM:1                                            
                               Usul                                             
    Atama yapılacak boş kadroların bildirilmesi:                                

    Madde 46 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/12 md.)                               
    Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları (Milli İstihbarat Teşkilatı 
Müsteşarlığı hariç), personel atamasına lüzum gördükleri boş kadroların sayı-   
larını, sınıf ve derecelerini belirterek Devlet Personel Başkanlığına bildirir- 
ler.                                                                            
                                                                                
    Duyurma:                                                                    

    Madde 47 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/13 md.)                               
    Devlet Personel Başkanlığı atama yapılacak boş kadroların sınıf ve derece-  
lerini, kadroların bulundukları kurum ve yerlerini, kadrolara alınacak personel 
sayılarını, alınacak personelin genel ve özel şartlarını, en son başvurma tari- 
hini, başvurulacak mercileri, sınav yerlerini ve zamanlarını ve gerek görülen   
diğer bilgileri başvurma süresinin bitiminden en az 15 gün önce Resmi Gazete,   
radyo, televizyon ve ülke çapında tirajı yüksek gazetelerden asgari biri ve uy- 
gun görülecek diğer araçlar ile duyurur.                                        
    Sınavsız atama yapılacak yerlere kadro adedinden fazla istekli bulunduğu    
takdirde açılacak sınavın gün ve yeri yukarıdaki şartlara uygun olarak ayrıca   
duyurulur.                                                                      
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
KANUNLAR, ŞUBAT 1991 (Ek - 7)                                                   
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                      BÖLÜM:2                                   
                                      Şartlar                                   
    Genel ve özel şartlar:                                                      

    Madde 48 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/14 md.)                               
    Devlet memurluğuna alınacaklarda aşağıdaki genel ve özel şartlar aranır.    
    A) Genel şartlar:                                                           
    1. Türk Vatandaşı olmak,(1)                                                 
    2. Bu Kanunun 40 ncı maddesindeki yaş şartlarını taşımak,                   
    3. Bu Kanunun 41 nci maddesindeki öğrenim şartlarını taşımak,               
    4. Kamu haklarından mahrum bulunmamak,                                      
                                                                                
    (DİKKAT: Devamı 4199 uncu sayfadadır.)                                      
 ---------------------                                                          
(1) Bulgaristan'dan Türkiye'ye mecburi göç eden Türk soyundan olanlarda bu şar- 
    tın aranmıyacağı 27/6/1989 tarih ve 375 sayılı KHK'nin geçici 5 inci madde- 
    si ile hükme bağlanmıştır.                                                  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    5. (Değişik: 10/1/1991-3697/1 md.) Taksirli suçlar ve aşağıda sayılan suç-  
lar dışında tecil edilmiş hükümler hariç olmak üzere,ağır hapis veyahut 6 aydan 
fazla hapis veyahut affa uğramış olsalar bile Devletin şahsiyetine karşı işle-  
nen suçlarla, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sah- 
tecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve 
haysiyeti kırıcı suçtan veya istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık,  
resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma    
suçlarından dolayı hükümlü bulunmamak.                                          
    6. Askerlik durumu itibariyle;                                              
    a) Askerlikle ilgisi bulunmamak,                                            
    b) Askerlik çağına gelmemiş bulunmak,                                       
    c) Askerlik çağına gelmiş ise muvazzaf askerlik hizmetini yapmış yahut er-  
telenmiş veya yedek sınıfa geçirilmiş olmak,                                    
    7. 53 üncü madde hükümleri saklı kalmak kaydı ile görevini devamlı yapması- 
na engel olabilecek vücut veya akıl hastalığı veya vücut sakatlığı ile özürlü   
bulunmamak.                                                                     
    B) Özel şartlar:                                                            
    1. Hizmet göreceği sınıf için 36 ve 41 nci maddelerde belirtilen öğretim ve 
eğitim kurumlarının birinden diploma almış olmak,                               
    2. Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak.    
    Sınavlara katılma:                                                          

