DEVLET MEMURLARI KANUNU (1)
Kanun Numarası : 657
Kabul Tarihi : 14/7/1965
Yayımlandığı R.Gazete: Tarih : 23/7/1965 Sayı: 12056
Yayımlandığı Düstur : Tertip: 5 Cilt: 4 Sayfa: 3044
*
* *
Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için bakınız
"Yürürlükteki Bazı Kanunların Mülga Hükümleri Külliyatı"
Cilt:2 Sayfa: 805
*
* *
Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren
yönetmelikler için, "Yönetmelikler Külliyatı" nın kanunlara göre
düzenlenen nümerik fihristine bakınız.
*
* *
KISIM - I
Genel Hükümler
BÖLÜM: 1
Kapsam, Amaç, Temel İlkeler, İstihdam Şekilleri
Kapsam:
Madde 1 - (Değişik:30/5/1974-KHK-12/1 md.Aynen kabul 15/5/1975-1897/1 md.)
Bu Kanun, Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar, İl Özel İdareleri, Belediyeler,
İl Özel İdareleri ve Belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner
sermayeli kuruluşlarda, kanunlarla kurulan fonlarda, kefalet sandıklarında veya
Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüklerinde çalışan memurlar hakkında uygulanır.
Sözleşmeli ve geçici personel hakkında bu Kanunda belirtilen özel hükümler
uygulanır.
--------------------
(1)a - 8/6/1984 tarihli ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 30 uncu mad-
desi ile Kanunlarda geçen "Devlet Personel Dairesi" ibaresi "Devlet Per-
sonel Başkanlığı" olarak değiştirilmiştir.
b - 29/11/1984 tarihli ve 243 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 55 inci
maddesine göre; 657 sayılı Kanun ile ek ve değişikliklerinde, 13/12/1960
gün ve 160 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine yapılan atıflar 8/6/1984 gün
ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ilgili maddelerine yapılmış
sayılır.
(Değişik: 19/2/1980-2261/5 md.) Anayasa Mahkemesi üye ve yedek üyeleri ile
raportörleri; hakimlik ve savcılık mesleklerinde veya bu mesleklerden sayılan
görevlerde bulunanlar, Danıştay ve Sayıştay meslek mansupları ve Sayıştay savcı
ve yardımcıları, Üniversitelerin, İktisadi ve Ticari İlimler Akademilerinin,
Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademilerinin, Devlet Güzel Sanatlar Akademile-
rinin, Türkiye ve Orta - Doğu Amme İdaresi Enstitüsünün öğretim üye ve yardım-
cıları, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası üyeleri, Genelkurmay Mehtaran Bölü-
ğü Sanatkarları, Devlet Tiyatrosu ile Devlet Opera va Balesi ve Belediye Opera
ve tiyatroları ile şehir ve belediye konservatuvar ve orkestralarının sanatkar
memurları, uzman memurları, uygulatıcı uzman memurları ve stajyerleri; Spor-To-
to Teşkilatında çalışan personel; subay, astsubay, uzman çavuş ve uzman jandar-
malar ile Emniyet Teşkilatı mensupları özel kanunları hükümlerine tabidir.
Amaç:
Madde 2 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK-2/1 md.)
Bu Kanun, Devlet memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve
yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluk-
larını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenler.
Bu Kanunun uygulanmasını göstermek veya emrettiği hususları belirtmek üzere
tüzükler çıkarılır. Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler Bakanlar Kurulu Kararı
ile yürürlüğe konulur.
Temel ilkeler:
Madde 3 - Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır:
Sınıflandırma:
A) (Değişik: 31/7/1970 - 1327/2 md.) Devlet kamu hizmetleri görevlerini ve
bu görevlerde çalışan Devlet memurlarını görevlerin gerektirdiği niteliklere ve
mesleklere göre sınıflara ayırmaktır.
Kariyer:
B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve ye-
tişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar
ilerleme imkanını sağlamaktır.
Liyakat:
C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve-
yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sis-
temin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmak-
tır.
İstihdam şekilleri:
Madde 4 - (Değişik:30/5/1974-KHK-12;Değiştirilerek kabul:15/5/1975-1897/1
md.)
Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler
eliyle gördürülür.
A) Memur:
Mevcut kuruluş biçimine bakılmaksızın, Devlet ve diğer kamu tüzel kişilik-
lerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini
ifa ile görevlendirilenler, bu Kanunun uygulanmasında memur sayılır.
Yukarıdaki tanımlananlar dışındaki kurumlarda genel politika tespiti, araş-
tırma, planlama, programlama, yönetim ve denetim gibi işlerde görevli ve yetki-
li olanlar da memur sayılır.
B) Sözleşmeli personel:
Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli proje-
lerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart
olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine
ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, kurumun teklifi üzerine Devlet
Personel Dairesi ve Maliye Bakanlığının görüşleri alınarak Bakanlar Kurulunca
geçici olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan
kamu hizmeti görevlileridir. (36 ncı maddenin II - Teknik Hizmetler Sınıfında
belirtilen görevlerde yukarıdaki fıkra uyarınca çalıştırılanlar için, işin ge-
çici şartı aranmaz.)
Bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları Bakanlar Kurulunca kararlaş-
tırılır.
Ancak, yabancı uyrukluların; tarihi belge ve eski harflerle yazılmış arşiv
kayıtlarını değerlendirenlerin mütercimlerin; tercümanların; dava adedinin az-
lığı nedeni ile kadrolu avukat istihdamının gerekli olmadığı yerlerde avukatla-
rını, (....) (1) kadrolu istihdamın mümkün olamadığı hallerde, Bakanlar Kuru-
lunca tespit edilecek esas ve şartlarla tabip veya uzman tabiplerin; Adli Tıp
Müessesesi uzmanlarının; Devlet Konservatuvarları sanatçı öğretim üyelerinin;
İstanbul Belediyesi Konservatuvarı sanatçılarının; Milli Savunma Bakanlığı ile
Jandarma Genel Komutanlığı ve dış kuruluşlarda belirli bazı hizmetlerde çalış-
tırılacak personelin de zorunlu hallerde sözleşme ile istihdamları caizdir.
Ek fıkra - (Ek : 5/7/1991 - KHK - 433/1 md.; Mülga : 27/12/1991 - KHK -
475/11 md.)
C) Geçici personel:
Bir yıldan az süreli veya mevsimlik hizmet olduğuna Devlet Personel Daire-
sinin ve Maliye Bakanlığının görüşlerine dayanılarak Bakanlar Kurulunca karar
verilen görevlerde ve belirtilen ücret ve adet sınırları içinde sözleşme ile
çalıştırılan ve işçi sayılmayan kimselerdir.
D) İşçiler:
(A), (B) ve (C) fıkralarında belirtilenler dışında kalan kişilerdir. Bunlar
hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz.
Dört istihdam şekli dışında personel çalıştırılamıyacağı:
Madde 5 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK- 2/1 md.)
Bu Kanuna tabi kurumlar, dördüncü maddede yazılı dört istihdam şekli dışın-
da personel çalıştıramazlar.
BÖLÜM: 2
Ödevler ve Sorumluluklar
Sadakat:
Madde 6 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/1 md.)
Devlet memurları, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına sadakatla
bağlı kalmak ve milletin hizmetinde Türkiye Cumhuriyeti kanunlarını sada-
-------------------
(1) Bu aradaki "...... bu Kanunun 196 ncı maddesi uyarınca tesbit edilen mahru-
miyet yerlerinde" şeklindeki ibare 12/2/1982 tarih ve 2595 sayılı Kanunun 19-a
maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.
KANUNLAR, ŞUBAT 1992 (Ek - 11)
katla uygulamak zorundadırlar. Devlet memurları bu hususu "Asli Devlet Me-
murluğuna" atandıktan sonra en geç bir ay içinde kurumlarınca düzenlenecek
merasimle yetkili amirlerin huzurunda yapacakları yeminle belirtirler ve öz-
lük dosyalarına konulacak aşağıdaki "Yemin Belgesi" ni imzalayarak göreve baş-
larlar.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına, Atatürk İnkılap ve İlkelerine, Anayasada
ifadesi bulunan Türk Milliyetçiliğine sadakatla bağlı kalacağıma; Türkiye Cum-
huriyeti kanunlarını milletin hizmetinde olarak tarafsız ve eşitlik ilkelerine
bağlı kalarak uygulayacağıma; Türk Milletinin milli, ahlaki, insani, manevi ve
kültürel değerlerini benimseyip, koruyup bunları geliştirmek için çalışacağıma;
insan haklarına ve Anayasanın temel ilkelerine dayanan milli, demokratik, laik,
bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyetine karşı görev ve sorumluluklarını
bilerek, bunları davranış halinde göstereceğime namusum ve şerefim üzerine ye-
min ederim.
Tarafsızlık ve devlete bağlılık:
Madde 7 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/2 md.)
Devlet memurları siyasi partiye üye olamazlar, herhangi bir siyasi parti,
kişi veya zümrenin yararını veya zararını hedef tutan bir davranışta bulunamaz-
lar; görevlerini yerine getirirlerken dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, fel-
sefi inanç, din ve mezhep gibi ayırım yapamazlar; hiçbir şekilde siyasi ve ide-
olojik amaçlı beyanda ve eylemde bulunamazlar ve bu eylemlere katılamazlar.
Devlet memurları her durumda Devletin menfaatlerini korumak mecburiyetinde-
dirler. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına aykırı olan, memleketin
bağımsızlığını ve bütünlüğünü bozan Türkiye Cumhuriyetinin güvenliğini tehlike-
ye düşüren herhangi bir faaliyette bulunamazlar. Aynı nitelikte faaliyet göste-
ren herhangi bir harekete, gruplaşmaya, teşekküle veya derneğe katılamazlar,
bunlara yardım edemezler,
Davranış ve işbirliği:
Madde 8 - Devlet memurları, resmi sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güve-
ne layık olduklarını hizmet içindeki ve dışındaki davranışlariyle göstermek zo-
rundadırlar.
Devlet memurlarının işbirliği içinde çalışmaları esastır.
Yurt dışında davranış:
Madde 9 - Devlet memurlarından sürekli veya geçici görevle veya yetişme,
inceleme ve araştırma için yabancı memleketlerde bulunanlar Devlet itibarını
veya görev haysiyetini zedeleyici fiil ve davranışlarda bulunamazlar.
Amir durumda olan devlet memurlarının görev ve sorumlulukları:
Madde 10 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/3 md.)
Devlet memurları amiri oldukları kuruluş ve hizmet birimlerinde kanun, tü-
zük ve yönetmeliklerle belirlenen görevleri zamanında ve eksiksiz olarak yap-
maktan ve yaptırmaktan, maiyetindeki memurlarını yetiştirmekten, hal ve hare-
ketlerini takip ve kontrol etmekten görevli sorumludurlar.
Amir, maiyetindeki memurlara hakkaniyet ve eşitlik içinde davranır. Amirlik
yetkisini kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslar içinde kullanır.
Amir, maiyetindeki memurlara kanunlara aykırı emir veremez ve maiyetindeki
memurdan hususi bir menfaat temin edecek bir talepte bulunamaz, hediyesini ka-
bul edemez ve borç alamaz.
Devlet memurlarının görev ve sorumlulukları:
Madde 11 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/4 md.)
Devlet memurları kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslara uymak-
la ve amirler tarafından verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü ve görev-
lerinin iyi ve doğru yürütülmesinden amirlerine karşı sorumludurlar.
Devlet memuru amirinden aldığı emri, Anayasa, kanun, tüzük ve yönetmelik
hükümlerine aykırı görürse, yerine getirmez ve bu aykırılığı o emri verene bil-
dirir. Amir emrinde israr eder ve bu emrini yazı ile yenilerse, memur bu emri
yapmağa mecburdur. Ancak emrin yerine getirilmesinden doğacak sorumluluk emri
verene aittir.
Konusu suç teşkil eden emir, hiçbir suretle yerine getirilmez; yerine geti-
ren kimse sorumluluktan kurtulamaz.
Acele hallerde kamu düzeninin ve kamu güvenliğinin korunması için kanunla
gösterilen istisnalar saklıdır.
Kişisel sorumluluk ve zarar:
Madde 12 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/5 md.)
Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendi-
lerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulun-
durmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar.
Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara
uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenme-
si esastır.
Zararların ödettirilmesinde bu konudaki genel hükümler uygulanır. Ancak fi-
ilin meydana geldiği tarihte en alt derecenin birinci kademesinde bulunan memu-
run brüt aylığının yarısını geçmeyen zararlar, kabul etmesi halinde disiplin
amiri veya yetkili disiplin kurulu kararına göre ilgili memurca ödenir.
Kişilerin uğradıkları zararlar:
Madde 13 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/6 md.)
(Değişik birinci fıkra 6/6/1990-3657/1 md.) Kişiler kamu hukukuna tabi gö-
revlerle ilgili olarak uğradıkları zararlardan dolayı bu görevleri yerine geti-
ren personel aleyhine değil, ilgili kurum aleyhine dava açarlar. Ancak, Devlet
dairelerine tevdi veya bu dairelerce tahsil veya muhafaza edilen para ve para
hükmündeki değerli kağıtların ilgili personel tarafından zimmete geçirilmesi
halinde, zimmete geçirilen miktar, cezai takibat sonucu beklenmeden Hazine ta-
rafından hak sahibine ödenir. Kurumun, genel hükümlere göre sorumlu personele
rücu hakkı saklıdır.
12 nci maddeyle bu maddede belirtilen zararların nevi, miktarlarının tespi-
ti, takibi, amirlerin sorumlulukları ve yapılacak işlemlerle ilgili diğer hu-
suslar Başbakanlıkça düzenlenecek yönetmelikle belirlenir.
Mal bildirimi:
Madde 14 - Devlet memurları, kendileriyle, eşlerine ve velayetleri altında-
ki çocuklarına ait taşınır ve taşınmaz malları, alacak ve borçları hakkında,
özel kanunda yazılı hükümler uyarınca, mal bildirimi verirler.
Basına bilgi veya demeç verme:
Madde 15 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/7 md.)
Devlet Memurları, kamu görevleri hakkında basına, haber ajanslarına veya
radyo ve televizyon kurumlarına bilgi veya demeç veremezler. Bu konuda gerekli
bilgi ancak bakanın yetkili kılacağı görevli illerde valiler veya yetkili kıla-
cağı görevli tarafından verilebilir.
Askeri hizmet ile ilgili bilgiler özel kanunların yetkili, kıldığı personel
dışın da hiç bir kimse tarafından açıklanamaz.
Resmi belge, araç ve gereçlerin yetki verilen mahaller dışına çıkarılmaması
ve iadesi:
Madde 16 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/8 md.)
Devlet memurları görevleri ile ilgili resmi belge araç ve gereçleri, yetki
verilen mahaller dışına çıkaramazlar, hususi işlerinde kullanamazlar.
Devlet memurları görevleri icabı kendilerine teslim edilen resmi belge,
araç ve gereçleri görevleri sona erdiği zaman iade etmek zorundadırlar. Bu zo-
runluluk memurun mirasçılarına da şamildir.
BÖLÜM: 3
Genel Haklar
Uygulamayı isteme hakkı:
Madde 17 - Devlet memurları, bu kanun ve bu kanuna dayanılarak yayınlanan
tüzük ve yönetmeliklere göre tayin ve tesbit olunup yürürlükte bulunan hükümle-
rin kendileri hakkında aynen uygulanmasını istemek hakkına sahiptirler.
Güvenlik:
Madde 18 - Kanunlarda yazılı haller dışında Devlet memurunun memurluğuna
son verilmez, aylık ve başka hakları elinden alınamaz.
Emeklilik:
Madde 19 - Devlet memurlarının, özel kanununda yazılı belirli şartlar için-
de, emeklilik hakları vardır.
Çekilme:
Madde 20 - Devlet memurları, bu kanunda belirtilen esaslara göre memurluk-
tan çekilebilirler.
Müracaat, şikayet ve dava açma:
Madde 21 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/9 md.)
Devlet memurları kurumlarıyla ilgili resmi ve şahsi işlerinden dolayı müra-
caat; amirleri veya kurumları tarafından kendilerine uygulanan idari eylem ve
işlemlerden dolayı şikayet ve dava açma hakkına sahiptirler.
Müracaat ve şikayetler söz veya yazı ile en yakın amirden başlayarak silsi-
le yolu ile şikayet edilen amirler atlanarak yapılır.
Müracaat ve şikayetler incelenerek en kısa zamanda ilgiliye bildirilir. Mü-
racaat ve şikayetlerle ilgili esas ve usuller Başbakanlıkça hazırlanacak bir
yönetmelikle düzenlenir.
Sendika kurma:
Madde 22 - (Mülga: 23/12/1972 - KHK-2/5 md.; Yeniden düzenleme: 12/6/1997 -
4275/1 md.)
Devlet memurları, Anayasada ve özel kanununda belirtilen hükümler uyarınca
sendikalar ve üst kuruluşlar kurabilir ve bunlara üye olabilirler.
İzin
Madde 23 - Devlet memurları, bu kanunda gösterilen süre ve şartlarla izin
hakkına sahiptirler.
Kovuşturma ve yargılama:
Madde 24 - Devlet memurlarının görevleri ile ilgili veya görevleri sırasın-
da işledikleri suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılması ve hakların-
da dava açılması özel hükümlere tabidir.
İsnat ve iftiralara karşı koruma:
Madde 25 - Devlet memurları hakkındaki ihbar ve şikayetler, garaz veya mü-
cerret hakaret için, uydurma bir suç isnadı suretiyle yapıldığı ve soruşturma
veya yargılamanın tabi olduğu kanuni işlem sonucunda bu isnat sabit olmadığı
takdirde, merkezde bu memurun en büyük amiri, illerde valiler, isnatta bulunan-
lar hakkında kamu davası açılmasını Cumhuriyet Savcılığından isterler.
BÖLÜM: 4
Yasaklar
Toplu eylem ve hareketlerde bulunma yasağı:
Madde 26 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/10 md.)
Bu Kanunun 21 nci maddesi ile hükme bağlanan hakkın kullanılmasında birden
fazla Devlet memurunun toplu olarak söz ve yazı ile müracaatları ve şikayetleri
yasaktır.