    Madde 49 - (Yeniden düzenleme: 12/5/1982 - 2670/15 md.)                     
    (Değişik: 29/11/1984-KHK 243/5 md.) Duyurulan Devlet kamu hizmet ve görev-  
lerine Devlet Memuru olarak girmek isteyenler, belirlenen şartları yerine geti- 
rerek başvurularını yaparlar.                                                   
    Devlet kamu hizmet ve görevlerine girmek isteyenlerden ilan edilen şartları 
haiz bulunmayanlar bu sınavlara katılamazlar ve bu husus başvurulan merciler    
tarafından kendilerine bir yazı ile bildirilir.                                 
    Sınav şartı:                                                                

    Madde 50 - (Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/6 md.)                            
    Devlet kamu hizmet ve gÖrevlerine Devlet memuru olarak atanacakların açıla- 
lacak Devlet memurluğu sınavlarına girmeleri ve sınavı kazanmaları şarttır.     
    Sınavların yapılmasına dair usul ve esaslar ile sınava tabi tutulmadan gi-  
rilebilecek hizmet ve görevler ve bunların tabi olacağı esaslar Devlet Personel 
Başkanlığınca hazırlanacak bir genel yönetmelikle düzenlenir.                   
    (Değişik: 30/5/1997 - KHK-572/14 md.) Özürlüler için sınavlar, özürlü kon-  
tenjanı açık olan kurum ve kuruluşlarca ilk defa Devlet memuru olarak atanacak- 
lar için açılan sınavla eş zamanlı, böyle bir sınava ihtiyaç duyulmamışsa,      
özürlü kontenjanı açığı bulunduğu sürece ayrı zamanlı olmak üzere özür grupları 
ve ulaşılabilirlikleri gözönüne alınarak yapılır.                               
    (Ek: 30/5/1997 - KHK-572/14 md.) Özürlüler için sınavlar, özürlü grupları   
dikkate alınarak sınav sorusu hazırlamak ve değerlendirmek üzere özel sınav ku- 
rulu teşkil edilerek ayrı yapılır.                                              
    Sınav sonuçları:                                                            

    Madde 51 - (Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/7 md.)                            
    Sınav sonuçları, ilgili kurumda teşkil edilen sınav komisyonlarının sorum-  
luluğunda belirlenecek başarılı olanların isimleri başarı sıralarına göre ilan  
edilir ve yazı ile de ilgililere bildirilir.                                    
    İlan edilen sınav sonuçları müteakip sınav tarihine kadar geçerlidir.       
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Kurumların memur ihtiyaçlarını karşılama şekli:                             

    Madde 52 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/18 md.)                               
    Kurumların memur ihtiyaçları yayınlanan sınav sonuçlarında belirlenen başa- 
rı sırasına göre ilgili kurumlarca atama yapılmak suretiyle karşılanır.         
    Müteakip sınav dönemine kadar kurumların acil ihtiyaçları; sınavlara girip  
kazanmış ancak yeterli kadro olmaması nedeni ile ataması yapılamayanlardan; ya- 
yınlanan başarı sırasına göre karşılanabilir.                                   
    Yapılan atamalar, ilgili kurumlarca derhal Devlet Personel Başkanlığına     
bildirilir.                                                                     
    Sakatların devlet memurluğuna alınmaları:                                   

    Madde 53 - (Yeniden düzenleme: 12/2/1982 - 2595/3 md.)                      
    Sakatların Devlet Memurluğuna alınma şartları ile hangi işlerde çalıştırı-  
lacakları, Maliye, Sağlık ve Sosyal Yardım, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan-   
lıkları ile Devlet Personel Başkanlığınca müştereken hazırlanacak bir yönetme-  
likle düzenlenir.                                                               
    (Ek: 30/5/1997 - KHK-572/15 md.) Kurum ve kuruluşlar bu Kanuna göre çalış-  
tırdıkları personele ait kadrolarda % 3 oranında özürlü çalıştırmak zorundadır. 
%3'ün hesaplanmasında ilgili kurum veya kuruluşun (taşra teşkilatı dahil) toplam
dolu kadro sayısı dikkate alınır. (1)                                           
    (Ek:30/5/1997 - KHK-572/15 md.) Kurum ve kuruluşlar, çalıştırdıkları ve iş- 
ten ayrılan özürlü personel sayısını üç ayda bir Devlet Personel Başkanlığına   
bildirmekle yükümlüdür. Bu Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşlarda, ikinci     
fıkrada tespit edilen oranda özürlü personel çalıştırma yükümlülüğünün yerine   
getirilmesinin takip ve denetiminden Devlet Personel Başkanlığı sorumludur.     
                                                                                