Devlet memurlarının kamu hizmetlerini aksatacak şekilde memurluktan kasıtlı
olarak birlikte çekilmeleri veya görevlerine gelmemeleri veya görevlerine ge-
lipte Devlet hizmetlerinin ve işlerinin yavaşlatılması veya aksatılması sonu-
cunu doğuracak eylem ve hareketlerde bulunmaları yasaktır.
Grev yasağı:
Madde 27 - Devlet memurlarının greve karar vermeleri, grev tertiplemeleri,
ilan etmeleri, bu yolda propaganda yapmaları yasaktır.
Devlet memurları, harhangi bir greve veya grev teşebbüsüne katılamaz, grevi
destekliyemez veya teşvik edemezler.
Ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunma yasağı:
Madde 28 - (Değişik: 30/5/1974-KHK-12;Değiştirilerek kabul:15/5/1975-1897/1
md.)
Memurlar Türk Ticaret Kanununa göre (Tacir) veya (Esnaf) sayılmalarını ge-
rektirecek bir faaliyette bulunamaz, ticaret ve sanayi müesseselerinde görev
alamaz, ticari mümessil veya ticari vekil veya kollektif şirketlerde ortak veya
komandit şirkette komandite ortak olamazlar. (Görevli oldukları kurumların iş-
tiraklerinde kurumlarını temsilen alacakları görevler hariç).
Memurların üyesi oldukları yapı, kalkınma ve tüketim kooperatifleri ile ka-
nunla kurulmuş yardım sandıklarının yönetim ve denetim kurulları üyelikleri
görevleri ve özel kanunlarda belirtilen görevler bu yasaklamanın dışındadır.
Eşleri, reşit olmayan veya mahcur olan çocukları, yasaklanan faaliyetlerde
bulunan memurlar bu durumu 15 gün içinde bağlı oldukları kuruma bildirmekle yü-
kümlüdürler,
Hediye alma, menfaat sağlama yasağı:
Madde 29 - Devlet memurlarının doğrudan doğruya veya aracı eliyle hediye
istemeleri ve görevleri sırasında olmasa dahi menfaat sağlama amacı ile hediye
kabul etmeleri veya iş sahiplerinden borç para istemeleri ve almaları yasaktır.
Denetimindeki teşebbüsten menfaat sağlama yasağı:
Madde 30 - Devlet memurunun, denetimi altında bulunan veya kendi görevi ve-
ya mensup olduğu kurum ile ilgisi olan bir teşebbüsten, doğrudan doğruya veya
aracı eliyle her ne ad altında olursa olsun bir menfaat sağlaması yasaktır.
Gizli bilgileri açıklama yasağı:
Madde 31 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/11 md.)
Devlet memurlarının kamu hizmetleri ile ilgili gizli bilgileri görevlerin-
den ayrılmış bile olsalar, yetkili bakanın yazılı izni olmadıkça açıklamaları
yasaktır.
KISIM - II
Sınıflandırma
Sınıf:
Madde 32 - (Mülga: 30/5/1974-KHK-12/7 md.;Aynen kabul:15/5/1975-1897/7 md.)
Kadroların tespiti:
Madde 33 - (Değişik: 30/5/1974-KHK-12;Değiştirilerek kabul:15/5/1975-1897/1
md.)
Kadrosuz memur çalıştırılamaz.
Genel ve Katma Bütçeli kuruluşlarla bunlara bağlı döner sermayeli kuruluş-
lar; kanunlarla kurulan fonlar, kefalet sandıkları ve Beden Terbiyesi Bölge Mü-
dürlüklerinde memur deyimine giren kişilere gördürülen hizmetlerin gerektirdiği
görevler için tespit olunan kadrolar Genel Kadro Kanununda gösterilir. Milli
Güvenliğe ilişkin kadrolardan gizli kalması gerekenler hakkında bu hüküm uygu-
lanmaz.
İl özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birliklerin kadro-
ları yetkili organlarınca hazırlanarak İçişleri Bakanlığının onayı ile tamamla-
nır.
Yukarıdaki fıkrada sözü edilen kadroların kaldırılması veya bu kadrolarda
yapılacak değişiklikler de aynı usule tabidir.
Kadroların hazırlanması:
Madde 34 - (Değişik: 31/7/1970 - 1327/7 md.)
Devlet memurları için kurumlarınca teklif edilen kadrolar Maliye Bakanlığı,
Devlet Personel Başkanlığı ve ilgili kurumca birlikte hazırlanır.
1,2,3, ve 4 üncü derecede kadro ihdas edilebilmesi için ayrıca Maliye Ba-
kanlığı ile Devlet Personel Başkanlığının görüşüne dayanılarak Bakanlar Kurulu
kararı alınması şarttır. (Milli Güvenliğe ilişkin kadrolar dairesince hazırla-
nır ve özel kanununda yazılı şekle uygun olarak onanır.)
Kadro cetvelleri:
Madde 35 - (Değişik: 31/7/1970 - 1327/8 md.)
33 ve 34 üncü maddeler uyarınca hazırlanan kadro cetvellerinde:
Her kurum için gerekli kadroların sınıfı, derecesi, unvanı ve adedi göste-
rilir.
Tesis edilen sınıflar:
Madde 36 - (Değişik: 30/5/1974-KHK-12;Değiştirilerek kabul:15/5/1975-1897/1
md.)
Bu Kanuna tabi kurumlarda çalıştırılan memurların sınıfları aşağıda göste-
rilmiştİr.
I - GENEL İDARE HİZMETLERİ SINIFI:
Bu Kanunun kapsamına dahil kurumlarda yönetim, icra, büro ve benzeri hiz-
metleri gören ve bu Kanunla tespit edilen diğer sınıflara girmeyen memurlar Ge-
nel idare Hizmetleri sınıfını teşkil eder.
II - TEKNİK HİZMETLER SINIFI:
Bu Kanunun kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen
ifa eden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar,
jeolog, hidrojeolog, hidrolog, jeofizikçi, fizikçi, kimyager, matematikçi, ista-
tikçi, yöneylemci (Hareket araştırmacısı), matematiksel iktisatcı, ekonomici ve
benzeri ile teknik öğretmen okullarından mezun olup da, öğretmenlik mesleği
dışında teknik hizmetlerde çalışanlar, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya
bölümlerinden mezun şehir plancısı, yüksek şehir plancısı, yüksek Bölge Plancı-
sı, 3437 ve 9/5/1969 tarih 1177 sayılı Kanunlara göre tütün eksperi yetiştiri-
lenler ile müskirat ve çay eksperleri, fen memuru, yüksek tekniker, tekniker
teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecede mesleki
tahsil görmüş bulunanlar, Teknik Hizmetler sınıfını teşkil eder. (1)
III - SAĞLIK HİZMETLERİ VE YARDIMCI SAĞLIK HİZMETLERİ SINIFI:
Bu sınıf, sağlık hizmetlerinde (Hayvan sağlığı dahil) mesleki eğitim göre-
rek yetişmiş olan tabip, diş tabibi, eczacı, veteriner hekim gibi memurlar ile
bu hizmet sahasında çalışan yüksek öğrenim görmüş fizikoterapist, tıp teknolo-
ğu, ebe, hemşire, sağlık memuru, sosyal hizmetler mütehassısı, biyolog, pisiko-
log, diyetçi, sağlık muhendisi, sağlık fizikçisi, sağlık idarecisi ile ebe ve
hemşire, hemşire yardımcısı, (Fizik tedavi, laboratuvar, eczacı, diş anestezi,
röntgen teknisyenleri ve yardımcıları, çevre sağlığı ve toplum sağlığı teknis-
yeni dahil) sağlık savaş memuru, hayvan sağlık memuru ve benzeri sağlık perso-
nelini kapsar.
IV - EĞİTİM VE ÖĞRETİM HİZMETLERİ SINIFI:
Bu sınıf, bu Kanun kapsamına giren kurumlarda eğitim ve öğretim vazifesiyle
görevlendirilen öğretmenleri ilköğretim müfettişlerini ve yardımcılarını kap-
sar. (2)
V - AVUKATLIK HİZMETLERİ SINIFI:
Avukatlık hizmetleri sınıfı, Özel kanunlarına göre avukatlık ruhsatına sa-
hip, baroya kayıtlı ve kurumlarını yargı mercilerinde temsil yetkisini haiz
olan memurları kapsar.
VI- DİN HİZMETLERİ SINIFI:
Din hizmetleri sınıfı, özel kanunlarına göre çeşitli derecelerde dini eği-
tim görmüş olan ve dini görev yapan memurları kapsar.
VII - EMNİYET HİZMETLERİ SINIFI: (3)
Bu sınıf, özel kanunlarına göre polis, komiser muavini, komiser, başkomiser
emniyet müfettişi, polis müfettişi, emniyet amiri ve emniyet müdürü ve emniyet
müdürü sıfatını kazanmış emniyet mensubu memurları kapsar.
VIII - YARDIMCI HİZMETLER SINIFI:
Yardımcı hizmetler sınıfı, kurumlarda her türlü yazı ve dosya dağıtmak ve
toplamak, müracaat sahiplerini karşılamak ve yol göstermek; hizmet yerlerini
temizleme, aydınlatma ve ısıtma işlerinde çalışmak veya basit iklim rasatlarını
yapmak; ilaçlama yapmak veya yaptırmak veya tedavi kurumlarında hastaların ve
hastanelerin temizliği ve basit bakımı ile ilgili hizmetleri yapmak veya kurum-
larda, çarşı ve mahallelerde koruma ve muhafaza hizmetleri gibi anahizmetlere
yardımcı mahiyetteki görevlerde her kurumun özel bünyesine göre ve yine bu ma-
hiyette olmak üzere ihdasına lüzum gördüğü yardımcı hizmetleri ifa ile görevli
bulunanlardan 4 üncü maddenin (D) bendinde tanımlananların dışında kalanları
kapsar.
(Ek:28/3/1988 - KHK - 318/1 md.)Bu sınıfa dahil personel tarafından yerine
getirilmesi gereken hizmetlerden hizmet yerlerinin ve tedavi kurumlarının temiz-
lenmesi,tesisatın bakım ve işletilmesi ve benzeri nitelikteki hizmetlerin üçün-
cü şahıslara ihale yoluyla gördürülmesi mümkündür.
(Ek fıkra:18/5/1994 - KHK - 527/1 md.;Mülga: 28/2/1995 - 4081/3 md. )
--------------------
(1) Bu hükme ilave edilen ve metne işlenmiş olan ünvanlar ile ilgili olarak
Bakanlar Kurulunun 10/10/1983 tarih ve 83/7198 sayılı kararına bakınız.
(2) Bu bende, 3/4/1998 tarih ve 4359 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle "ilköğ-
retim müfettişlerini ve yardımcılarını" ibaresi eklenmiş ve metne işlen-
miştir.
(3) 26/6/1984 tarih ve 241 sayılı K.H.K.'nin 35 inci maddesine bakınız.
IX - MÜLKİ İDARE AMİRLİĞİ HİZMETLERİ SINIFI:
Bu sınıf, valiler ve kaymakamlar ile bu sıfatları kazanmış olup İçişleri
Bakanlığı merkez ve iller kuruluşunda çalışanları ve maiyet memurlarını kapsar.
X - MİLLİ İSTİHBARAT HİZMETLERİ SINIFI:
Bu sınıf, Milli İstihbarat Teşkilatı kadrolarında veya bu teşkilat emrinde
çalıştırılanlardan özel kanunlarında gösterilen veya Başbakanlıkça tespit edi-
len görevleri ifa edenleri kapsar.
ORTAK HÜKÜMLER
A) Sınıfların öğrenim durumlarına göre giriş ve yükselebilecek derece ve
kademeleri aşağıda gösterilmiştir.
Giriş Yükselinebilecek
----------------- ----------------
Öğrenim durumu Derece Kademe Derece Kademe
---------------------------------- -------- -------- ------- -------
İlkokulu bitirenler 15 1 7 Son
Ortaokulu bitirenler 14 2 5 Son
Ortaokul dengi mesleki veya teknik
öğrenimi bitirenler 14 3 5 Son.
Ortaokul üstü 1 yıl mesleki veya teknik
öğrenimi bitirenler 13 1 4 Son
Ortaokul üstü 2 yıl mesleki veya teknik
öğrenimi bitirenler 13 2 4 Son
Liseyi bitirenler 13 3 3 Son
Lise dengi mesleki veya teknik öğreni-
mi bitirenler 12 2 3 Son
Lise veya dengi okullar üstü 1 yıllık
mesleki veya teknik öğrenimi bitirenler 11 1 2 Son
lise veya dengi okullar üstü 2 yıl veya
Ortaokul üstü en az 5 yıllık mesleki
veya teknik öğrenimi bitirenler 10 1 2 Son
Lise veya dengi okullar üstü 3 yıl
teknik veya mesleki öğrenimi bitiren-
ler 10 2 2 Son
2 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler 10 2 1 Son
3 yıl sÜreli yüksek öğrenimi bitirenler 10 3 1 Son
4 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler 9 1 1 Son
5 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler 9 2 1 Son
6 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler 9 3 1 Son
1 - Avukatlık stajını açıkta iken yapanlara iki, memuriyette iken yapanlara
bir kademe ilerlemesi uygulanır.
2 - Dört yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenlerden yüksek mühendis, mühen-
dis, yüksek mimar, mimar sıfatını almış olanlar ile bunlardan öğretmenlik hiz-
metinde çalışanlar, Erkek Teknik Yüksek Öğretmen Okulu, Erkek Teknik Öğretmen
Okulu ve Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu mezunları, İstanbul Devlet
Güzel Sanatlar Akademisi ile uygulamalı Endüstri Sanatları Yüksek Okulu mezun-
ları(1), Teknik Eğitim Fakültesi (Yüksek Teknik Öğretmen Okulu ve Güzel Sanat-
lar Fakültesi, İstanbul Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu) mezunları
(2), öğrenimlerine göre tesbit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece,
3 - Beş yıl ve daha fazla süreli yüksek öğrenimini bitirenlerden yüksek mü-
hendis,mühendis,yüksek mimar,mimar sıfatını almış olanlar ile bunlardan eğitim
--------------------
(1) Bakınız: 19/8/1977 tarih ve 7/13635 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (R. G.
19/8/1987 - 16032)
(2) Bakınız: 30/10/1986 tarih ve 86/11158 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (R. G.
17/11/1986 - 19284)
ve öğretim hizmetinde çalışanlar öğrenimlerine göre tespit edilen giriş derece
ve kademelerine bir derece,
4 - Teknik hizmetler sınıfında görev almak şartiyle jeolog, jeofizikçi,
hidrojeolog, hidrolog, jeomorflog, kimyager, fizikçi, matematikçi, istatikçi,
yöneylemci (harekat araştırmacısı), matematiksel iktisatçı (Ekonometrici),Erkek
Teknik Öğretmen Okulu mezunları, fen memurları, teknikerler ve yüksek tekniker-
ler,tütün ve müskirat eksperleri, tarım alet ve makineleri Uzmanlık Yüksek Okulu
mezunları ile benzeri fen bilimleri ve teknik bilimler lisansiyerleri, Mimarlık
ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun olan şehir plancısı, yüksek
şehir plancısı, yüksek bölge plancısı. Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakülte-
si Teknoloji Bölümü İş ve Teknik Anabilim Dalı mezunları, Ankara Üniversitesi
Ziraat Fakültesi Ev Ekonomisi Yüksek Okulu mezunları üniversitelerin arkeo-
loji ve sanat tarihi bölümlerinin prehistorya, protohistorya ve önasya arkeolo-
jisi, klasik arkeoloji anabilim dallarından mezun olanlar öğrenimlerine göre
tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece, (1)
5 - Dört yıl ve daha fazla süreli yüksek öğrenim görenlerden tabip, diş ta-
bibi, veteriner hekim, eczacı ile benzeri sağlık bilimleri lisansiyerleri (Hay-
van sağlığı dahil) Bİyolog unvanına sahip akademik personel giriş derece ve ka-
demelerine bir derece eklenmek suretiyle bulunacak derece ve kademelerden hiz-
mete alınırlar.(2)
6 - a) Lise ve dengi okul mezunu olup, özel kanunları gereğince sınava tabi
tutularak orta dereceli okul öğretmenliği ehliyetini alanlar ve ilköğretim mü-
fettişliği unvanını kazananlar, mesleki ve teknik öğretim okulları meslek,
atelye veya kurs öğretmenliğinde görevlendirilenler ile özel kanunlarına ya da
özel kanunların verdiği izne dayanılarak orta dereceli okul öğretmenliğine ata-
nanlar 11 inci derecenin birinci kademesinden hizmete alınırlar.
b) Ortaokul ve dengi, lise ve dengi okulların, normal öğrenim süresinden
fazla olması halinde, başarılı her öğrenim yılı için bir kademe ilerlemesi uy-
gulanır. Bunlardan teknik öğretim okulları mezunlarına, meslekleri ile ilgili
görevlerde çalışmaları halinde ayrıca bir kademe ilerlemesi daha verilir.
7 - a) Kurumlarınca açılan ve bir kısım görevlere atanmada kanuni nitelik
olarak şart koşulan kursları, memurluğa girmeden önce başarı ile bitirenler
hakkında bu meslekleri ile ilgili görevlerde çalışmış olmak ve 3 kademeyi geç-
memek şartiyle, bu kurslarda geçirdikleri başarılı sürelerin her yılı için bir
kademe ilerlemesi uygulanır.
b) Diyanet İşleri Başkanlığı kuruluşunda halen görevli bulunanlarla yeniden
göreve atanacaklardan hafız oldukları Diyanet İşleri Başkanlığınca tespit edi-
lecek bir yönetmelik uyarınca belirlenenlere bir derece yükselmesi verilir.
(Lisans üstü eğitim sebebiyle verilen derece ve kademe ilerlemesi bu fıkra ge-
reğince verilen derece ilerlemesiyle birlikte uygulanamaz.)
8 - a) Emniyet hizmetleri sınıfına girenlerden:
İlkokul, ortaokul ve dengi okulları bitirenler; ilkokul ve ortaokulu biti-
renlerin giriş derecelerine iki derece,
Lise ve dengi okulları bitirenler, liseyi bitirenler için tespit edilen
giriş derece ve kademesine bir derece bir kademe,
---------------------
(1) Bu hükme ilave edilen ve metne işlenmiş olan meslek mensupları ile ilgili
olarak Bakanlar Kurulunun 10/10/1983 tarih ve 83/7198; 8/4/1987 tarih ve
87/11686; 13/8/1987 tarih ve 87/12018, 6/10/1994 tarih ve 94/6176 sayılı
Kararlarına bakınız.