                             BÖLÜM:3                                            
                             Adaylık                                            
    Adaylığa kabul edilme:                                                      

    Madde 54 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/19 md.)                               
    Sınavlarda başarılı olanlardan Devlet memurluğuna girmek isteyenler başarı  
listesindeki sıraya ve 47 nci maddeye göre ilan edilen kadro sayısı kadar, ku-  
rumlarınca memur adayı olarak atanırlar.                                        
    Aday olarak atanmış Devlet memurunun adaylık süresi bir yıldan az iki yıl-  
dan çok olamaz ve bu süre içinde aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz.  
    Adayların yetiştirilmesi:                                                   

    Madde 55 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/20 md.)                               
    Aday olarak atanan memurların önce bütün memurların ortak vasıfları ile il- 
gili temel eğitime, bilahara sınıfları ile ilgili hazırlayıcı eğitime ve staja  
tabi tutulmaları ve Devlet memuru olarak atanabilmeleri için başarılı olmaları  
şarttır.                                                                        
    Temel eğitim ile hazırlayıcı eğitim aynı kurumda yapılır.                   
    Eğitim süreleri, programları, değerlendirme esasları ve hangi kurumların    
sorumluluğunda yapılacağı ve diğer hususlar Başbakanlıkça hazırlanacak bir yö-  
netmelikle düzenlenir.                                                          
    Adaylık devresi içinde göreve son verme:                                    

    Madde 56 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/21 md.)                               
    Adaylık süresi içinde temel ve hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinin her  
birinde başarısız olanlarla adaylık süresi içinde hal ve hareketlerinde memuri- 
yetle bağdaşmıyacak durumları, göreve devamsızlıkları tespit edilenlerin sicil  
amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişkileri kesilir.     
    İlişkileri kesilenler ilgili kurumlarca derhal Devlet Personel Başkanlığına 
bildirilir.                                                                     
    Adaylık süresi sonunda başarısızlık:                                        

    Madde 57 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/22 md.)                               
    Adaylardan en geç iki yıl içinde Devlet memuru olabilmeleri için olumlu si- 
cil alamayanların sicil amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile 
ilişikleri kesilir. İlişkileri kesilenler ilgili kurumlarca derhal Devlet Per-  
sonel Başkanlığına bildirilir.                                                  
----------------------                                                          
(1) Bu maddeye 30/5/1997 tarih ve 572 sayılı KHK'nin 15 inci maddesiyle eklenen 
    ikinci fıkra hükmü, aynı kararnamenin 28 inci maddesi gereğince 1/1/2001    
    tarihinde yürürlüğe girecektir.                                             
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Adaylık devresi içinde veya sonunda, 56 ncı ve bu madde hükümlerine göre    
ilişikleri kesilenler (sağlık nedenleri hariç) 3 yıl süre ile Devlet memurluğu- 
na alınmazlar.                                                                  
                                 KISIM - IV                                     
                         Hizmet Şartları ve Şekilleri                           
                                  BÖLÜM: 1                                      
                                   Atanma                                       
    Asli memurluğa atanma:                                                      

    Madde 58 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/23 md.)                               
    Adaylık devresi içinde eğitimde başarılı olan ve olumlu sicil alan adaylar  
sicil amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile onay tarihinden   
geçerli olmak üzere asli memurluğa atanırlar.                                   
    Asli memurluğa geçme tarihi adaylık süresinin sonunu geçemez.               
                                                                                
    İstisnai memurluklar:                                                       