(2) Biyolog ünvanına sahip Akademik personel de Bakanlar Kurulunun 12/11/1984
gün ve 85/10045 sayılı Kararı ile bu madde kapsamına alınmışlardır:(R. G.:
22/11/1985 - 18936.)
Yüksek öğrenimi bitirenler aynı yüksek öğrenimi bitirenler için tespit edi-
len giriş derece ve kademesine bir derece.
b) Genel İdare Hizmetleri sınıfına girenlerden Orman Muhafaza Memuru ve
Başmemuru ile Gümrük muhafaza memur ve amirlerine ilkokul ve ortaokul ve lise
öğrenimleri için bu kanunda tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir de-
rece,
c) Mesleki öğrenim veya kurs görmek ve özel yarışma sınavını başarmak sure-
tiyle atanacak Cumhuriyet Senatosu ve Millet Meclisi Tutanak Müdürlüğü stenog-
raflarına öğrenim giriş derece ve kademelerine bir derece,
İlave edilmek suretiyle bulunacak derece ve kademelerden hizmete alınırlar.
9 - Memurluğa girmeden önce veya memuriyetleri sırasında yüksek öğrenim üs-
tü master derecesi almış olanlarla yüksek öğrenim kurumlarında en az bir yıl
ilave öğrenim yaparak lisans üstü ihtisas sertifikası alanlara bir kademe iler-
lemesi, tıpta uzmanlık belgesi alanlara, meslekleri ile ilgili öğrenim dalla-
rında doktora yapanlara bir derece yükselmesi uygulanır.
"Master derecesini alıp bir kademe ilerlemesinden yararlanan memura, mesle-
ği ile ilgili öğrenim dalında doktora yaptığı takdirde iki kademe ilerlemesi
uygulanır."
10 - Doktora üstü üniversite doçentliği unvanını üniversitede görevli iken
kazananlara bir derece, diğer memuriyetlerde iken bu unvanı kazananlara iki ka-
deme ilerlemesi uygulanır.
11 - (Değişik: 29/11/1984 - KHK-243/1 md.) Mesleğe özel yarışma sınavına
tabi tutulmak suretiyle alınan; Başbakanlık, Bakanlık ve bağımsız genel müdür-
lükler müfettiş yardımcıları ile bağlı müfettiş yardımcıları ve Diyanet İşleri
Başkanlığı müfettiş yardımcıları, Başbakanlık Uzman Yardımcıları, Devlet Plan-
lama Teşkilatı Uzman Yardımcıları; Devlet Personel Başkanlığı Devlet Personel
Uzman Yardımcıları; Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Uzman Yardımcıları; Ha-
zine Müsteşarlığı Bankalar Yeminli Murakıp Yardımcıları, Stajyer Hazine Kontro-
lörleri, Maiyet memurları; Dışişleri Bakanlığı meslek memurları; Maliye Bakan-
lığı Hesap Uzman Yardımcıları,Sigorta Denetleme Uzman Yardımcıları ve Aktüer
Yardımcıları, Bakanlıklar merkez kuruluşu stajyer kontrolörleri, (Değişik:27/6/
1989 - KHK - 375/4 md.) Emniyet Genel Müdürlüğü Dernek Denetçi Yardımcıları,
Devlet Bütçe Uzman Yardımcıları, Mali Suçları Araştırma Uzman Yardımcıları,
Tüketici ve Rekabet Uzman Yardımcıları,Marka Uzman Yardımcıları,Patent Uzman
Yardımcıları Çevre Uzman Yardımcıları, (...) (1) Özürlüler Uzman Yardımcıları,
Denizcilik Uzman Yardımcıları, Gümrük Uzman Yardımcıları, Devlet Muhasebe Uz-
man Yardımcıları, Devlet Malları Uzman Yardımcıları, Maliye Uzman Yardımcıla-
rı, Gelir Uzman Yardımcıları,Milli Emlak Uzman Yardımcıları, Vergi İstihbarat
Uzman Yardımcıları,Muhasebe Denetmen Yardımcıları, Vergi Denetmen Yardımcıları,
Milli Emlak Denetmen Yardımcıları, Dış Ticaret Müsteşarlığı Dış Ticarette Stan-
dardizasyon Denetmen Yardımcıları, Bakanlık ve bağlı kuruluşların A.T. Uzman
Yardımcıları, Hazine Uzman Yardımcıları, Dış Ticaret Uzman Yardımcıları İlköğ-
retim Müfettiş Yardımcıları ile İçişleri Bakanlığı Planlama Uzman Yardımcıları-
nın özel yeterlik sınavı yönet meliklerine göre yapılacak yeterlik sınavların-
da başarı göstererek Müfettişliğe,Kaymakamlığa, Başbakanlık Uzmanlığına, Devlet
Planlama Uzmanlığına, Devlet Personel Uzmanlığına, Bankalar Yeminli Murakıplı-
ğına, Hesap Uzmanlığına, Sigorta Denetleme Uzmanlığına ve Aktüerliğine, Kontro-
lörlüğe, Dernek Denetçiliğine, Devlet Bütçe Uzmanlığına, Mali Suçları Araştırma
Uzmanlığına, Tüketici ve Rekabet Uzmanlığına, Marka Uzmanlığına, Patent Uzmanlı-
ğına Çevre Uzmanlığına, Özürlüler Uzmanlığına, Denizcilik Uzmanlığına, Gümrük
Uzmanlığına, Devlet Muhasebe Uzmanlığına, Devlet Gelir Uzmanlığına, Devlet Mal-
ları Uzmanlığına,Maliye Uzmanlığına, Gelir Uzmanlığına, Milli Emlak Uzmanlığına,
Vergi İstihbarat Uzmanlığına,Muhasebe Denetmenliğine, Vergi Denetmenliğine, Mil-
li Emlak Denetmenliğine, Dış Ticaret Müsteşarlığı Dış Ticarette Standardizasyon
Denetmenliğine, bakanlık ve bağlı kuruluşların A.T. Uzmanlığına, Hazine Uzman-
lığına, Dış Ticaret Uzmanlığına, İlköğretim Müfettişliğine (2),İçişleri Bakanlı-
ğı Planlama Uzmanlığına, (...)(1) Dışişleri meslek memurluğunda ise Dışişleri
Bakanlığınca sınavla girilmesi şart koşulan bir dereceye atanmaları sırasında
ve bir defaya mahsus olmak üzere haklarında ayrıca bir derece yükselmesi uygula-
nır.(3)
12 - a) Memuriyete girmeden önce veya memurlukları sırasında ortaokul ve
dengi veya lise ve dengi öğrenim üzerine hizmet içi eğitim sayılmayan ve öğre-
nim süreleri en az aralıksız 1 veya 2 öğrenim yılı olan ve kurumlarınca açılan
mesleki kursları bitirenler hakkında; 1 yıllık öğrenim için 1 kademe, 2 yıldan
az olmayan öğrenim için 1 derece yükselmesi uygulanır.
----------------------
(1)Bu arada yer alan 2/6/1994 tarih 535 ve 536 sayılı KHK ile eklenen unvan, Ana
yasa Mahkemesinin 8/7/1994 tarih ve E.1994/58,K.1994/53 sayılı Kararıyla ip-
tal edildiğinden metinden çıkarılmıştır.
(2)Bu maddenin İlköğretim müfettişleri ile uygulanması için, 3/4/1998 tarih ve
4359 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesine bakınız.
(3)Bu fıkraya; 28/3/1988 tarih ve 318 sayılı, 27/6/1989 tarih ve 375 sayılı
KHK'ler 17/6/1992 tarih ve 3814 sayılı Kanun, 13/7/1993 tarih ve 486 sayılı,
10/8/1993 tarih ve 494 sayılı, 19/6/1994 tarih ve 543 sayılı 19/6/1994 tarih
ve 544 sayılı 6/7/1995 tarih ve 562 sayılı 25/3/1997 tarih ve 571 sayılı
KHK'ler ve 9/12/1994 tarih ve 4059 sayılı 13/11/1996 tarih ve 4208 sayılı
3/4/1998 tarih ve 4359 sayılı Kanunlar ile eklenen unvanlar metne işlenmiş-
tir.
b) Lise ve dengi okulları bitirdikten sonra memurlukları sırasında Milli
Eğitim Bakanlığınca belli edilen ve kurumlarınca düzenlenen bir yıl süreli mes-
leki hizmet içi eğitim kurslarını tamamlayanların bulundukları derece ve kade-
melere bir kademe ilave edilir.
c) Memuriyetleri sırasında Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsünü bi-
tirenlere her başarılı öğrenim yılı için öğrenim süreleri kadar (2 yılı geçme-
mek şartiyle) her yıl için bir kademe ilerlemesi uygulanır.
d) (Değişik: 9/4/1990-KHK-418/1 md.;Ana.Mah.nin 5/2/1992 tarih ve E.1990/22,
K.1992/6 sayılı Kararı ile;Yeniden düzenleme:18/5/1994 - KHK - 527/1 md.)
Memuriyette iken veya memuriyetten ayrılarak (87 nci maddeye tabi kurumlarda
çalışanlar dahil) üst öğrenimi bitirenler, aynı üst öğrenimi tahsile ara verme-
den başlayan ve normal süresi içinde bitirdikten sonra memuriyete giren emsal-
lerinin ulaştıkları derece ve kademeyi aşmamak kaydıyle, bitirdikleri üst öğre-
nimin giriş derece ve kademesine memuriyette geçirdikleri başarılı hizmet süre-
lerinin tamamı her yıl bir kademe her üç yıl bir derece hesabıyla ilave edilmek
suretiyle bulunacak derece ve kademeye yükseltilirler.
(Son tümce iptal: Ana.Mah.'nin 6/9/1995 tarih ve E:1995/47, K:1995/40 sayı-
lı kararı ile.)
B) Öğrenim durumları itibariyle (A) bendinde gösterilen yükselinebilecek
derece ve kademelerden farklı olanlar aşağıda gösterilmiştir.
1 - Lise ve lise dengi mesleki veya teknik öğretim görenlerden, ögrenim ek-
sikliğini giderecek hizmet içi eğitimden geçerek, Devlet Personel Dairesi tara-
fından hazırlanacak yönetmelikte belirlenecek esaslara göre yapılacak özel yük-
selme sınavlarında başarı gösterenler 1 inci derecenin son kademesine kadar
yükselebilirler.
2 - (A) bendinin 12 nci fıkrasının (a) şıkkında gösterilenler 3 üncü dere-
cenin son kademesine kadar yükselebilirler.
3- (Değişik: 23/12/1988-KHK-351/3 md.) Emniyet Hizmetleri Sınıfı mensupla-
rından:
a) Emniyet müdürleri ve bu sıfatı taşımakta olan emniyet teşkilatı mensup-
ları ile başkomiser ve emniyet amirleri dışında kalanlar 3 üncü derecenin son
kademesine,
b) Başkomiser ile emniyet amirleri 2 nci derecenin son kademesine,
c) Emniyet müdürleri ve bu sıfatı taşımakta olan emniyet teşkilatı mensup-
ları 1 inci derecenin son kademesine,
kadar yükselebilirler.
C) 1 - Teknik hizmetler sınıfına girenlerden memurluğa girmeden önce yurt
içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest olarak veya resmi veya özel mües-
seselerde ifa edenlerle memuriyetten ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak ye-
niden memuriyete girmek isteyenlerin teknik hizmetlerde geçen süresinden bu ka-
nun ve bu kanunun 87 nci maddesinde sözü edilen kurumlarda geçen sürenin tamamı
ve geri kalan sürenin 3/4 ü toplamı memuriyette geçmiş sayılarak bu süreler her
yılı bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek
suretiyle değerlendirilir.
2 - Sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına girenlerden
memurluğa girmeden önce yurt içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest ola-
rak veya resmi veya özel kurumlarda yapanlarla, memurluktan ayrıldıktan sonra
bu işlerde çalışarak yeniden memurluğa girmek isteyenlerin sağlık hizmetlerinde
geçen süresinden, bu kanun ve bu kanunun 87 nci maddesinde sözü edilen kurum-
larda geçen süreleri ile 196 ncı maddede belirtilen şekilde tespit edilecek
mahrumiyet bölgelerinde en az 3 yıl çalışanların veya çalışacak olanların süre-
lerinin tamamı ve geri kalan sürelerinin 3/4 ü toplamı memurlukta geçmiş sayı-
larak bu sürelerin her yılı için bir kademe ilerlemesi ve her üç yılı için bir
derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.
3 - Avukatlık hizmetleri sınıfına girenlerin memuriyete girmeden önce veya
memurluktan ayrılarak serbest avukatlıkla geçirdikleri sürelerin 3/4 ü memuri-
yette geçmiş sayılarak, bu sürelerin her yılı bir kademe ilerlemesine ve her üç
yılı bir derece yükselmesine esas olacak şekilde değerlendirilir.
4 - Basın Kartları Yönetmeliğine göre, basın kartına sahip olmak suretiyle
gazetecilik yaparak memurluğa girenlerin; meslekleriyle ilgili görevlerde is-
tihdam edilmeleri şartiyle, fiilen gazetecilik yaparak geçirdikleri sürenin
3/4 ü fiilen memuriyette geçmiş sayılarak, bu sürenin her yılı bir kademe iler-
lemesi ve her üç yılı bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.
5 - Özel okullarda öğretmenlik veya yöneticilik yaptıktan sonra Milli Eği-
tim Bakanlığı emrinde memuriyet kabul edenlerin özel okullarda geçen hizmet sü-
relerinin 2/3 ünün her yılı bir kademe ilerlemesine ve her üç yılı bir derece
yükselmesine esas olacak şekilde değerlendirilir.
Yukarıdaki fıkralara göre, değerlendirilecek hizmet süresinden sadece özel
sektörde geçen süre 12 yılı geçemez.
Ancak, T. C. Emekli Sandığı ve Sosyal Sigortalar kanunlarına tabi görevler-
de bulunmuş olanların kazanılmış hakları saklıdır.
Yapılacak intibak neticesinde ilgililerin girecekleri dereceler öğrenim du-
rumlarına göre yükselebilecekleri derecenin son kademe aylığını geçemez.
6 - Bu kanunun 4 üncü ve 237 nci maddesinin (e) fıkrasına göre sözleşme ile
istihdam edilenlerin, memuriyete geçirilmeleri halinde, sözleşmeli olarak ge-
çirdikleri hizmet süreleri, her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl
için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.
7 - 2834 ve 2836 sayılı kanunlara göre kurulmuş olan Tarım Kredi ve Tarım
Satış Kooperatiflerinde çalışanlardan sonradan memuriyete girenlerin bu koope-
ratiflerde geçen hizmetlerinin 12 yılı geçmemek üzere her yıl için bir kademe
ilerlemesi ve her üç yılı için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değer-
lendirilir.
D) Memur iken, girişteki öğrenim derecelerinden bir üst derecedeki öğrenimi
tamamlayanlar, bu üst öğrenim derecesi için 36 ncı maddede yazılı memuriyete
giriş derecelerinde boş kadro bulunduğu takdirde bu kanunun 68 inci maddesinde
yazılı derece yükselmesinde süre kaydı aranmaksızın bu derecedeki görevlere
atanabilirler. 68 inci maddenin (A) bendinin (b) ve (c) fıkralarındaki hükümler
saklıdır.
E) Sınıfların giriş derecelerinin ileri kademelerinden işe başlayanlarla yu-
karıdaki fıkralar uyarınca kendilerine kademe ilerlemesi uygulananların, kademe
ilerlemesine tekabül eden süreleri 68 inci maddede derece yükselmesi için ge-
rekli
olduğu öngörülen sürelerin hesabında ayrıca değerlendirilir. Artan süreler üst
derece ve kademedeki kanuni bekleme süresinde geçmiş sayılır.
F) (Değişik birinci fıkra: 24/11/1994 - 4049/8 md.) Bu kanunla tespit edilen
çeşitli hizmet sınıfları mensuplarından Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ve
Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreterliği Teşkilatlarında asli ve sürekli
görevlerde bulunanların kadro, ünvan, derece, ek gösterge, makam tazminatı ve
benzeri mali hakları ile intibak ve diğer özlük haklarının tespit ve kulla-
nılması ile ilgili yetkiler Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile Türkiye Bü-
yük Millet Meclisi Başkanlık Divanına aittir.
Bu kanunla tespit edilen çeşitli hizmet sınıflarına dahil olup da MİT Müs-
teşarlığı emrinde çalışan MİT mensuplarının atama, derece yükselmesi ve kademe
ilerlemesi ve disiplin hükümleri ile ilgili yetkilerin kullanılmasının düzen-
lenmesi Başbakana aittir.
Milli İstihbarat hizmetleri sınıfına yapılan atamalarda bu maddenin (A)
bendinin (8/a- b) fıkralarındaki derece ve kademe ilerlemesi ile ilgili hüküm-
leri uygulanır.
G) Bu maddede sayılan sınıfların ve fıkraların kapsamının tayininde, benze-
ri veya eşdeğer öğrenim veya hizmetler; ilgili Bakanlık veya kuruluşun teklifi
üzerine alakalı öğretim kurumu ile Milli Eğitim Bakanlığının muadelet tevsiki
ve Maliye Bakanlığı ile Devlet Personel Dairesinin mütalaası alınarak Bakanlar
Kurulunca tespit olunur.
Yükselinebilecek derecenin üstünde bir dereceye yükselme:
Madde 37 - (Yeniden düzenleme 29/11/1984-KHK-243/2 md.)
Bu kanun hükümlerine göre öğrenim durumları, hizmet sınıfları ve görev un-
vanları itibariyle azami yükselebilecekleri derecelerin dördüncü kademesinden
aylık almaya hak kazanan ve son altı yıllık sicil notu ortalaması doksan ve da-
ha yukarı olanlardan son sicil notu olumlu bulunanların kazanılmış hak aylıkla-
rı kadro şartı aranmaksızın bir üst dereceye yükseltilir.
Kademe:
Madde 38 - Kademe, derece içerisinde, görevin önemi veya sorumluluğu artma-
dan, Devlet memurunun olumlu sicil almasına ve bulunduğu derecedeki hizmet sü-
resine bağlı olarak aylığındaki ilerleyiş adımıdır.
Sınıf dışında kadro ihdas edilemiyeceği:
Madde 39 - Bu kanuna tabi kurumlarda sınıflar dışında memurluk kadroları
ihdas edilemez.
Memuriyete girişte yaş:
Madde 40 - (Değişik: 31/7/1970 - 1327/11 md.)
Genel olarak 18 yaşını tamamlıyanlar Devlet memuru olabilirler.
Bir meslek veya sanat okulunu bitirenler en az 15 yaşını doldurmuş olmak ve
Türk Medeni Kanununun 12 nci maddesine göre kazai rüşt kararı almak şartiyle
Devlet memurluklarına atanabilirler.
Sınıflandırmada öğrenim unsuru:
Madde 41 - (Değişik: 30/5/1974-KHK-12/1 md.; Aynen kabul: 15/5/1975-1897/1
md.)
Genel olarak ortaokulu bitirenler memur olabilirler. Ortaokul mezunlarından
istekli bulunmadığı takdirde ilkokulu bitirenlerin de alınması caizdir. Bir sı-
nıfta belli görevlere atanabilmek veya bu görevlerde belli derecelere yüksele-
bilmek için, kuruluş kanunları veya bu kanun ve kuruluş kanunlarına dayanılarak
çıkarılacak yönetmelikler ile işin gereğine göre daha yüksek öğrenim dereceleri
veya muayyen fakülte, okul veya öğrenim dallarını veya meslek içi veya meslekle
ilgili eğitim programlarını bitirmiş olmak veya yabancı dil bilmek gibi şartlar
konulabilir.
Yetişme ve deneme süresi:
Madde 42 - (Mülga: 31/7/1970 - 1327/13 md.)
Göstergeler:
Madde 43 - (Değişik: 12/2/1982 - 2595/1 md.)
Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylık ve ek gös-
tergeleri aşağıda gösterildiği şekilde tespit edilir:
A) Aylık Göstergesi: Bütün sınıflar itibariyle her derece ve kademenin ay-
lıklarının hesaplanmasına esas teşkil edecek Aylık Gösterge Tablosu aşağıdaki
I Numaralı Cetvelde gösterilmiştir.
I Numaralı Cetvel
AYLIK GÖSTERGE TABLOSU (1)
K a d e m e l e r
--------------------------------------------------------------
Dereceler 1 2 3 4 5 6 7 8 9
------------ ------- ------ ------ ------ ------ ------ ------ ------ -------
1 1320 1380 1440 1500 - - - - -
2 1155 1210 1265 1320 1380 1440 - - -
3 1020 1065 1110 1155 1210 1265 1320 1380 -
4 915 950 985 1020 1065 1110 1155 1210 1265
5 835 865 895 915 950 985 1020 1065 1110
6 760 785 810 835 865 895 915 950 985
7 705 720 740 760 785 810 835 865 895
8 660 675 690 705 720 740 760 785 810
9 620 630 645 660 675 690 705 720 740
10 590 600 610 620 630 645 660 675 690
11 560 570 580 590 600 610 620 630 645
12 545 550 555 560 570 580 590 600 610
13 530 535 540 545 550 555 560 570 580
14 515 520 525 530 535 540 545 550 555
15 500 505 510 515 520 525 530 535 540
B) (Değişik: 9/4/1990-KHK-418/2 md.; iptal: Ana.Mah.'nin 5/2/1992 tarih ve
E.1990/22, K.1992/6 sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994-KHK-527/2
md.) Ek Gösterge: Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin
aylıkları; hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate
alınarak bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakam-
larının eklenmesi suretiyle hesaplanır. II sayılı cetvelde yer alan unvanlarda
değişiklik yapmaya ve yeni unvanlar ilave etmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.
Bu ek göstergeler, ilgililerin belirtilen sınıf ve görevlerde bulundukları
sürece ödemelere esas alınıp, terfi bakımından kazanılmış hak sayılmaz. Kurum-
ların 1,2,3 ve 4 üncü dereceli kadrolarına atananlara uygulanacak ek gösterge-
ler, ilgililerin daha önce bulunmuş oldukları kariyerleri ile ilgili sınıf veya
ekli I sayılı Cetvelin Genel İdare Hizmetleri Sınıfı (g) bölümünde belirtilen
görevlerde kazanılmış hak aylık derecelerine göre alabilecekleri ek gösterge-
lerden düşük olamaz.
(Değişik:23/2/1995 - KHK - 547/7 md.)
Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Başkan ve Üyelikleri,Milli Eğitim Bakan-
lığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkan ve üyelikleri,Bayındırlık ve İskan Bakanlığı
Yüksek Fen Kurulu Başkan ve Üyelikleri,Müşavir ve 1'inci dereceden uzman ünvan-
lı kadrolara atananlara bu kadrolarda bulundukları sürece daha önce almış olduk-
ları en yüksek ek gösterge üzerinden ödeme yapılır.
Kadroları Milli İstihbarat Hizmetleri Sınıfına dahil olanlara, bu maddede
gösterilen emsallerini geçmemek üzere Başbakan tarafından tespit edilecek ek
gösterge rakamları uygulanır.
------------------
(1) Bu tablodaki gösterge rakamları 10/4/1989 tarih ve 366 sayılı KHK'nin 1 in-
ci maddesi ile değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
4195-4197
Çalışma yaş hadleri:
Madde 44 - (Mülga: 31/7/1970 - 1327/15 md.)
Memurun başka sınıfta ve derecesinin altında bir görevde çalıştırılmıyaca-
ğı:
Madde 45 - (Değişik: 30/5/1974-KHK/12; Aynen kabul: 15/5/1975-1897/1 md.)
Hiç bir memur sınıfının dışında ve sınıfının içindeki derecesinin altında
bir derecenin görevinde çalıştırılamaz.
(Değişik: 12/2/1982-2595/2 md.) 5 inci ve daha aşağı derecelerdeki kadrola-
ra, derece yükselmesi için gerekli nitelikleri haiz memur bulunmaması hallerin-
de, 36 ncı maddede belirtilen öğrenim durumları itibariyle tespit olunan yükse-
linebilecek dereceyi aşmamak ve karşılık gösterilecek kadro derecesi kazanılmış
hak aylık derecelerinin üç üst derecesinden fazla olmamak kaydıyla, bu derece-
ler karşılık gösterilerek, kendi derecesi ile aynı sınıftan memur atanması müm-
kündür.
Bu gibiler, işgal ettikleri kadroda kazanılmış derece ve kademelerinin ay-
lığını almaya devam ederler ve kazanılmış aylıklarındaki kademe ilerlemesi ve
derece yükselmesi genel esaslara göre yapılır. Karşılık gösterilen kadrolar,
ilgililer için kazanılmış hak teşkil etmez.
KISIM - III
Devlet Memurluğuna Alınma
BÖLÜM:1
Usul
Atama yapılacak boş kadroların bildirilmesi:
Madde 46 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/12 md.)
Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları (Milli İstihbarat Teşkilatı
Müsteşarlığı hariç), personel atamasına lüzum gördükleri boş kadroların sayı-
larını, sınıf ve derecelerini belirterek Devlet Personel Başkanlığına bildirir-
ler.
Duyurma:
Madde 47 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/13 md.)
Devlet Personel Başkanlığı atama yapılacak boş kadroların sınıf ve derece-
lerini, kadroların bulundukları kurum ve yerlerini, kadrolara alınacak personel
sayılarını, alınacak personelin genel ve özel şartlarını, en son başvurma tari-
hini, başvurulacak mercileri, sınav yerlerini ve zamanlarını ve gerek görülen
diğer bilgileri başvurma süresinin bitiminden en az 15 gün önce Resmi Gazete,
radyo, televizyon ve ülke çapında tirajı yüksek gazetelerden asgari biri ve uy-
gun görülecek diğer araçlar ile duyurur.
Sınavsız atama yapılacak yerlere kadro adedinden fazla istekli bulunduğu
takdirde açılacak sınavın gün ve yeri yukarıdaki şartlara uygun olarak ayrıca
duyurulur.
KANUNLAR, ŞUBAT 1991 (Ek - 7)
BÖLÜM:2
Şartlar
Genel ve özel şartlar:
Madde 48 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/14 md.)
Devlet memurluğuna alınacaklarda aşağıdaki genel ve özel şartlar aranır.
A) Genel şartlar:
1. Türk Vatandaşı olmak,(1)
2. Bu Kanunun 40 ncı maddesindeki yaş şartlarını taşımak,
3. Bu Kanunun 41 nci maddesindeki öğrenim şartlarını taşımak,
4. Kamu haklarından mahrum bulunmamak,
(DİKKAT: Devamı 4199 uncu sayfadadır.)
---------------------
(1) Bulgaristan'dan Türkiye'ye mecburi göç eden Türk soyundan olanlarda bu şar-
tın aranmıyacağı 27/6/1989 tarih ve 375 sayılı KHK'nin geçici 5 inci madde-
si ile hükme bağlanmıştır.
5. (Değişik: 10/1/1991-3697/1 md.) Taksirli suçlar ve aşağıda sayılan suç-
lar dışında tecil edilmiş hükümler hariç olmak üzere,ağır hapis veyahut 6 aydan
fazla hapis veyahut affa uğramış olsalar bile Devletin şahsiyetine karşı işle-
nen suçlarla, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sah-
tecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve
haysiyeti kırıcı suçtan veya istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık,
resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma
suçlarından dolayı hükümlü bulunmamak.
6. Askerlik durumu itibariyle;
a) Askerlikle ilgisi bulunmamak,
b) Askerlik çağına gelmemiş bulunmak,
c) Askerlik çağına gelmiş ise muvazzaf askerlik hizmetini yapmış yahut er-
telenmiş veya yedek sınıfa geçirilmiş olmak,
7. 53 üncü madde hükümleri saklı kalmak kaydı ile görevini devamlı yapması-
na engel olabilecek vücut veya akıl hastalığı veya vücut sakatlığı ile özürlü
bulunmamak.
B) Özel şartlar:
1. Hizmet göreceği sınıf için 36 ve 41 nci maddelerde belirtilen öğretim ve
eğitim kurumlarının birinden diploma almış olmak,
2. Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak.
Sınavlara katılma:
Madde 49 - (Yeniden düzenleme: 12/5/1982 - 2670/15 md.)
(Değişik: 29/11/1984-KHK 243/5 md.) Duyurulan Devlet kamu hizmet ve görev-
lerine Devlet Memuru olarak girmek isteyenler, belirlenen şartları yerine geti-
rerek başvurularını yaparlar.
Devlet kamu hizmet ve görevlerine girmek isteyenlerden ilan edilen şartları
haiz bulunmayanlar bu sınavlara katılamazlar ve bu husus başvurulan merciler
tarafından kendilerine bir yazı ile bildirilir.
Sınav şartı:
Madde 50 - (Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/6 md.)
Devlet kamu hizmet ve gÖrevlerine Devlet memuru olarak atanacakların açıla-
lacak Devlet memurluğu sınavlarına girmeleri ve sınavı kazanmaları şarttır.
Sınavların yapılmasına dair usul ve esaslar ile sınava tabi tutulmadan gi-
rilebilecek hizmet ve görevler ve bunların tabi olacağı esaslar Devlet Personel
Başkanlığınca hazırlanacak bir genel yönetmelikle düzenlenir.
(Değişik: 30/5/1997 - KHK-572/14 md.) Özürlüler için sınavlar, özürlü kon-
tenjanı açık olan kurum ve kuruluşlarca ilk defa Devlet memuru olarak atanacak-
lar için açılan sınavla eş zamanlı, böyle bir sınava ihtiyaç duyulmamışsa,
özürlü kontenjanı açığı bulunduğu sürece ayrı zamanlı olmak üzere özür grupları
ve ulaşılabilirlikleri gözönüne alınarak yapılır.
(Ek: 30/5/1997 - KHK-572/14 md.) Özürlüler için sınavlar, özürlü grupları
dikkate alınarak sınav sorusu hazırlamak ve değerlendirmek üzere özel sınav ku-
rulu teşkil edilerek ayrı yapılır.
Sınav sonuçları:
Madde 51 - (Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/7 md.)
Sınav sonuçları, ilgili kurumda teşkil edilen sınav komisyonlarının sorum-
luluğunda belirlenecek başarılı olanların isimleri başarı sıralarına göre ilan
edilir ve yazı ile de ilgililere bildirilir.
İlan edilen sınav sonuçları müteakip sınav tarihine kadar geçerlidir.
Kurumların memur ihtiyaçlarını karşılama şekli:
Madde 52 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/18 md.)
Kurumların memur ihtiyaçları yayınlanan sınav sonuçlarında belirlenen başa-
rı sırasına göre ilgili kurumlarca atama yapılmak suretiyle karşılanır.
Müteakip sınav dönemine kadar kurumların acil ihtiyaçları; sınavlara girip
kazanmış ancak yeterli kadro olmaması nedeni ile ataması yapılamayanlardan; ya-
yınlanan başarı sırasına göre karşılanabilir.
Yapılan atamalar, ilgili kurumlarca derhal Devlet Personel Başkanlığına
bildirilir.
Sakatların devlet memurluğuna alınmaları:
Madde 53 - (Yeniden düzenleme: 12/2/1982 - 2595/3 md.)
Sakatların Devlet Memurluğuna alınma şartları ile hangi işlerde çalıştırı-
lacakları, Maliye, Sağlık ve Sosyal Yardım, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan-
lıkları ile Devlet Personel Başkanlığınca müştereken hazırlanacak bir yönetme-
likle düzenlenir.
(Ek: 30/5/1997 - KHK-572/15 md.) Kurum ve kuruluşlar bu Kanuna göre çalış-
tırdıkları personele ait kadrolarda % 3 oranında özürlü çalıştırmak zorundadır.
%3'ün hesaplanmasında ilgili kurum veya kuruluşun (taşra teşkilatı dahil) toplam
dolu kadro sayısı dikkate alınır. (1)
(Ek:30/5/1997 - KHK-572/15 md.) Kurum ve kuruluşlar, çalıştırdıkları ve iş-
ten ayrılan özürlü personel sayısını üç ayda bir Devlet Personel Başkanlığına
bildirmekle yükümlüdür. Bu Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşlarda, ikinci
fıkrada tespit edilen oranda özürlü personel çalıştırma yükümlülüğünün yerine
getirilmesinin takip ve denetiminden Devlet Personel Başkanlığı sorumludur.
BÖLÜM:3
Adaylık
Adaylığa kabul edilme:
Madde 54 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/19 md.)
Sınavlarda başarılı olanlardan Devlet memurluğuna girmek isteyenler başarı
listesindeki sıraya ve 47 nci maddeye göre ilan edilen kadro sayısı kadar, ku-
rumlarınca memur adayı olarak atanırlar.
Aday olarak atanmış Devlet memurunun adaylık süresi bir yıldan az iki yıl-
dan çok olamaz ve bu süre içinde aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz.
Adayların yetiştirilmesi:
Madde 55 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/20 md.)
Aday olarak atanan memurların önce bütün memurların ortak vasıfları ile il-
gili temel eğitime, bilahara sınıfları ile ilgili hazırlayıcı eğitime ve staja
tabi tutulmaları ve Devlet memuru olarak atanabilmeleri için başarılı olmaları
şarttır.
Temel eğitim ile hazırlayıcı eğitim aynı kurumda yapılır.
Eğitim süreleri, programları, değerlendirme esasları ve hangi kurumların
sorumluluğunda yapılacağı ve diğer hususlar Başbakanlıkça hazırlanacak bir yö-
netmelikle düzenlenir.
Adaylık devresi içinde göreve son verme:
Madde 56 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/21 md.)
Adaylık süresi içinde temel ve hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinin her
birinde başarısız olanlarla adaylık süresi içinde hal ve hareketlerinde memuri-
yetle bağdaşmıyacak durumları, göreve devamsızlıkları tespit edilenlerin sicil
amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişkileri kesilir.
İlişkileri kesilenler ilgili kurumlarca derhal Devlet Personel Başkanlığına
bildirilir.
Adaylık süresi sonunda başarısızlık:
Madde 57 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/22 md.)
Adaylardan en geç iki yıl içinde Devlet memuru olabilmeleri için olumlu si-
cil alamayanların sicil amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile
ilişikleri kesilir. İlişkileri kesilenler ilgili kurumlarca derhal Devlet Per-
sonel Başkanlığına bildirilir.
----------------------
(1) Bu maddeye 30/5/1997 tarih ve 572 sayılı KHK'nin 15 inci maddesiyle eklenen
ikinci fıkra hükmü, aynı kararnamenin 28 inci maddesi gereğince 1/1/2001
tarihinde yürürlüğe girecektir.
Adaylık devresi içinde veya sonunda, 56 ncı ve bu madde hükümlerine göre
ilişikleri kesilenler (sağlık nedenleri hariç) 3 yıl süre ile Devlet memurluğu-
na alınmazlar.
KISIM - IV
Hizmet Şartları ve Şekilleri
BÖLÜM: 1
Atanma
Asli memurluğa atanma:
Madde 58 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/23 md.)
Adaylık devresi içinde eğitimde başarılı olan ve olumlu sicil alan adaylar
sicil amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile onay tarihinden
geçerli olmak üzere asli memurluğa atanırlar.
Asli memurluğa geçme tarihi adaylık süresinin sonunu geçemez.
İstisnai memurluklar:
Madde 59 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 -
1897/1 md.)