    Madde 59 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 -  
1897/1 md.)                                                                     
    (Değişik: 29/11/1984 - KHK - 243/8 md.) Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği 
ile Türkiye Büyük Millet Meclisinin memurluklarına, Başbakan Başmüşaviri(1),    
(..)(2) Savunma Sanayii Geliştirme ve Destekleme idaresi Başkanlığı ile Top-    
lu Konut (...) (3) İdaresi Başkanlığına ait Başkan, Başkan Yardımcısı,          
Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı, Uzman, Uzman Yardımcısı, Müşavir Avukat ve Şube  
Müdürleri (Uzman) (3). Başbakan Müşavirliklerine, Özelleştirme İdaresi Başkan-  
lığında Başkan, Başkan Yardımcısı, Başkanlık Müşaviri, Daire Başkanı, Proje Grup
Başkanı ve Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliğine (4) Başbakanlık ve Bakanlık  
Müşavirlikleriyle Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliklerine, Başbakanlık Basın 
Müşavirliğine, Bakanlar Kurulu Sekreterliğine, Milli Savunma Bakanlığı ile Türk 
Silahlı Kuvvetleri kadrolarında veya kadro açıklamalar bölümünde özel nitelikli 
olarak gösterilen görev yerlerine, Özel Kalem Müdürlüklerine, Valiliklere,      
Büyükelçiliklere, Elçiliklere, Daimi Temsilciliklere, dış kuruluşlarda çalışma  
müşavirlikleri nezdinde görevlendirilecek sendika uzmanlıklarına, Din İşleri    
Yüksek Kurulu Üyeliklerine, Milli İstihbarat Teşkilatı memurluklarına, Milli    
Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Müşavirliklerine, Hukuk Müşavirliğine ve     
Genel Sekreter Sekreterliğine, bu Kanunun atanma, sınavlar,kademe ilerlemesi ve 
dereceye yükselmesine ilişkin hükümleriyle bağlı olmaksızın tahsis edilmiş dere-
ce aylığı ile memur atanabilir.Dışişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirlikleri ile Dev-
let Konservatuvarında görevlendirilecek uluslararası ün yapmış üstün yetenek-   
lere sahip Devlet sanatçılarının, atama ve ilerlemelerinde de bu hükümler uygu- 
lanır.                                                                          
    Birinci fıkrada sayılan memurların bulundukları bu kadrolar emeklilik aylı- 
ğının hesabında ve diğer memurluklara naklen atanmalarında herhangi bir sınıf   
için kazanılmış hak sayılmaz. Bu görevlerde bulunan memurların emeklilik kıdem- 
leri yürümekte devam eder.                                                      
-------------------                                                             
(1) Başbakan Başmüşaviri ünvanı, 18/5/1987 tarih ve 281 sayılı Kanun Hükmünde   
    Kararnamenin 14 üncü maddesi ile eklenmiş ve metne işlenmiştir.             
(2) Bu fıkrada yer alan "Başbakanlık merkez ve bağlı kuruluşlarının müsteşarla- 
    rı (MİT hariç)" ibaresi 12/5/1989 tarih ve 368 sayılı KHK'nin 7 nci maddesi 
    ile "ve yardımcıları" ibaresi ise 25/1/1990 tarih ve 402 sayılı KHK'nin     
    1 inci maddesi ile eklenmiş, ancak bu ibare 27/12/1991 tarih ve 475 sayılı  
    KHK'nin 11 inci maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.                     
(3) Bu fıkradaki Savunma Sanayii Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı    
    ile Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı İdaresine ait unvanlar 14/1/1988 Tarih ve 
    310 Sayılı KHK'nin 1 inci maddesi ile eklenmiş ve metne işlenmiştir,daha    
    sonra; 24/11/1994 tarih ve 4046 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi ile "... ve   
    Kamu Ortaklığı..." ibaresi metinden çıkarılmıştır.                          
(4) Bu fıkradaki "Özelleştirme İdaresi Başkanlığında Başkan, Başkan Yardımcısı, 
    Başbakanlık Müşaviri, Daire Başkanı, Proje Grup Başkanı ve Basın ve Halkla  
    İlişkiler Müşavirliğine" ibaresi 24/11/1994 tarih ve 4046 sayılı Kanun ile  
    eklenmiş ve metne işlenmiştir.                                              
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    (Son fıkra mülga: 11/9/1987 KHK 276/13 md.; Aynen kabül: 24.2.1988 - 3409/  
13 md.)                                                                         
                                                                                
    İstisnai memurluklara atanmada aranacak şartlar:                            