(Değişik: 29/11/1984 - KHK - 243/8 md.) Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği
ile Türkiye Büyük Millet Meclisinin memurluklarına, Başbakan Başmüşaviri(1),
(..)(2) Savunma Sanayii Geliştirme ve Destekleme idaresi Başkanlığı ile Top-
lu Konut (...) (3) İdaresi Başkanlığına ait Başkan, Başkan Yardımcısı,
Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı, Uzman, Uzman Yardımcısı, Müşavir Avukat ve Şube
Müdürleri (Uzman) (3). Başbakan Müşavirliklerine, Özelleştirme İdaresi Başkan-
lığında Başkan, Başkan Yardımcısı, Başkanlık Müşaviri, Daire Başkanı, Proje Grup
Başkanı ve Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliğine (4) Başbakanlık ve Bakanlık
Müşavirlikleriyle Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliklerine, Başbakanlık Basın
Müşavirliğine, Bakanlar Kurulu Sekreterliğine, Milli Savunma Bakanlığı ile Türk
Silahlı Kuvvetleri kadrolarında veya kadro açıklamalar bölümünde özel nitelikli
olarak gösterilen görev yerlerine, Özel Kalem Müdürlüklerine, Valiliklere,
Büyükelçiliklere, Elçiliklere, Daimi Temsilciliklere, dış kuruluşlarda çalışma
müşavirlikleri nezdinde görevlendirilecek sendika uzmanlıklarına, Din İşleri
Yüksek Kurulu Üyeliklerine, Milli İstihbarat Teşkilatı memurluklarına, Milli
Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Müşavirliklerine, Hukuk Müşavirliğine ve
Genel Sekreter Sekreterliğine, bu Kanunun atanma, sınavlar,kademe ilerlemesi ve
dereceye yükselmesine ilişkin hükümleriyle bağlı olmaksızın tahsis edilmiş dere-
ce aylığı ile memur atanabilir.Dışişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirlikleri ile Dev-
let Konservatuvarında görevlendirilecek uluslararası ün yapmış üstün yetenek-
lere sahip Devlet sanatçılarının, atama ve ilerlemelerinde de bu hükümler uygu-
lanır.
Birinci fıkrada sayılan memurların bulundukları bu kadrolar emeklilik aylı-
ğının hesabında ve diğer memurluklara naklen atanmalarında herhangi bir sınıf
için kazanılmış hak sayılmaz. Bu görevlerde bulunan memurların emeklilik kıdem-
leri yürümekte devam eder.
-------------------
(1) Başbakan Başmüşaviri ünvanı, 18/5/1987 tarih ve 281 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin 14 üncü maddesi ile eklenmiş ve metne işlenmiştir.
(2) Bu fıkrada yer alan "Başbakanlık merkez ve bağlı kuruluşlarının müsteşarla-
rı (MİT hariç)" ibaresi 12/5/1989 tarih ve 368 sayılı KHK'nin 7 nci maddesi
ile "ve yardımcıları" ibaresi ise 25/1/1990 tarih ve 402 sayılı KHK'nin
1 inci maddesi ile eklenmiş, ancak bu ibare 27/12/1991 tarih ve 475 sayılı
KHK'nin 11 inci maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.
(3) Bu fıkradaki Savunma Sanayii Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı
ile Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı İdaresine ait unvanlar 14/1/1988 Tarih ve
310 Sayılı KHK'nin 1 inci maddesi ile eklenmiş ve metne işlenmiştir,daha
sonra; 24/11/1994 tarih ve 4046 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi ile "... ve
Kamu Ortaklığı..." ibaresi metinden çıkarılmıştır.
(4) Bu fıkradaki "Özelleştirme İdaresi Başkanlığında Başkan, Başkan Yardımcısı,
Başbakanlık Müşaviri, Daire Başkanı, Proje Grup Başkanı ve Basın ve Halkla
İlişkiler Müşavirliğine" ibaresi 24/11/1994 tarih ve 4046 sayılı Kanun ile
eklenmiş ve metne işlenmiştir.
(Son fıkra mülga: 11/9/1987 KHK 276/13 md.; Aynen kabül: 24.2.1988 - 3409/
13 md.)
İstisnai memurluklara atanmada aranacak şartlar:
Madde 60 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK 2/1 md.)
İstisnai Devlet memurluklarına 48 inci maddede yazılı genel şartları taşı-
yan kimselerden atanmalar yapılabilir.
Kuruluş kanunlarındaki özel hükümler saklıdır.
Ancak, Devlet sanatçılarında aranacak nitelikler bir yönetmelikle belirti-
lir. Dışişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirliğine atanabilmek için ise, bir yabancı
dili çok iyi bilmek ve özel yönetmeliğinde belirtilecek diğer nitelikleri taşı-
mak şarttır.
İstisnai memurluklara atananlara bu Kanunun uygulanacak hükümleri:
Madde 61 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12; Aynen Kabul: 15/5/1975-1897/1 md.)
60 ıncı madde gereğince istisnai memurluklara atananlar hakkında bu Kanunun
atanma, sınavlar, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi dışında kalan bütün
hükümleri uygulanır.
Ancak istisnai bir memuriyet kadrosuna atananlar, atandıkları kadronun de-
rece aylığının ilk kademesini kazanılmış hak olarak elde ettikleri tarihten
itibaren, haklarında bu kanunun kademe ilerlemesi ve derece yükselmesine dair
hükümleri uygulanır.
Şu kadar ki, Başbakanlık ve Bakanlıklar özel kalem müdürlüklerine, valilik-
lere, büyükelçiliklere, elçiliklere, daimi temsilciliklere atananların,atandık-
ları derecelerde geçirdikleri süreler, kazanılmış hak sayılmamak şartiyle, ka-
deme ilerlemesinde (üst dereceye atanmaları halinde 161 inci maddenin A bendi
uyarınca) değerlendirilir.
Atamalarda görev yerine hareket ve işe başlama süresi:
Madde 62 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK 2/1 md.)
İlk defa veya yeniden veyahut yer değiştirme suretiyle;
a) Aynı yerdeki görevlere atananlar atama emirlerinin kendilerine tebliğ
gününü,
b) Başka yerdeki görevlere atananlar, atama emirlerinin kendilerine tebliğ
tarihinden itibaren 15 gün içerisinde o yere hareket ederek belli yol süresini,
İzleyen iş günü içinde işe başlamak zorundadırlar. Savaş ve olağanüstü hal-
lerde bu süre Bakanlar Kurulu Kararı ile kısaltılabilir.
Yukarıdaki süreler;
1 - Kanuni izinlerin kullanılması veya geçici bir görevin yapılması sıra-
sında başka bir göreve atanan memurlar için iznin veya geçici görevin bitimi,
2 - Hesaplarını, yerlerine gelenlere devir zorunda bulunan sayman ve sayman
mutemetleri için devrin sona ermesi,
3 - Eski görevlerine devamları kurumlarınca yazılı olarak tebliğ edilenler
için yerlerine atanan memurların gelmesi veya yeni görev yerlerine hareketleri-
nin kurumlarınca tebliği,
tarihinde başlar.
(Değişik: 12/2/1982 - 2595/4 md.) Yer değiştirme suretiyle yapılan atama-
larda memurlara atama emirleri tebliğ edilince yollukları, ödeme emri aranmak-
sızın, saymanlıklarca derhal ödenir. Memurun izinli ve raporlu olması tebligata
engel olmamakla beraber (a) ve (b) bentlerindeki süreler izin ve rapor müddeti-
nin bitmesinde başlar.
Bu maddede geçen "yer" deyiminin kapsamı İçişleri ve Maliye Bakanlıklarınca
birlikte belirtilir.
İşe başlamama halinde yapılacak işlem:
Madde 63 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK 2/1 md.)
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/24 md.) Bir göreve ilk defa veya yeniden atanan-
lardan belge ile isbatı mümkün zorlayıcı sebepler olmaksızın 62 nci maddedeki
süre içinde işe başlamayanların atanmaları iptal edilir ve bunlar 1 yıl süreyle
Devlet memuru olarak istihdam edilemezler. Bunların belge ile isbatı mümkün
zorlayıcı sebepler nedeniyle göreve başlamama hali iki ayı aştığı takdirde ata-
ma işlemi atamaya yetkili makamlarca iptal edilir.
Başka yerdeki bir göreve atananlardan 62 nci maddedeki süre içinde hareket
ederek belli yol süresi sonunda yeni görevlerine başlamıyanlara, eski görevle-
rinden ayrılış ve yeni görevlerine başlayış tarihleri arasında aylık verilmemek
şartı ile 10 günlük bir süre daha verilebilir. Belge ile isbatı mümkün zorlayı-
cı sebepler olmaksızın bu süre sonunda da yeni görevlerinde işe başlamıyanlar
memuriyetten çekilmiş sayılırlar.
BÖLÜM: 2
Devlet Memurluğunda İlerleme ve Yükselmeler
Kademelerde ilerleme şartları:
Madde 64 - Devlet memurunun kademede ilerlemesi için aşağıdaki şartların
bulunması lazımdır:
A) Bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması,
B) O yıl içinde olumlu sicil almış bulunması,
C) Bulunduğu derecede ilerliyebileceği bir kademenin bulunması,
(Ek: 29/1/1984 - KHK 243/9 md.) Devlet memurlarından 6 yıllık sicil notu
ortalaması 90 ve daha yukarı olanların aylık derecelerinin yükseltilmesinde
dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır.
(Ek: 9/4/1990 - KHK-418/4 md.; İptal: Ana.Mah.'nin 5/2/1992 tarih ve
E.1990/22, K.1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994-KHK-527/
4 md.) Ancak,72 nci madde gereğince belirli bir süre görev yapmak üzere mecburi
olarak sürekli görevle atanan Devlet Memurlarından kalkınmada 1 inci derecede
öncelikli yörelerde bulunanlara (Erzurum ve Artvin İl'leri dahil) bu yörelerde
fiilen çalışmak suretiyle başarılı geçirilen her iki yılın karşılığında aylık
derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere ayrıca bir kademe ilerle-
mesi daha verilir. Yıllık izinde geçirilen süreler fiilen çalışılmış sayılır.
İki yıldan az süreler dikkate alınmaz.
Kademe ilerlemelerinin toplu onayla yapılması:
Madde 65 - (Değişik: 26/6/1984 - KHK 241/2 md.)
64 üncü maddede belirtilen şartları haiz her sınıf ve derecedeki memurlar
hak kazandıkları tarihten geçerli olmak üzere ve başkaca bir işleme gerek kal-
maksızın bir ileri kademeye ilerlemiş sayılırlar. Kademe ilerlemesine hak kaza-
namayan memurlar kurumlarınca her ay alınacak toplu onaylarla belirlenir. Kade-
me ilerle-
mesi yapmış sayılanlardan ilerlemeye müstehak olmadıkları sonradan tesbit edi-
lenlerin kademe ilerlemeleri, ilerlemiş sayıldıkları tarihten geçerli olmak
üzere iptal edilir.
Derece yükselmelerinde ve kademe ilerlemelerinde onay merci:
Madde 66 - (Değişik: 26/6/1984 - KHK 241/3 md.)
Derece yükselmesi ve kademe ilerlemesi ile ilgili onay mercii atamaya yet-
kili amirdir. Onay mercileri kademe ilerlemeleri ile ilgili yetkilerini devre-
debilirler.
Bakanlar Kurulu Kararı veya ortak kararla atanmış olanların görev değişik-
liği niteliğinde olmayan derece yükselmeleri ilgili Bakanın veya yetkili kıldı-
ğı makamın onayı ile olur.
Üst derece kadroya atanmış olup da, kazanılmış hak ve emeklilik keseneğine
esas aylık dereceleri daha aşağıda bulunanların (45 inci maddeye göre kadro
karşılık gösterilmek suretiyle yapılan atamalar hariç) kazanılmış hak ve emek-
lilik keseneğine esas aylık derecelerinin yükseltilmeleri için bu durumun devam
ettiği sürece, yukarıdaki fıkralarda belirtilen onaya gerek yoktur.
Kadrosuzluk sebebiyle derece yükselmesi yapamayanların aylıkları:
Madde 67 - (Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/10 md.)
Diğer şartları taşımakla birlikte üst derecelerde boş kadro olmadığı için
derece yükselmesi yapamayan memurların kazanılmış hak aylıkları, öğrenim durum-
ları itibariyle yükselebilecekleri dereceyi aşmamak şartıyla işgal etmekte ol-
dukları kadroların bir üst derecesine yükseltilebilir.
Derece yükselmesinin usul ve şartları:
Madde 68 - (Değişik: 12/2/1982 - 2595/5 md.)
A) Derece yükselmesi yapılabilmesi için:
a) (Değişik: 26/6/1984 - KHK 241/4 md.) Üst dereceden boş bir kadronun bu-
lunması,
b) Derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3 üncü kademesinde 1 yıl bu-
lunmuş,
c) Kadronun tahsis edildiği görev için öngörülen nitelikleri elde etmiş,
d) Sicil bakımından üst dereceleri yükselebilecek nitelikte bulunduğunun
saptanmış,
olması şarttır.
B) (Değişik: 4/5/1984 - KHK 199/1 md.) Eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı
hariç, sınıfların 1,2,3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselme-
sindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki dere-
celerden atama yapılabilir.
Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;
a. 1 nci dereceli görevlerden ek göstergesi 650 ve daha yukarıda olanlar
için en az 12 yıl,(1)
b. 1 ve 2 nci derece görevlerden ek göstergesi 650'den az olanlar için en
az 10 yıl,(1)
c. 3 ve 4 ncü dereceli görevler için en az 8 yıl,
(Ek fıkra: 26/8/1993 - KHK - 501/1 md.; İptal Anayasa Mahkemesinin 6/10/1993
tarihli ve E.1993/32, K.1993/32 sayılı kararı ile)
(Değişik: 27/6/1989 - KHK - 375/7 Md.) 8.6.1984 tarih ve 217 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi kapsamına dahil kurumlarda fiilen çalışmış
olması ve yüksek
--------------------
(1) Bu maddenin (B) bendinin (a) ve (b) alt bentlerindeki 650 rakamı 26/6/1984
tarih ve 241 sayılı K.H.K.'nin 4 üncü maddesi ile getirilmiş metne işlenmiş
olup, bu ek göstergeler 527 sayılı KHK ile yeniden tespit edilmiştir.
(Bkz. bu Kanunun sonundaki I sayılı Ek Gösterge cetveline).
öğrenim görmüş bulunması şarttır. Ancak dört yıldan daha az süreli yüksek öğre-
nim görenler için yukarıdaki sürelere ikişer yıl ilave edilir. Yasama Organı
Üyeliğinde, Kanunlarla kurulan fonlarda, muvazzaf askerlikte ve okul devresi
dahil yedek subaylıkta ve uluslararası kuruluşlarda geçen sürelerin tamamı ile
yüksek öğrenim gördükten sonra özel kurumlarda veya serbest olarak çalıştıkları
sürenin 6 yılı geçmemek üzere 3/4'ü yukarıdaki sürelerin hesabında dikkate alı-
nır.
Bu bent hükümlerine göre atananlar atandıkları kadronun aylık (Ek gösterge
dahil) ve diğer haklarından yararlanırlar. Bu suretle üst dereceye atananların
bu kadrolarda geçirdikleri her yıl kademe ilerlemesi ve her "3" yıl derece yük-
selmesi sayılmak suretiyle kazanılmış hak ve emeklilik keseneğine esas aylık
derecelerinin yükselmesinde gözönüne alınır. Ancak atandıkları kadro aylıkları,
başka görevlere atanma halinde kazanılmış hak sayılmaz.
İdari görevlere atanma:
Madde 69 - (Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/11 md.)
Kurumlar, Eğitim ve Öğretim, Sağlık ve Yardımcı Sağlık ve Teknik Hizmetler
Sınıflarına dahil memurlardan, kariyerlerinden yararlanmak istediklerini 2 - 4
üncü dereceler arasındaki idari görevlere ait olup kazanılmış hak derecelerinin
iki altındaki derecelerden tesbit ve ihdas edilmiş kadrolara atayabilirler.
Bu suretle atanan memurların aylıkları kazanılmış hak dereceleri üzerinden
ödenir. Ancak kazanılmış aylık dereceleri ve kariyer hizmet sınıfları için tes-
bit edilen ek gösterge, zam ve tazminatlar ile atandıkları görevlerin ek gös-
terge, zam ve tazminatlarının farklı olması halinde fazla olanı ödenir.
İstisnai memurluklarda derece yükselmeleri ve kademe ilerlemeleri:
Madde 70 - (Mülga: 31/7/1970 - 1327/29 md.)
Bir sınıftan başka bir sınıfa geçme:
Madde 71 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12;Aynen kabul:15/5/1975 - 1897/1 md.)
(Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/12 md.) Memurların eşit dereceler arasında
veya derece yükselmesi suretiyle sınıf değiştirmeleri caizdir. Bu şekilde sınıf
değiştireceklerin geçecekleri sınıf ve görev için bu Kanunda veya kuruluş ka-
nunlarında belirtilen niteliklere sahip olmaları şarttır. Bu durumda sınıfları
değişenlerin eski sınıflarının derecesinde elde ettikleri kademelerde geçirdik-
leri süreler yeni sınıflardaki derecelerinde dikkate alınır.
Kurumlar, memurlarını meslekleri ile ilgili sınıftan genel idare hizmetleri
sınıfına veya genel idare hizmetleri sınıfından meslekleri ile ilgili sınıfa,
görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabi-
lirler.
Eski sınıflarında, görev alacakları yeni sınıfa göre memurluğa daha yüksek
bir derece ve kademeden başlamış olup da sınıf değiştirenlerin yeni görevlerin-
deki ilk ilerleme süreleri eski sınıflarında kazandıkları derece ve kademelere
tekabül eden süre kadar uzatılır ve bu süre tamamlanıncaya kadar kendilerine
sınıf değiştirmeleri sırasında bulundukları derecede kademe ilerlemesi veril-
mez.
BÖLÜM: 3
Yer Değiştirmeler
Yer değiştirme suretiyle atanma:
Madde 72 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/25 md.)
Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar;hizmetlerin gereklerine,özel-
liklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden
benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler
arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.
(Değişik: 9/4/1990 - KHK - 418/5 md.; İptal: Ana.Mah.'nin 5/2/1992 tarih
ve E.1990/22, K.1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994-KHK/
527/5 md.) Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile
birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağ-
lanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi tutulan
memurun atandığı yere 74 ve 76 ncı maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde
yapılır. Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi memurun atandığı yerde eşinin
atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğine
uygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu persone-
le eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki şartlarda izin verile-
bilir.