    Madde 60 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK 2/1 md.)                              
    İstisnai Devlet memurluklarına 48 inci maddede yazılı genel şartları taşı-  
yan kimselerden atanmalar yapılabilir.                                          
    Kuruluş kanunlarındaki özel hükümler saklıdır.                              
    Ancak, Devlet sanatçılarında aranacak nitelikler bir yönetmelikle belirti-  
lir. Dışişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirliğine atanabilmek için ise, bir yabancı  
dili çok iyi bilmek ve özel yönetmeliğinde belirtilecek diğer nitelikleri taşı- 
mak şarttır.                                                                    
                                                                                
    İstisnai memurluklara atananlara bu Kanunun uygulanacak hükümleri:          

    Madde 61 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12; Aynen Kabul: 15/5/1975-1897/1 md.) 
    60 ıncı madde gereğince istisnai memurluklara atananlar hakkında bu Kanunun 
atanma, sınavlar, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi dışında kalan bütün    
hükümleri uygulanır.                                                            
    Ancak istisnai bir memuriyet kadrosuna atananlar, atandıkları kadronun de-  
rece aylığının ilk kademesini kazanılmış hak olarak elde ettikleri tarihten     
itibaren, haklarında bu kanunun kademe ilerlemesi ve derece yükselmesine dair   
hükümleri uygulanır.                                                            
    Şu kadar ki, Başbakanlık ve Bakanlıklar özel kalem müdürlüklerine, valilik- 
lere, büyükelçiliklere, elçiliklere, daimi temsilciliklere atananların,atandık- 
ları derecelerde geçirdikleri süreler, kazanılmış hak sayılmamak şartiyle, ka-  
deme ilerlemesinde (üst dereceye atanmaları halinde 161 inci maddenin A bendi   
uyarınca) değerlendirilir.                                                      
                                                                                
    Atamalarda görev yerine hareket ve işe başlama süresi:                      

    Madde 62 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK 2/1 md.)                              
    İlk defa veya yeniden veyahut yer değiştirme suretiyle;                     
    a) Aynı yerdeki görevlere atananlar atama emirlerinin kendilerine tebliğ    
gününü,                                                                         
    b) Başka yerdeki görevlere atananlar, atama emirlerinin kendilerine tebliğ  
tarihinden itibaren 15 gün içerisinde o yere hareket ederek belli yol süresini, 
    İzleyen iş günü içinde işe başlamak zorundadırlar. Savaş ve olağanüstü hal- 
lerde bu süre Bakanlar Kurulu Kararı ile kısaltılabilir.                        
    Yukarıdaki süreler;                                                         
    1 - Kanuni izinlerin kullanılması veya geçici bir görevin yapılması sıra-   
sında başka bir göreve atanan memurlar için iznin veya geçici görevin bitimi,   
    2 - Hesaplarını, yerlerine gelenlere devir zorunda bulunan sayman ve sayman 
mutemetleri için devrin sona ermesi,                                            
    3 - Eski görevlerine devamları kurumlarınca yazılı olarak tebliğ edilenler  
için yerlerine atanan memurların gelmesi veya yeni görev yerlerine hareketleri- 
nin kurumlarınca tebliği,                                                       
    tarihinde başlar.                                                           
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    (Değişik: 12/2/1982 - 2595/4 md.) Yer değiştirme suretiyle yapılan atama-   
larda memurlara atama emirleri tebliğ edilince yollukları, ödeme emri aranmak-  
sızın, saymanlıklarca derhal ödenir. Memurun izinli ve raporlu olması tebligata 
engel olmamakla beraber (a) ve (b) bentlerindeki süreler izin ve rapor müddeti- 
nin bitmesinde başlar.                                                          
    Bu maddede geçen "yer" deyiminin kapsamı İçişleri ve Maliye Bakanlıklarınca 
birlikte belirtilir.                                                            
                                                                                
    İşe başlamama halinde yapılacak işlem:                                      