(Ek: 9/4/1990 - KHK - 418/5 md.; İptal: Ana.Mah.'nin 5/2/1992 tarih ve
E.1990/22, K.1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994-KHK/
527/5 md.) Bu suretle izin verilenlere,aylık ve diğer ödemelerine karşılık ola-
rak, aylık (taban ve kıdem aylığı dahil), ek gösterge, zam ve tazminatlarının
kanuni kesintiler düşüldükten sonraki net miktarının, eşleri;
a) Olağanüstü Hal Bölgesine dahil illerle bu illere mücavir olarak belirle-
nen illerde görevli olanlara % 60'ı,
b) Kalkınmada 1 inci derecede öncelikli yörelerde görevli olanlara % 50'si,
c) Kalkınmada 2 nci derecede öncelikli yörelerde görevli olanlara % 25'i,
kurumlarınca kadro tasarrufundan ödenir.
Eşleri diğer yörelerde görevli olanlar ise ücretsiz izinli sayılır.
(Ek: 9/4/1990 - KHK - 418/5 md.; İptal: Ana. Mah.'nin 5/2/1992 tarih ve
E.1990/22, K.1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994-KHK/
527/5 md.) Yukarıda sayılanların kadroları eşlerinin görevlendirme süresiyle
sınırlı olarak saklı tutulur. Ancak, bu süre memuriyet boyunca 4 yılı hiç bir
surette geçemez. Bunların kademe ilerlemesi;emeklilik ve diğer bütün hakları ve
yükümlülükleri devam eder. Ancak ücretsiz izin verilenlerin bu sürelerinin emek-
lilikten sayılabilmesi için kesenek ve kurum karşılıklarının her ay kendileri
tarafından T.C. Emekli Sandığına yatırılması gerekir.
(Değişik: 29/11/1984 - KHK - 243/13 md.) Memurların atanamayacakları yerler
ve bu yerlerdeki görevler ile kurumların özellik arz eden görevlerine atanabil-
meleri için hangi kademelerde ne kadar hizmet etmeleri gerektiği ve yer değiş-
tirme ile ilgili atama esasları Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir
yönetmelikle belirlenir. Kurumlar atamaya tabi olacak personeli için bu yönet-
melik esaslarına göre Devlet Personel Başkanlığının görüşünü almak suretiyle
bir personel ve atama planı hazırlar.
Karşılıklı olarak yer değiştirme:
Madde 73 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12;Aynen kabul;15/5/1975 - 1897/1 md.)
Aynı Kurumun başka başka yerlerde bulunan aynı sınıftaki memurları, karşı-
lıklı olarak yer değiştirme suretiyle atanmalarını isteyebilirler. Bu isteğin
yerine getirilmesi atamaya yetkili amirlerince uygun bulunmasına bağlıdır.
Memurların bir kurumdan diğerine nakilleri:
Madde 74 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 -
1897/1 md.)
Memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakatı ile ka-
zanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde
derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları iti-
bariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür. Kazanılmış
hak derecelerinin altındaki derecelere atanabilmeleri için ise atanacakları
kadro derecesi ile kazanılmış hak dereceleri arasındaki farkın 3 dereceden çok
olmaması ve memurların isteği de şarttır.
Aşağı dereceye atananların 68 inci maddede yazılı süre kaydı aranmaksızın
eski derecelerine tekrar atanmaları caizdir.
Kazanılmış hak derecelerinden aşağı derecelere atananların aylık derece ve
kademeleri genel hükümlere göre tespit edilmekle beraber, atandıkları bu dere-
celerde geçirdikleri süreler (kesenek ve karşılık farklarının kendileri tara-
fından her ay T.C. Emekli Sandığına gönderilmesini kabul etmeleri şartiyle)
emeklilik yönünden eski derecelerinde değerlendirilir.
13/12/1960 tarihli ve 160 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi kapsamına giren ku-
rumlarla bu Kanuna tabi kurumlar arasındaki nakillerde de yukarıdaki hükümler
uygulanır. Aynı kanunun 4 üncü maddesi kapsamına giren kurumlarda çalışıp 657
sayılı Kanuna tabi olmayan personelden, hizmete giriş dereceleri 36 ncı madde
ile tespit edilen giriş derecelerinin üzerinde olanların ilk ilerleme ve yük-
selmeleri için kanuni bekleme sürelerine yukarıda yazılı dereceler arasındaki
sürelere tekabül eden süre kadar ilave edilir. (1)
Memurların diğer kurumlardan bu Kanuna tabi kurumlara geçmeleri:
Madde 75 - (Mülga: 23/12/1972 - KHK 2/5 md.)
Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi:
Madde 76 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12;Aynen kabul:15/5/1975 - 1897/1 md.)
Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık derecele-
riyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki
esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer
kadrolara naklen atayabilirler.
Memurlar istekleri ile, kurumlarında kazanılmış hak derecelerinin en çok üç
derece altında aynı veya başka yerlerdeki kadrolara atanabilirler.
Aşağı dereceye atananların 68 inci maddede yazılı süre kaydı aranmaksızın
eski derecelerine tekrar atanmaları mümkündür.
Kazanılmış hak derecelerinden aşağı derecelere atananların aylık derece ve
kademeleri genel hükümlere göre tespit edilmekle bereber,atandıkları bu derece-
lerde geçirdikleri süreler (kesenek ve karşılık farklarının kendileri tarafın-
dan her ay T.C. Emekli Sandığına göderilmesini kabul etmeleri şartiyle) emekli-
lik yönünden eski derecelerinde değerlendirilir.
-------------------
(1) 29/11/1984 tarih ve 243 sayılı K.H.K.'nin 55 inci maddesi uyarınca; 13/12/
1960 tarih ve 160 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine yapılan atıflar, 8/6/1984
gün ve 217 sayılı K.H.K.'nin ilgili maddesine yapılmış sayılmaktadır. Bu
bakımdan bu maddede zikredilen 4 üncü madde, 217 sayılı K.H.K.'nin 2 nci
maddesi olarak dikkate alınmalıdır.
Yabancı bir memleket veya uluslararası kuruluşta hizmet alma:
Madde 77 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12; değiştirilerek kabul: 15/5/1975 -
1897/1 md.)
(Değişik: 23/12/1988 - KHK 351/4 md.) Yabancı memleketlerde veya uluslar-
arası kuruluşlarda kurumlarının muvafakatı ile görev alacak memurlara, ilgili
Bakanlığın teklifi ve Başbakanın izni ile (her üç yılda bir Başbakan'ın izni
alınmak kaydıyla) memuriyeti süresince toplam yabancı memleketlerde on yıla,
uluslararası kuruluşlarda yirmibir yıla kadar maaşsız izin verilebilir.
Yukarıdaki fıkraya göre izin alan memurların kadro ile ilişkileri devam
eder ve yabancı memleketlerde veya uluslararası kuruluşlarda görevde geçen sü-
reler için emeklilik hakları 5434 sayılı Kanunun 31 inci maddesi hükümlerine
uyulmak kaydı ile saklı kalır.
Bu kimselerin görevlerine dönmek istemeleri halinde; bu Kanunun sınav veya
seçme ile ilgili hükümleri dikkate alınmak suretiyle, yabancı memleketlerde ve-
ya uluslararası kuruluşlarda geçirdikleri hizmet sürelerinin her yılı bir kade-
me ilerlemesine ve her 3 yılı bir derece yükselmesine esas olacak şekilde ve
boş kadro bulunduğu takdirde değerlendirilir.
Bilgilerini artırmak üzere dış memleketlere gönderilme:
Madde 78 - Mesleklerine ait öğrenimini bitirerek Devlet memurluğuna alınmış
ve asli memur olarak atanmış olanlardan mesleklerine ait hizmetlerde yetişti-
rilmek,eğitilmek,bilgilerini artırmak veya staj yapmak üzere dış memleketlere:
a) Kurumlarınca açılacak seçme veya yarışma sınavlarında başarı gösteren-
lere,
b) Dış burslara dayanılarak gönderilenlere,
İki yıla kadar ayrılma müsaadesi verilebilir.
Gerekirse bu süre en çok bir kat uzatılabilir.
Bilgilerini artırmak için yabancı memlekete gönderilenlerin hak ve yükümlü-
lükleri:
Madde 79 - (Değişik: 28/7/1971 - 1449/1 md.)
(Değişik birinci fıkra: 18/5/1994 - KHK - 527/6 md.) 78 inci maddede yazılı
olanlar kadrolarında bırakılırlar. Kadro karşılığı sözleşme ile istihdam edi-
lenlerin sözleşmeleri devam eder ve (Şahsen özel burs sağlayan ve bu burstan
istifade etmesi için kurumlarınca kendilerine maaşsız izin verilmesi uygun
görülenler hariç) aylık ve diğer her türlü ödemeleri ile sözleşme ücretlerinin
Kanuni kesintilerinden sonra kalan net tutarının % 60'ını Kurumlarından alırlar.
Bunların kademe ilerlemesi; emeklilik ve diğer bütün hakları ve yükümlülükleri
devam eder. İzin bitiminde yol süresi hariç 15 gün içinde görevlerine dönerler.
Bunlardan kurumlarınca kendilerine maaşsız izin verilmesi uygun görülenlerin bu
süreleri keseneklerinin ve karşılıklarının kendileri tarafından her ay T.C.
Emekli Sandığına gönderilmesini kabul etmeleri şartıyla emeklilik yönünden eski
derecelerinde değerlendirilir.
(Değişik: 22/8/1989 - KHK - 378/2 md.) Kurumlarınca gönderilenlere, gittik-
leri ülkelerde sürekli görevle bulunan ve dokuzuncu derecenin birinci kademe-
sinden aylık alan meslek memurlarına ödenmekte olan yurtdışı aylığının 2/3'ü
ödenir. Burslu gidenlerin aldıkları burs miktarları bu miktarın altında ise
aradaki fark kurumlarınca kendilerine ayrıca ödenir.
(Değişik: 12/2/1982 - 2595/6 md.) Bu suretle yapılacak fark ödeme, her türlü
vergiden müstesnadır.
Sürelerinin bitiminde görevlerine başlamıyanlar çekilmiş sayılırlar. Bu su-
retle çekilmiş sayılanlar aylık ve yol giderleri de dahil olmak üzere kendile-
rine kurumlarca yapılmış bulunan bütün masrafları iki kat olarak ödemeye mec-
burdurlar.
4208-1
Görevlerine başlayıp da yükümlü bulundukları mecburi hizmetini bitirmeden
ayrılanlar veya bir ceza sebebi ile memurluktan çıkarılmış olanlar mecburi hiz-
metlerinin eksik kalan kısmı ile orantılı miktarı iki kat olarak ödemek zorun-
dadırlar.
78 ve 79 uncu maddelerin uygulanmasını düzenliyen yönetmelik:
Madde 80 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK 2/1 md.)
78 ve 79 uncu maddelerde yazılı olanların ayırma ve seçilme usul ve şartla-
rı, çalışmalarının nasıl izleyip denetleneceği, haklarındaki disiplin kovuştur-
masının ne suretle yapılacağı ve geri çağrılmalarını gerektirecek haller, bu
Kanunun 2 nci maddesi gereğince bir yönetmelikle düzenlenir. (1)
MİT mensupları hakkında yukarıdaki esaslar, Başbakan tarafından onaylanacak
bir talimatla belirtilir.
Silah altına alınma:
Madde 81 - Hazarda ve seferde muvazzaflık hizmeti dışında silah altına alı-
nan Devlet memurları, silah altında bulundukları sürece izinli sayılırlar.
Terhis edilenlerin görevlerine dönmeleri:
Madde 82 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK 2/1 md.)
Hazarda eğitim ve manevra maksadiyle veya seferde muvazzaflık hizmeti dı-
şında silah altına alınan memurların terhislerinden sonra görevlerine başlama-
ları, 62 ve 63 üncü maddelerin yer değiştirme suretiyle atamaya ilişkin hüküm-
lerine tabidir.
Dikkat: Devamı 4209 uncu sayfadadır.
--------------------
(1) Bu maddede geçen "tüzük" kelimesi, 8/10/1973 tarih ve 8 sayılı KHK'nin 9
uncu maddesi ile "yönetmelik" olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
KANUNLAR, TEMMUZ 1990 (Ek - 6)
4208-2
Muvazzaf askerliğe ayrılan memurların terhislerinde göreve başlatılmaları
ile muvazzaf askerlikte geçen sürelerin kademe ve derece intibaklarında değer-
lendirilmesi:
Madde 83 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/26 md.)
Devlet memuru iken muvazzaf askerlik hizmetini yapmak üzere silah altına
alınanlardan askerlik görevini tamamlayıp memuriyete dönmek isteyenler, terhis
tarihinden itibaren 30 gün içinde kurumlarına başvurmak ve kurumları da başvur-
ma tarihinden itibaren azami 30 gün içinde ilgilileri göreve başlatmak zorunda-
dırlar.
Bunların muvazzaf askerlikte geçen süreleri muvazzaf askerliğe ayrıldıkları
sırada iktisap etmiş oldukları derecede kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle
değerlendirilir. Bu gibilerin muvazzaf askerliğe ayrılmadan önce işgal ettik-
leri kadroda kazandıkları kademe ilerlemeleri ayrıca gözönünde bulundurulur.
Askerlik öncesi kademe ilerlemeleri ile askerlikte geçen süre toplamının 3 yılı
aşan kısmı usulü dairesinde üst dereceye terfi ettikleri zaman bu derecede ka-
deme ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilir.
Muvazzaf askerliğini yaptıktan sonra Devlet memurluğuna girenlerin kademe
intibakları:
Madde 84 - (Değişik: 31/7/1970 - 1327/37 md.)
Muvazzaf askerlik görevini yaptıktan sonra Devlet memurluğuna atananlar
adaylık esaslarına tabi olurlar ve muvazzaf askerlikte geçen süreleri asalet-
lerinin tasdikinden sonra kademe ilerlemesi yapılmak ve sınav veya seçmeye tabi
tutulmak suretiyle derece yükseltilmesinde de değerlendirilir.
Seferde veya talim ve manevra için hazarda silah altına alınanların asker-
lik sürelerinin kademe ve derece intibakları:
Madde 85 - (Değişik: 31/7/1970 - 1327/38 md.)
Devlet memurlarından muvazzaflık hizmeti dışında talim ve manevra maksadiy-
le veya seferde silah altına alınanların kademe ilerlemeleri devam eder.Bu süre
içinde derece yükselmesi gerektiğinde terhislerinden sonra açık kadro bulunması
ve sınav veya seçmede başarı göstermeleri şartiyle silah altında geçen süreleri
yükselecekleri üst derecenin kademelerinde dikkate alınır.
Vekalet görevi ve aylık verilmesinin şartları:
Madde 86 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12; değiştirilerek kabul: 15/5/1975 -
1897/1 md.)
Memurların kanuni izin, geçici görev,disiplin cezası uygulaması veya görev-
den uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yer-
lerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir.
Bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet
asıldır.
Ancak, ilkokul öğretmenliği (Yaz tatili hariç), tabiplik, diş tabipliği,
eczacılık, mühendis ve mimarlık, veterinerlik, köy ve kasaba imamlığına ait boş
kadrolara, açıktan vekil atanabilir.
Aynı kurumdan birinci fıkrada sayılan ayrılmalar dolayısiyle atanan vekil
memurlara vekalet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için,kurum dışından
veya açıktan atananlarla kurum içinden ilkokul öğretmenliğine atanan öğretmen-
ler ile veznedarlık görevine atananlara göreve başladıkları tarihten itibaren
vekalet aylığı ödenir.
Bu Kanuna tabi kurumlarda çalışan veteriner hekim veya hayvan sağlık memur-
ları, veteriner hekim veya hayvan sağlık memuru bulunmayan belediyelerin vete-
rinerlik veya hayvan sağlık memurluğu hizmetlerini ifa etmek üzere bu hizmet-
lerle ilgili kadrolara vekalet aylığı verilmek suretiyle atanabilirler.
Yukarıda sayılan haller dışında,boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü
takdirde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebilir.
Bu Kanuna tabi kurumlarda, mali,nakdi ve ayni sorumluluğu bulunan saymanlık
kadrolarının boşalması halinde bu kadrolara işe başladıkları tarihten itibaren
vekalet aylığı verilmek suretiyle memurlar arasından atama yapılabilir.
İkinci görev yasağı:
Madde 87 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12; değiştirilerek kabul: 15/5/1975 -
1897/1 md.)
Memurlara;
a) Bu Kanuna tabi kurumlarda,
b) Sermayesinin tamamı Devlet tarafından verilmek suretiyle kurulan iktisa-
di kurumlar ile sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait bankalarda,
c) Özel kanunlarla veya özel kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan
banka ve kuruluşlarda,
ç) Yukarıdaki bentlerde yazılı idare, kuruluş ve bankalar tarafından serma-
yelerinin yarısından fazlasına katılmak suretiyle kurulan kuruluşlarla bunların
aynı oranda katılmaları ile vücut bulan kurumlarda,
İkinci görev verilemez; bu kurumlardan her ne ad ile olursa olsun para öde-
nemez ve yarar sağlanamaz.
Ancak, bu Kanunun memurlara ikinci görev verilmesini öngören hükümleri ile
hakem, tasfiye memuru ve bilirkişilere takdir olunan İl Genel Meclisi ve İl
Daimi Encümeni başkanları, özel kanunlarla kurulan ve asli görevlerinin devamı
niteliğinde olmayan çeşitli kurul,komisyon,heyet ve jüri çalışmalarına,Üniver-
siteler, Akademiler, Türkiye ve Orta - Doğu Amme İdaresi Enstitüsü ve Özel
Kanunlarla kurulan araştırma kurumları tarafından idareyle ilgili olarak yapı-
lan inceleme ve araştırma çalışmalarına katılanlar için özel kanunlarınca gös-
terilen veya bu kanunlara dayanılarak tespit edilen ücretlerin ödenmesine iliş-
kin hükümler saklıdır.
İkinci görev verilecek memurlar ve görevler:
Madde 88 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK 2/1 md.)
Bu Kanuna tabi kurumlarda çalışan Devlet memurlarına esas görevlerinin ya-
nında;
A) Özel kanunlarla veya özel kanunların verdiği yetkiye dayanılarak memur-
lara gördürülmesi öngörülen sürekli hizmetler,
B) Mesleki bilgisi ile ilgili olarak, hizmet olanakları elverişli bulunmak
ve atamaya yetkili amir tarafından uygun görülmek şartiyle;
1) (Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/15 md.) 87 nci maddede yazılı kurumların
tabiplikleri, diş tabiplikleri, eczacılıkları,kimyagerlikleri,veterinerlikleri,
avukatlıkları ile Adli Tıp Kurumu Uzmanlıkları,
2) Asıl görevlerinin bulunduğu bucak, ilçe ve zorunlu hallerde iller beledi-
yelerinin yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar ve mimarlarca yürütülmesi ge-
reken teknik hizmetleri,
İkinci görev olarak verilebilir.