    Madde 63 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK 2/1 md.)                              
    (Değişik: 12/5/1982 - 2670/24 md.) Bir göreve ilk defa veya yeniden atanan- 
lardan belge ile isbatı mümkün zorlayıcı sebepler olmaksızın 62 nci maddedeki   
süre içinde işe başlamayanların atanmaları iptal edilir ve bunlar 1 yıl süreyle 
Devlet memuru olarak istihdam edilemezler. Bunların belge ile isbatı mümkün     
zorlayıcı sebepler nedeniyle göreve başlamama hali iki ayı aştığı takdirde ata- 
ma işlemi atamaya yetkili makamlarca iptal edilir.                              
    Başka yerdeki bir göreve atananlardan 62 nci maddedeki süre içinde hareket  
ederek belli yol süresi sonunda yeni görevlerine başlamıyanlara, eski görevle-  
rinden ayrılış ve yeni görevlerine başlayış tarihleri arasında aylık verilmemek 
şartı ile 10 günlük bir süre daha verilebilir. Belge ile isbatı mümkün zorlayı- 
cı sebepler olmaksızın bu süre sonunda da yeni görevlerinde işe başlamıyanlar   
memuriyetten çekilmiş sayılırlar.                                               
                                                                                
                                 BÖLÜM: 2                                       
                 Devlet Memurluğunda İlerleme ve Yükselmeler                    
                                                                                
    Kademelerde ilerleme şartları:                                              

    Madde 64 - Devlet memurunun kademede ilerlemesi için aşağıdaki şartların    
bulunması lazımdır:                                                             
    A) Bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması,                        
    B) O yıl içinde olumlu sicil almış bulunması,                               
    C) Bulunduğu derecede ilerliyebileceği bir kademenin bulunması,             
    (Ek: 29/1/1984 - KHK 243/9 md.) Devlet memurlarından 6 yıllık sicil notu    
ortalaması 90 ve daha yukarı olanların aylık derecelerinin yükseltilmesinde     
dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır.                          
    (Ek: 9/4/1990 - KHK-418/4 md.; İptal: Ana.Mah.'nin 5/2/1992 tarih ve        
E.1990/22, K.1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994-KHK-527/    
4 md.) Ancak,72 nci madde gereğince belirli bir süre görev yapmak üzere mecburi 
olarak sürekli görevle atanan Devlet Memurlarından kalkınmada 1 inci derecede   
öncelikli yörelerde bulunanlara (Erzurum ve Artvin İl'leri dahil) bu yörelerde  
fiilen çalışmak suretiyle başarılı geçirilen her iki yılın karşılığında aylık   
derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere ayrıca bir kademe ilerle-  
mesi daha verilir. Yıllık izinde geçirilen süreler fiilen çalışılmış sayılır.   
İki yıldan az süreler dikkate alınmaz.                                          
                                                                                
    Kademe ilerlemelerinin toplu onayla yapılması:                              

    Madde 65 - (Değişik: 26/6/1984 - KHK 241/2 md.)                             
    64 üncü maddede belirtilen şartları haiz her sınıf ve derecedeki memurlar   
hak kazandıkları tarihten geçerli olmak üzere ve başkaca bir işleme gerek kal-  
maksızın bir ileri kademeye ilerlemiş sayılırlar. Kademe ilerlemesine hak kaza- 
namayan memurlar kurumlarınca her ay alınacak toplu onaylarla belirlenir. Kade- 
me ilerle-                                                                      
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
mesi yapmış sayılanlardan ilerlemeye müstehak olmadıkları sonradan tesbit edi-  
lenlerin kademe ilerlemeleri, ilerlemiş sayıldıkları tarihten geçerli olmak     
üzere iptal edilir.                                                             
                                                                                
    Derece yükselmelerinde ve kademe ilerlemelerinde onay merci:                

    Madde 66 - (Değişik: 26/6/1984 - KHK 241/3 md.)                             
    Derece yükselmesi ve kademe ilerlemesi ile ilgili onay mercii atamaya yet-  
kili amirdir. Onay mercileri kademe ilerlemeleri ile ilgili yetkilerini devre-  
debilirler.                                                                     
    Bakanlar Kurulu Kararı veya ortak kararla atanmış olanların görev değişik-  
liği niteliğinde olmayan derece yükselmeleri ilgili Bakanın veya yetkili kıldı- 
ğı makamın onayı ile olur.                                                      
    Üst derece kadroya atanmış olup da, kazanılmış hak ve emeklilik keseneğine  
esas aylık dereceleri daha aşağıda bulunanların (45 inci maddeye göre kadro     
karşılık gösterilmek suretiyle yapılan atamalar hariç) kazanılmış hak ve emek-  
lilik keseneğine esas aylık derecelerinin yükseltilmeleri için bu durumun devam 
ettiği sürece, yukarıdaki fıkralarda belirtilen onaya gerek yoktur.             
                                                                                
    Kadrosuzluk sebebiyle derece yükselmesi yapamayanların aylıkları:           

    Madde 67 - (Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/10 md.)                           
    Diğer şartları taşımakla birlikte üst derecelerde boş kadro olmadığı için   
derece yükselmesi yapamayan memurların kazanılmış hak aylıkları, öğrenim durum- 
ları itibariyle yükselebilecekleri dereceyi aşmamak şartıyla işgal etmekte ol-  
dukları kadroların bir üst derecesine yükseltilebilir.                          
                                                                                
    Derece yükselmesinin usul ve şartları:                                      

    Madde 68 - (Değişik: 12/2/1982 - 2595/5 md.)                                
    A) Derece yükselmesi yapılabilmesi için:                                    
    a) (Değişik: 26/6/1984 - KHK 241/4 md.) Üst dereceden boş bir kadronun bu-  
lunması,                                                                        
    b) Derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3 üncü kademesinde 1 yıl bu- 
lunmuş,                                                                         
    c) Kadronun tahsis edildiği görev için öngörülen nitelikleri elde etmiş,    
    d) Sicil bakımından üst dereceleri yükselebilecek nitelikte bulunduğunun    
saptanmış,                                                                      
    olması şarttır.                                                             
    B) (Değişik: 4/5/1984 - KHK 199/1 md.) Eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı  
hariç, sınıfların 1,2,3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselme- 
sindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki dere-  
celerden atama yapılabilir.                                                     
    Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;                
    a. 1 nci dereceli görevlerden ek göstergesi 650 ve daha yukarıda olanlar    
için en az 12 yıl,(1)                                                           
    b. 1 ve 2 nci derece görevlerden ek göstergesi 650'den az olanlar için en   
az 10 yıl,(1)                                                                   
    c. 3 ve 4 ncü dereceli görevler için en az 8 yıl,                           
    (Ek fıkra: 26/8/1993 - KHK - 501/1 md.; İptal Anayasa Mahkemesinin 6/10/1993
tarihli ve E.1993/32, K.1993/32 sayılı kararı ile)                              
    (Değişik: 27/6/1989 - KHK - 375/7 Md.) 8.6.1984 tarih ve 217 sayılı Kanun   
Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi kapsamına dahil kurumlarda fiilen çalışmış  
olması ve yüksek                                                                
--------------------                                                            
(1) Bu maddenin (B) bendinin (a) ve (b) alt bentlerindeki 650 rakamı 26/6/1984  
    tarih ve 241 sayılı K.H.K.'nin 4 üncü maddesi ile getirilmiş metne işlenmiş 
    olup, bu ek göstergeler 527 sayılı KHK ile yeniden tespit edilmiştir.       
    (Bkz. bu Kanunun sonundaki I sayılı Ek Gösterge cetveline).                 
                                                                                
                                                                                
                                                                                
öğrenim görmüş bulunması şarttır. Ancak dört yıldan daha az süreli yüksek öğre- 
nim görenler için yukarıdaki sürelere ikişer yıl ilave edilir. Yasama Organı    
Üyeliğinde, Kanunlarla kurulan fonlarda, muvazzaf askerlikte ve okul devresi    
dahil yedek subaylıkta ve uluslararası kuruluşlarda geçen sürelerin tamamı ile  
yüksek öğrenim gördükten sonra özel kurumlarda veya serbest olarak çalıştıkları 
sürenin 6 yılı geçmemek üzere 3/4'ü yukarıdaki sürelerin hesabında dikkate alı- 
nır.                                                                            
    Bu bent hükümlerine göre atananlar atandıkları kadronun aylık (Ek gösterge  
dahil) ve diğer haklarından yararlanırlar. Bu suretle üst dereceye atananların  
bu kadrolarda geçirdikleri her yıl kademe ilerlemesi ve her "3" yıl derece yük- 
selmesi sayılmak suretiyle kazanılmış hak ve emeklilik keseneğine esas aylık    
derecelerinin yükselmesinde gözönüne alınır. Ancak atandıkları kadro aylıkları, 
başka görevlere atanma halinde kazanılmış hak sayılmaz.                         
                                                                                