(Değişik: 23/2/1995 - KHK - 547/8 md.) Asıl görevlerinin yanında;
a)Tabiplere; sağlık müdürlüğü, sağlık müdür yardımcılığı, baştabiplik ve
baştabip yardımcılığı,
b) Diş hekimlerine ve veterinerlere, meslekleri ile ilgili baştabiplik,
c) Veteriner, dişhekimi ve eczacılara; baştabip yardımcılığı,
d) Öğretmenlere; okul ve enstitü müdürlüğü, başyardımcılığı ve yardımcılığı
görevleri.
İkinci görev olarak yaptırılabilir.
Ders görevi:
Madde 89 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12;Aynen kabul:15/5/1975 - 1897/1 md.)
Her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile Üniversite ve Akademi (Aske-
ri Akademiler dahil), okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri
kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere,
öğretim üyelerine veya diğer memurlara veyahut açıktan atanacaklara ücret ile
ek ders görevi verilebilir.
Ücretle okutulacak ders saatlerinin sayısı,ders görevi alacakların nitelik-
leri ve diğer hususlar ilgili Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulunun kararı
ile tespit olunur.
Birleşemiyecek görevler:
Madde 90 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK 2/1 md.)
Devlet memurlarına, vekalet görevi, ikinci görev veya ders görevlerinden
ancak birisi verilebilir. Öğretmenlerin idari görevi bu hükmün dışındadır. Bir
memurun üstünde birden çok ücretli vekalet görevi veya ikinci görev bulunamaz.
Kadroları kaldırılan devlet memurları:
Madde 91 - Kadrosu kaldırılmış olanların memurlukla ilgileri, emeklilik ve
bu kanunda yazılı aylık ve aile ödeneği hakları ile yükümlülükleri devam eder.
Kadrosu kaldırılmış olan memurların, kendi kurumlarında veya başka kurum-
larda eski sınıflarındaki derecelerine eşit bir göreve atanmaları mecburidir;
atandıkları göreve başlamıyanlar memurluktan çekilmiş sayılırlar.
Kadro kaldırılması sebebiyle açıkta kalan memurlar varken bunların sınıf ve
derecelerinde boşalacak kadrolara başkaları atanamaz.
(Ek: 31/7/1970 - 1327/42 md.) Kadrosunun kaldırılması sebebiyle açıkta ka-
lan memurlar 71 inci madde esaslarına uyulmak kaydiyle diğer bir sınıftaki kad-
rolara da atanabilirler.
Memurluktan çekilenlerin yeniden atanmaları:
Madde 92 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/27 md.)
İki defadan fazla olmamak üzere memurluktan kendi istekleriyle çekilenler-
den veya bu Kanun hükümlerine göre çekilmiş sayılanlardan tekrar memurluğa dön-
mek isteyenler, ayrıldıkları sınıfta boş kadro bulunmak ve bu sınıfın nitelik-
lerini taşımak şartıyla ayrıldıkları tarihte almakta oldukları aylık derecesine
eşit bir derecenin aynı kademesine veya 71 inci madde hükümlerine uyulmak sure-
tiyle diğer bir sınıfta eşit derecedeki kadrolara atanabilirler.
(Mülga ikinci fıkra: 29/11/1984 - KHK 243/56 md.)
657 sayılı Kanuna tabi olmayan personelden kendi istekleri ile görevinden
çekilmiş olanlar, boş kadro bulunmak ve gireceği sınıfın niteliklerini taşımak
kaydı ile bu Kanuna tabi kurumlardaki memuriyetlere atanabilirler.
Yasama görevinde veya bakan olarak geçirilen her yıl bir kademe ilerlemesi
ve her iki yıl bir derece yükselmesine esas olacak şekilde değerlendirilir.
Emeklilerin yeniden hizmete alınması:
Madde 93 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 -
1897/1 md.)
T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre emekli olanlardan (5434 sayılı
Kanunun 104 üncü maddesine göre emeklilikle ilgili görevlere yeniden atanamaya-
caklar hariç) sınıfında yazılı nitelikleri taşımakta bulunanlar kanunun 92 nci
maddesi hükümlerine göre kurumlarda boş kadro bulunmak şartiyle yeniden memur-
luğa alınabilirler.
(Mülga ikinci fıkra: 12/5/1982 - 2670/41 md.)
BÖLÜM: 4
Memurluğun Sona Ermesi
Çekilme:
Madde 94 - Devlet memuru bağlı olduğu kuruma yazılı olarak müracaat etmek
suretiyle memurluktan çekilme isteğinde bulunabilir. (Ek hüküm: 31/7/1970-1327/
75 md.) Mezuniyetsiz veya kurumlarınca kabul edilen mazereti olmaksızın görevin
terk edilmesi ve bu terkin kesintisiz 10 gün devam etmesi halinde, yazılı müra-
caat şartı aranmaksızın, çekilme isteğinde bulunulmuş sayılır.
Çekilmek istiyen memur yerine atanan kimsenin gelmesine veya çekilme iste-
ğinin kabulüne kadar görevine devam eder. Yerine atanan kimse bir aya kadar
gelmediği veya yerine bir vekil atanmadığı takdirde, üstüne haber vererek göre-
vini bırakabilir.
Olağanüstü mazeretle çekilenler, üstüne haber vermek şartiyle bir ay kaydı-
na tabi değildirler.
Çekilmede devir ve teslim süresi:
Madde 95 - Çekilen Devlet memurlarından devir ve teslim ile yükümlü olan-
lar, bu işlemlerin sonuna kadar görevlerini bırakamazlar. Hizmet icaplarına
göre devir ve teslim işlemleri için gerekli süreler, yönetmelikte belirtilir.
Olağanüstü yönetim hallerinde çekilme usulü:
Madde 96 - (Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/16 md.)
Olağanüstü hal, sıkıyönetim, seferberlik ve savaş hallerinde veya genel ha-
yata müessir afetlere uğrayan yerlerdeki Devlet Memurları yerine atanacaklar
gelip işe başlamadıkça görevlerini bırakamazlar.
Çekilen ve çekilmiş sayılanların yeniden atanmaları:
Madde 97 - (Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/17 md.)
Memurlardan mali ve cezai sorumlulukları saklı kalmak üzere;
A) 94 üncü maddenin 2 nci ve 3 üncü fıkrasına uygun olarak memuriyetten çe-
kilenler altı ay geçmeden,
B) Bu Kanuna göre çekilmiş sayılanlar ile 94 üncü maddenin 2 nci fıkrasına
uymadan görevlerinden ayrılanlar bir yıl geçmeden,
C) 95 inci maddede yazılı zorunluluklara uymayanlar 3 yıl geçmeden,
D) 96 ncı maddeye aykırı hareket edenler hiçbir surette,
Devlet memurluğuna alınamazlar.
Memurluğun sona ermesi:
Madde 98 - Devlet memurlarının
a) Bu kanun hükümlerine göre memurluktan çıkarılması;
b) Memurluğa alınma şartlarından her hangi birini taşımadığının sonradan
anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini kaybet-
mesi;
c) Memurluktan çekilmesi;
ç) İstek, yaş haddi, malüllük ve sicil sebeplerinden biri ile emekliye ay-
rılması;
d) Ölümü;
hallerinde memurluğu sona erer.
BÖLÜM: 5
Çalışma Saatleri, İzinler
Çalışma saatleri:
Madde 99 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12;Aynen kabul:15/5/1975 - 1897/1 md.)
Memurların haftalık çalışma süresi genel olarak 40 saattir.
Bu süre Cumartesi ve Pazar günleri tatil olmak üzere düzenlenir.
Ancak özel kanunlarla yahut bu kanuna veya özel kanunlara dayanılarak çıka-
rılacak tüzük ve yönetmeliklerle, kurumların ve hizmetlerin özellikleri dikkate
alınmak suretiyle farklı çalışma süreleri tespit olunabilir.
Bakanlar Kurulu, yurt dışı kuruluşlarda hizmetin gerektirdiği hallerde,
hafta tatilini Cumartesi ve Pazardan başka günler olarak tespit edebilir.
Günlük çalışma saatlerinin tesbiti:
Madde 100 - Günlük çalışmanın başlama ve bitme saatleri ile öğle dinlenme
süresi, bölgelerin ve hizmetin özelliklerine göre merkezde Başbakanlık Devlet
Personel Başkanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca, illerde valiler ta-
rafından tesbit olunur.
Günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışma saat ve usulünün
tesbiti:
Madde 101 - Günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışan Dev-
let memurlarının çalışma saat ve şekilleri, Başbakanlık Devlet Personel Başkan-
lığının muvafakati alındıktan sonra kurumlarınca düzenlenir.
Yıllık izin:
Madde 102 - (Değişik: 31/7/1970 - 1327/46 md.)
Devlet memurlarının yıllık izin süresi, hizmeti 1 yıldan on yıla kadar (On
yıl dahil) olanlar için yirmi gün, hizmeti on yıldan fazla olanlar için 30 gün-
dür. Zorunlu hallerde bu sürelere gidiş ve dönüş için en çok ikişer gün eklene-
bilir.
Yıllık izinlerin kullanılışı:
Madde 103 - Yıllık izinler, amirin uygun bulacağı zamanlarda, toptan veya
ihtiyaca göre kısım kısım kullanılabilir. Birbirini izliyen iki yılın izni bir
arada verilebilir. (Değişik cümle: 6/7/1995 - KHK - 562/2 md.) Cari yıl ile bir
önceki yıl hariç, önceki yıllara ait kullanılmayan izin hakları düşer.
Öğretmenler yaz tatili ile dinlenme tatillerinde izinli sayılırlar.Bunlara,
hastalık ve diğer mazeret izinleri dışında, ayrıca yıllık izin verilmez.
Hizmetleri sırasında radyoaktif ışınlarla çalışan personele, her yıl yıllık
izinlerine ilaveten bir aylık sağlık izni verilir.
Mazeret izni:
Madde 104 - A) (Değişik: 12/2/1982 - 2595/7 md.) Kadın memura doğum yapma-
sından önce 3 hafta ve doğum yaptığı tarihten itibaren 6 hafta bu müddetle
izin verilir. Bu süreden sonra da 6 ay süre ile günde 1,5 saat süt izni verilir.
B) Erkek memura, karısının doğum yapması sebebiyle isteği üzerine üç gün
izin verilir.
C) (Değişik: 12/2/1982 - 2595/7 md.) Memura isteği üzerine, kendisinin veya
çocuğunun evlenmesi, annesinin, babasının, eşinin, çocuğunun veya kardeşinin
ölümü halinde beş gün izin verilir.
Ç) Yukarda belirtilen hallerden başka, merkezlerde atamaya yetkili amirler,
illerde valiler, ilçelerde kaymakamlar ve yurt dışında, diplomatik misyon şef-
leri tarafından dairesi amirinin muvafakatiyle, bir yıl içinde toptan veya par-
ça parça olarak, mazeretleri sebebiyle memurlara 10 gün izin verilebilir.
Zaruret halinde on gün daha aynı usulle mazeret izni verilebilir. Bu tak-
dirde ikinci defa aldığı bu izin yıllık izninden düşülür.
Bu fıkra hükmü öğretmenler için uygulanmaz.
Bu izinler sırasında özlük haklarına dokunulmaz.
Hastalık izni:
Madde 105 - (Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/18 md.)
Memurlara hastalıkları halinde, verilecek raporlarda gösterilecek lüzum
üzerine, aylık ve özlük haklarına dokunulmaksızın aşağıdaki esaslara göre izin
verilir.
A) On yıla kadar (on yıl dahil) hizmeti olanlara altı aya kadar,
B) On yıldan fazla hizmeti olanlara oniki aya kadar,
C) Kanser, verem ve akıl hastalıkları gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç
gösteren hastalığa yakalananlara onsekiz aya kadar,
İzin verilir.
Memurların, hastalıkları sebebiyle yataklı tedavi kurumlarında yatarak gör-
dükleri, tedavi süreleri hastalık izinlerine ait sürelerin hesabında dikkate
alınır.
İzin süresinin sonunda hastalıklarının devam ettiği resmi sağlık kurulları-
nın raporu ile tesbit edilenlerin izinleri bir katına kadar uzatılır. Bu süre-
lerin sonunda da iyileşmeyen memurlar hakkında emeklilik hükümleri uygulanır.
Bunlardan gerekli sağlık şartlarını yeniden kazandıkları resmi sağlık kurulla-
rınca tespit edilenler tekrar görev almak istedikleri takdirde, eski derece ve
niteliklerine uygun görevlere öncelikle atanırlar.
Görevlerinden dolayı saldırıya uğrayan memurlar ile görevleri sırasında ve
görevlerinden dolayı bir kazaya uğrayan veya bir meslek hastalığına tutulan
memurlar, iyileşinceye kadar izinli sayılırlar.
Sıhhi izin sürelerine esas hizmetin hesabında 87 nci maddede sayılan kurum-
larda emekli keseneği veya sigorta primi ödenmek suretiyle geçen süreler ile
askerlikte geçen süre dikkate alınır.
İyileşme halinde göreve dönüş:
Madde 106 - 105 inci maddede yazılı en çok süreler kadar izin alanlar,izin-
lerinin sonunda işe başlıyabilmek için, iyileştiklerine dair raporunu (Yurt dı-
şındaki memurlar için mahalli usule göre verilecek raporu) getirmek zorundadır-
lar.
Raporları verecek hekim ve sağlık kurulları hakkında Yönetmelik:
Madde 107 - Hastalık raporlarının hangi hallerde, hangi hekimler veya resmi
sağlık kurulları tarafından verileceği ve süreleri ile bu konuya ilişkin diğer
hususlar, Sağlık ve Sosyal Yardım, Maliye ve Dışişleri Bakanlıklarının mütalaa-
ları alınarak Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığınca düzenlenecek bir Yönet-
melikle belirtilir.
Aylıksız izin:
Madde 108 - (Değişik: 6/7/1995 - KHK - 562/3 md.)
Devlet memurunun bakmaya mecbur olduğu veya memur refakat etmediği takdirde
hayatı tehlikeye girecek ana, baba, eş ve çocukları ile kardeşlerinden birinin
ağır bir kaza geçirmesi veya önemli bir hastalığa tutulmuş olması hallerinde,
bu hallerin raporla belgelendirilmesi şartıyla Devlet memurlarına, istekleri
üzerine en çok altı aya kadar aylıksız izin verilebilir. Aynı şartlarla bu süre
bir katına kadar uzatılabilir.
Devlet memurlarına 10 hizmet yılını tamamlamış olmaları ve istekleri halinde
memuriyet süreleri boyunca ve bir defada kullanılmak üzere altı aya kadar aylık-
sız izin verilebilir. Ancak, Sıkıyönetim veya olağanüstü hal ilan edilen bölge-
lere veya kalkınmada öncelikli yörelere 72 nci madde gereğince belli bir süre
görev yapmak üzere mecburi olarak sürekli görevle atananlar hakkında bu bölge-
lerdeki görev süreleri içinde bu fıkra hükmü uygulanmaz.
Doğum yapan memurlara istekleri halinde en çok oniki aya kadar aylıksız
izin verilebilir.
Yetiştirilmek üzere (bursla gidenler dahil) yurt dışına Devlet tarafından
gönderilen öğrenci ve memurlarla, yurt içine ve yurt dışına sürekli görevle
atanan memurların eşlerine memuriyetleri süresince her defasında bir yıldan az
olmamak üzere en çok dört yıla kadar aylıksız izin verilebilir. Bunların dönüş-
lerinde, bu Kanunun 72 nci maddesi çerçevesinde, görev yerlerine bağlı olmaksı-
zın atamaları yapılır.
Aylıksız izin süresinin bitiminden önce mazeretini gerektiren sebebin
kalkması halinde, memur derhal görevine dönmek zorundadır. Mazeret sebebinin
kalkması halinde veya aylıksız izin süresinin bitiminde görevine dönmeyenler,
memuriyetten çekilmiş sayılırlar.
Muvazzaf askerliğe ayrılan memurlar askerlik süresince görev yeri saklı
kalarak aylıksız izinli sayılırlar. Bunlar hakkında 5434 sayılı Türkiye Cumhu-
riyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümleri ile bu Kanunun 83 üncü maddesi hükümleri
saklıdır.
BÖLÜM: 6
Siciller
Memur kütüğü, numarası, cüzdanı, özlük dosyası:
Madde 109 - Devlet memurları kurumlarınca tutulacak memur kütüğüne kaydolu-
nurlar. Her memura bir numara verilir. Her memur için bir memur cüzdanı düzen-
lenir ve bir özlük dosyası tutulur.
Sicil dosyası:
Madde 110 - Her Devlet memurunun bir sicil dosyası bulunur, Sicil amirleri
tarafından düzenlenecek sicil raporları ile varsa müfettişler tarafından veri-
len denetleme raporları ve memurların mal beyannameleri sicil dosyalarına konu-
lur.
Özlük ve sicil dosyasının önemi:
Madde 111 - Devlet memurlarının ehliyetlerinin tesbitinde, kademe ilerleme-
lerinde, derece yükselmelerinde, emekliye çıkarma veya hizmetle ilişkilerinin
kesilmesinde özlük ve sicil dosyaları başlıca dayanaktır.
Sicil amirleri:
Madde 112 - (Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/19 md.)
Sicil raporu vermeye yetkili sicil amirleri, kurumlarınca, Devlet Personel
Başkanlığının olumlu görüşü alınmak suretiyle 121 inci maddede öngörülen yönet-
meliğe uygun olarak çıkarılacak özel yönetmeliklerde belirlenir.
Kurumların taşra teşkilatlarında bulunan memurların sicil amirleri Vali ve
Kaymakamlardır. (1)
(Ek: 7/1/1988 - KHK 309/1 md.) Ancak, birden fazla il'de faaliyet göstere-
cek şekilde bölge müdürlükleri olarak teşkilatlanmış olan kurumlardan hangileri
hakkında ikinci fıkra hükmü uygulanmayacağı Bakanlar Kurulu'nca belirlenir.