    İdari görevlere atanma:                                                     

    Madde 69 - (Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/11 md.)                           
    Kurumlar, Eğitim ve Öğretim, Sağlık ve Yardımcı Sağlık ve Teknik Hizmetler  
Sınıflarına dahil memurlardan, kariyerlerinden yararlanmak istediklerini 2 - 4  
üncü dereceler arasındaki idari görevlere ait olup kazanılmış hak derecelerinin 
iki altındaki derecelerden tesbit ve ihdas edilmiş kadrolara atayabilirler.     
    Bu suretle atanan memurların aylıkları kazanılmış hak dereceleri üzerinden  
ödenir. Ancak kazanılmış aylık dereceleri ve kariyer hizmet sınıfları için tes- 
bit edilen ek gösterge, zam ve tazminatlar ile atandıkları görevlerin ek gös-   
terge, zam ve tazminatlarının farklı olması halinde fazla olanı ödenir.         
                                                                                
    İstisnai memurluklarda derece yükselmeleri ve kademe ilerlemeleri:          

    Madde 70 - (Mülga: 31/7/1970 - 1327/29 md.)                                 
                                                                                
    Bir sınıftan başka bir sınıfa geçme:                                        

    Madde 71 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12;Aynen kabul:15/5/1975 - 1897/1 md.) 
    (Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/12 md.) Memurların eşit dereceler arasında   
veya derece yükselmesi suretiyle sınıf değiştirmeleri caizdir. Bu şekilde sınıf 
değiştireceklerin geçecekleri sınıf ve görev için bu Kanunda veya kuruluş ka-   
nunlarında belirtilen niteliklere sahip olmaları şarttır. Bu durumda sınıfları  
değişenlerin eski sınıflarının derecesinde elde ettikleri kademelerde geçirdik- 
leri süreler yeni sınıflardaki derecelerinde dikkate alınır.                    
    Kurumlar, memurlarını meslekleri ile ilgili sınıftan genel idare hizmetleri 
sınıfına veya genel idare hizmetleri sınıfından meslekleri ile ilgili sınıfa,   
görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabi-  
lirler.                                                                         
    Eski sınıflarında, görev alacakları yeni sınıfa göre memurluğa daha yüksek  
bir derece ve kademeden başlamış olup da sınıf değiştirenlerin yeni görevlerin- 
deki ilk ilerleme süreleri eski sınıflarında kazandıkları derece ve kademelere  
tekabül eden süre kadar uzatılır ve bu süre tamamlanıncaya kadar kendilerine    
sınıf değiştirmeleri sırasında bulundukları derecede kademe ilerlemesi veril-   
mez.                                                                            
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                   BÖLÜM: 3                                     
                               Yer Değiştirmeler                                
    Yer değiştirme suretiyle atanma:                                            

    Madde 72 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/25 md.)                               
    Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar;hizmetlerin gereklerine,özel- 
liklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden    
benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler    
arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.                             
                                                                                
    (Değişik: 9/4/1990 - KHK - 418/5 md.; İptal: Ana.Mah.'nin 5/2/1992 tarih    
ve E.1990/22, K.1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994-KHK/     
527/5 md.) Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile     
birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağ-  
lanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi tutulan   
memurun atandığı yere 74 ve 76 ncı maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde   
yapılır. Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi memurun atandığı yerde eşinin   
atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğine    
uygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu persone-  
le eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki şartlarda izin verile- 
bilir.                                                                          
                                                                                
    (Ek: 9/4/1990 - KHK - 418/5 md.; İptal: Ana.Mah.'nin 5/2/1992 tarih ve      
E.1990/22, K.1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994-KHK/        
527/5 md.) Bu suretle izin verilenlere,aylık ve diğer ödemelerine karşılık ola- 
rak, aylık (taban ve kıdem aylığı dahil), ek gösterge, zam ve tazminatlarının   
kanuni kesintiler düşüldükten so