Sicil raporlarında belirtilecek hususlar:
Madde 113 - Sicil amirleri, belli zamanlarda düzenliyecekleri sicil rapor-
larında, memurların liyakat derecesini not esasına göre kıymetlendirerek tesbit
ederler.
Madde 114 - (Mülga: 12/5/1989 - KHK 368/2 Md.)
Sicil raporlarının doldurulması:
Madde 115 - Sicil amirleri maiyetlerindeki memurların sicil raporları ile
birlikte, bunların genel durum ve davranışları bakımından da olumlu ve olumsuz
nitelikleri, kusur ve eksiklikleri hakkında mütalaalarını bildirirler.
Değerlendirme kurulları:
Madde 116 - (Mülga: 29/11/1984 - KHK 243/56 md.)
Memurların uyarılmaları:
Madde 117 - Devlet memurlarının yetersizlikleri halinde sicil raporlarında
yazılı bulunan kusur ve eksiklikleri, uyarılmaları bakımından, gizli bir yazı
ile atamaya yetkili sicil amirleri tarafından kendilerine bildirilir.
İtiraz hakkı:
Madde 118 - 117 nci maddeye göre kendisine tebligat yapılan Devlet memur-
ları, buna karşı tebliğ tarihinden itibaren en çok bir ay içinde aynı amirlere
itiraz edebilirler.
(Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/20 md.) Atamaya yetkili amirler itirazla il-
gili kararlarını iki ay içinde ilgiliye yazı ile bildirirler.
Olumlu ve olumsuz sicil:
Madde 119 - (Değişik: 29/11/1984 - - KHK 243/21 md.)
Sicil raporlarındaki sicil notu ortalaması 100 üzerinden 60 ve daha yukarı
olanlar olumlu sicil almış sayılırlar.
----------------------
(1) 2/2/1988 tarih ve 88/12631 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca Karayol-
ları Genel Müdürlüğü ile Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü için bu hüküm uy-
gulanmamaktadır. (Bkz:R.G.: 4/3/1988 - 19744).
Sicil raporlarındaki sicil notu ortalaması 60 ın altında olanlar olumsuz
sicil almış sayılırlar.
Sicil amirleri hakkında,daha üst amirlerce düzenlenecek sicil raporlarında,
maiyetlerinde çalışan memurların sicil notu takdirindeki başarı dereceleri göz-
önünde bulundurulur.
Olumsuz sicil:
Madde 120 - (Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/22 md.)
İki defa üst üste olumsuz sicil alan memurlar başka bir sicil amirinin em-
rine atanırlar, burada da olumsuz sicil almaları halinde memuriyetle ilişkileri
kesilerek haklarında T.C. Emekli Sandığı Kanununun emeklilikle ilgili hükümleri
uygulanır.
Sicil yönetmeliği:
Madde 121 - (Değişik: 29/11/1984 - KHK 243/23 md.)
Devlet memurunun mesleki ehliyetinin tesbiti amacı ile sicilinde bulunacak
bilgiler, ayrılış sicilinin verileceği haller, sicil raporlarının şekli, taşı-
yacağı sorular, düzenleme zamanı, uygulanacak not usulü ve bunların derecelen-
dirilmesi, muhafaza ile görevli makamlara dair esaslar ile itiraz ve bunu ince-
leyecek merciler; Vali ve Kaymakamların hangi memurların birinci, ikinci ve
üçüncü sicil amirleri olduğu, hangi memurlar hakkında da ek sicil raporu vere-
cekleri ve diğer hususlar genel yönetmelikle düzenlenir.
Takdirname:
Madde 122 - Görevinde olağanüstü gayret ve çalışması ile başarı sağlıyan
memurlara merkezde atamaya yetkili amirler,illerde valiler ve kaymakamlar tara-
fından takdirname verilebilir.
Takdirname sicile geçer.
Ödül:
Madde 123 - (Değişik: 29/11/1984 KHK 243/24 md.)
Bağlı bulundukları kurumlarda olağanüstü gayret ve çalışmaları sonucunda
emsallerine göre başarılı görev yaptıkları görülen Devlet memurlarına bağlı veya
ilgili Bakanın uygun görmesi üzerine bir mali yıl içinde bir aylıkları tutarını,
Emniyet Hizmetleri Sınıfına dahil memurlarla Maliye ve Gümrük Bakanlığında
Gümrük işlerinde görevli memurlara iki aylıkları tutarını aşmamak üzere ödül
verilebilir. Bunlardan uygun görülenlere ilgili Bakanın teklifi ve Başbakanın
tasvibi ile bir aylıkları tutarında daha ödeme yapılabilir.
Bu maddeye göre bir mali yıl içinde ödüllendirileceklerin sayısı, kurumun
yılbaşındaki serbest kadro mevcudunun binde onundan, Maliye ve Gümrük Bakanlı-
ğına tahsis edilmiş serbest kadrolar ile Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ve
Emniyet Hizmetleri Sınıfına dahil kadrolar için binde yirmisinden fazla olamaz.
BÖLÜM: 7
Disiplin
Disiplin amiri ve disiplin cezaları:
Madde 124 - (Değişik birinci fıkra: 29/11/1984 - KHK 243/25 md.) Disiplin
amirleri; kurumların kuruluş ve görev özellikleri dikkate alınarak Devlet Per-
sonel Başkanlığı'nın görüşüne dayanılarak özel yönetmeliklerinde tayin ve tes-
bit edilecek amirlerdir.
(Değişik: 12/5/1982 - 2670/30 md.) Kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütül-
mesini sağlamak amacı ile kanunların, tüzüklerin ve yönetmeliklerin Devlet me-
muru ola-
rak emrettiği ödevleri yurt içinde veya dışında yerine getirmeyenlere,uyulması-
nı zorunlu kıldığı hususları yapmayanlara, yasakladığı işleri yapanlara durumun
niteliğine ve ağırlık derecesine göre 125 inci maddede sıralanan disiplin ceza-
larından birisi verilir.
Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller:
Madde 125 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/31 md.)
Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezası-
nı gerektiren fiil ve haller şunlardır:
A - Uyarma : Memura, görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması ge-
rektiğinin yazı ile bildirilmesidir.
Uyarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
a) Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahal-
linde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle
ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımında ka-
yıtsızlık göstermek veya düzensiz davranmak,
b) Özürsüz veya izinsiz olarak göreve geç gelmek, erken ayrılmak, görev ma-
hallini terketmek,
c) Kurumca belirlenen tasurruf tedbirlerine riayet etmemek,
d) Usulsüz müracaat veya şikayette bulunmak,
e) Devlet memuru vakarına yakışmayan tutum ve davranışta bulunmak,
f) Görevine veya iş sahiplerine karşı kayıtsızlık göstermek veya ilgisiz
kalmak,
g) Belirlenen kılık ve kıyafet hükümlerine aykırı davranmak,
h) Görevin işbirliği içinde yapılması ilkesine aykırı davranışlarda bulun-
mak.
B - Kınama : Memura, görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı
ile bildirilmesidir.
Kınama cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
a) Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahal-
linde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle
ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımından
kusurlu davranmak,
b) Eşlerinin, reşit olmayan veya mahcur olan çocuklarının kazanç getiren
sürekli faaliyetlerini belirlenen sürede kurumuna bildirmemek,
c) Görev sırasında amire hal ve hareketi ile saygısız davranmak,
d) Hizmet dışında Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nite-
likte davranışlarda bulunmak,
e) Devlete ait resmi araç,gereç ve benzeri eşyayı özel işlerinde kullanmak,
f) Devlete ait resmi belge, araç, gereç ve benzeri eşyayı kaybetmek,
g) İş arkadaşlarına, maiyetindeki personele ve iş sahiplerine kötü muamele-
de bulunmak,
h) İş arkadaşlarına ve iş sahiplerine söz veya hareketle sataşmak,
ı) Görev mahallinde genel ahlak ve edep dışı davranışlarda bulunmak ve bu
tür yazı yazmak, işaret, resim ve benzeri şekiller çizmek ve yapmak,
j) Verilen emirlere itiraz etmek,
k) Borçlarını kasten ödemeyerek hakkında yasal yollara başvurulmasına neden
olmak,
l) Kurumların huzur, sükün ve çalışma düzenini bozmak.
C - Aylıktan kesme : Memurun, brüt aylığından 1/30 - 1/8 arasında kesinti
yapılmasıdır.
Aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
a) Kasıtlı olarak; verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak, gö-
rev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek,görevle
ilgili resmi belge,araç ve gereçleri korumamak,bakımını yapmamak,hor kullanmak,
b) Özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemek,
c) Devlete ait resmi belge, araç, gereç ve benzerlerini özel menfaat sağla-
mak için kullanmak,
d) Görevle ilgili konularda yükümlü olduğu kişilere yalan ve yanlış beyanda
bulunmak,
e) Görev sırasında amirine sözle saygısızlık etmek,
f) Görev yeri sınırları içerisinde her hangi bir yerin toplantı, tören ve
benzeri amaçlarla izinsiz olarak kullanılmasına yardımcı olmak,
g) İkamet ettiği ilin hudutlarını izinsiz terketmek,
h) Toplu müracaat veya şikayet etmek,
ı) Hizmet içinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nite-
likte davranışlarda bulunmak,
j) Yasaklanmış her türlü yayını görev mahallinde bulundurmak.
D - Kademe ilerlemesinin durdurulması : Fiilin ağırlık derecesine göre me-
murun, bulunduğu kademede ilerlemesinin 1 - 3 yıl durdurulmasıdır.
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiil ve haller şun-
lardır:
a) Göreve sarhoş gelmek, görev yerinde alkollü içki içmek,
b) Özürsüz ve kesintisiz 3 - 9 gün göreve gelmemek,
c) Görevi ile ilgili olarak her ne şekilde olursa olsun çıkar sağlamak,
d) Amirine veya maiyetindekilere karşı küçük düşürücü veya aşağılayıcı fiil
ve hareketler yapmak,
e) Görev yeri sınırları içinde herhangi bir yeri toplantı, tören ve benzeri
amaçlarla izinsiz kullanmak veya kullandırmak,
f) Gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek,
g) Yetkili olmadığı halde basına,haber ajanslarına veya radyo ve televizyon
kurumlarına bilgi veya demeç vermek,
h) Ticaret yapmak veya Devlet memurlarına yasaklanan diğer kazanç getirici
faaliyetlerde bulunmak,
ı) Görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce,felsefi
inanç, din ve mezhep ayrımı yapmak, kişilerin yarar veya zararını hedef tutan
davranışlarda bulunmak,
j) Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak,
k) Açıklanması yasaklanan bilgileri açıklamak,
l) Amirine, maiyetindekilere, iş arkadaşları veya iş sahiplerine hakarette
bulunmak veya bunları tehdit etmek,
m) Diplomatik statüsünden yararlanmak suretiyle yurt dışında, haklı bir se-
bep göstermeksizin ödeme kabiliyetinin üstünde borçlanmak ve borçlarını ödeme-
deki tutum ve davranışlarıyla Devlet itibarını zedelemek veya zorunlu bir sebe-
be dayanmaksızın borcunu ödemeden yurda dönmek,
n) Verilen görev ve emirleri kasten yapmamak,
o) Herhangi bir siyasi parti yararına veya zararına fiilen faaliyette bu-
lunmak.
E - Devlet memurluğundan çıkarma : Bir daha Devlet memurluğuna atanmamak
üzere memurluktan çıkarmaktır.
Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
a) İdeolojik veya siyasi amaçlarla kurumların huzur, sükün ve çalışma düze-
nini bozmak, boykot, işgal, engelleme, işi yavaşlatma ve grev gibi eylemlere
katılmak veya bu amaçlarla toplu olarak göreve gelmemek, bunları tahrik ve teş-
vik etmek veya yardımda bulunmak,
b) Yasaklanmış her türlü yayını veya siyasi veya ideolojik amaçlı bildiri,
afiş, pankart, bant ve benzerlerini basmak, çoğaltmak, dağıtmak veya bunları
kurumların herhangi bir yerine asmak veya teşhir etmek,
c) Siyasi partiye girmek,
d) Özürsüz olarak (...) (1) bir yılda toplam 20 gün göreve gelmemek,
e) Savaş, olağanüstü hal veya genel afetlere ilişkin konularda amirlerin
verdiği görev veya emirleri yapmamak,
f) Amirine ve maiyetindekilere fiili tecavüzde bulunmak,
g) Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve
utanç verici hareketlerde bulunmak,
h) Yetki almadan gizli bilgileri açıklamak,
ı) Siyasi ve ideolojik eylemlerden arananları görev mahallinde gizlemek,
j) Yurt dışında Devletin itibarını düşürecek veya görev haysiyetini zedele-
yecek tutum ve davranışlarda bulunmak,
k) 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkındaki Kanuna aykırı fi-
illeri işlemek.
Disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil veya halin cezaların si-
cilden silinmesine ilişkin süre içinde tekerrüründe bir derece ağır ceza uygu-
lanır. Aynı derecede cezayı gerektiren fakat ayrı fiil veya haller nedeniyle
verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulamasında bir derece ağır ceza verilir.
Geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve iyi veya çok iyi
derecede sicil alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı
uygulanabilir.
Yukarıda sayılan ve disiplin cezası verilmesini gerektiren fiil ve hallere
nitelik ve ağırlıkları itibariyle benzer eylemlerde bulunanlara da aynı neviden
disiplin cezaları verilir.
Öğrenim durumları nedeniyle yükselebilecekleri kadroların son kademelerinde
bulunan Devlet memurlarının, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının veril-
mesini gerektiren hallerde, brüt aylıklarının 1/4'ü - 1/2'si kesilir ve teker-
rüründe görevlerine son verilir.
----------------------
(1) Bu aradaki "kesintisiz 10 gün veya" ibaresi 29/11/1984 tarih ve K.H.K.-243/
26. Md. ile metinden çıkarılmıştır.
Özel kanunların disiplin suçları ve cezalarına ilişkin hükümleri saklıdır.
Yukarıda yazılı disiplin kovuşturmasının yapılmış olması, fiilin genel hü-
kümler kapsamına girmesi halinde, sanık hakkında ayrıca ceza kovuşturması açıl-
masına engel teşkil etmez.
Disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar:
Madde 126 - (Değişik birinci fıkra: 29/11/1984 - KHK 243/27 md.) Uyarma,
kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerle-
mesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun
kararı alındıktan sonra,atamaya yetkili amirler il disiplin kurullarının karar-
larına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir.
(Değişik fıkralar: 12/5/1982 - 2670/32 md):
Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine,
memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir.
Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi
yoktur, cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün
içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler.
Özel kanunların disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullarla ilgili
hükümleri saklıdır.
Zamanaşımı:
Madde 127 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/33 md.)
Bu Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında,
bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren;
a) Uyarma, kınama,aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması ceza-
larında bir ay içinde disiplin soruşturmasına,
b) Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına,
Başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren
nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi
zamanaşımına uğrar.
Karar süresi:
Madde 128 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/34 md.)
Disiplin amirleri uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarını soruşturmanın
tamamlandığı günden itibaren 15 gün içinde vermek zorundadırlar.
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren hallerde soruşturma
dosyası, kararını bildirmek üzere yetkili disiplin kuruluna 15 gün içinde tevdi
edilir. Disiplin kurulu, dosyayı aldığı tarihten itibaren 30 gün içinde soruş-
turma evrakına göre kararını bildirir.
Memurluktan çıkarma cezası için disiplin amirleri tarafından yaptırılan so-
ruşturmaya ait dosya, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kuruluna
tevdiinden itibaren azami altı ay içinde bu kurulca, karara bağlanır.
Yüksek disiplin kurullarının karar usulü, memurun hakkı:
Madde 129 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/35 md.)
Yüksek disiplin kurulları kendilerine intikal eden dosyaların incelenmesin-
de, gerekli gördükleri takdirde, ilgilinin sicil dosyasını ve her nevi evrakı
incelemeye,
ilgili kurumlardan bilgi almaya, yeminli tanık ve bilirkişi dinlemeye veya ni-
yabeten dinletmeye, mahallen keşif yapmaya veya yaptırmaya yetkilidirler.
Hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen memur, sicil dosyası hariç, so-
ruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya
yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir.
Savunma hakkı:
Madde 130 - Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası ve-
rilemez.
Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak
üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmıyan me-
mur, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.
Cezai kovuşturma ile disiplin kovuşturmasının bir arada yürütülmesi:
Madde 131 - Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuştur-
maya başlanmış olması, disiplin kovuşturmasını geciktiremez.
Memurun ceza kanununa göre mahküm olması veya olmaması halleri, ayrıca di-
siplin cezasının uygulanmasına engel olamaz.
(Ek: 6/10/1983 - 2910/1 md.) 160 sayılı Devlet Personel Dairesi Kurulması
Hakkında Kanunun 4 üncü maddesinde sayılan kuruluşlarda çalışan personel hak-
kında; görevden doğan veya görevi sırasında işledikleri suçlarla kişisel suçla-
rı sebebiyle Cumhuriyet savcıları veya askeri savcılar veya sorgu hakimlikleri
veya Memurun Muhakematı hakkında Kanun uyarınca yetkili kurullarca yapılan so-
ruşturma sonunda düzenlenen takipsizlik, meni muhakeme, iddianame, talepname
veya lüzumu muhakeme karar suretleri ile ilgili mahkemelerce verilen kesinleş-
miş karar suretleri bu personelin bağlı olduğu bakanlık veya kurum veya kurulu-
şa gönderilir. (1)
Uygulama:
Madde 132 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/36 md.)
Disiplin cezaları verildiği tarihten itibaren hüküm ifade eder ve derhal
uygulanır.
Aylıktan kesme cezası, cezanın veriliş tarihini takip eden aybaşında uygu-
lanır.
Verilen disiplin cezaları sıralı sicil amirine, Devlet memurluğundan çıkar-
ma cezası ayrıca Devlet Personel Başkanlığına bildirilir.
Kendilerine disiplin cezası olarak aylıktan kesme veya kademe ilerlemesini
durdurma cezası verilenler, valilik, büyükelçilik, müsteşar, müsteşar yardımcı-
lığı, genel müdürlük, genel müdür yardımcılığı ve daire başkanlığı görevlerine
atanamazlar.
Atamaları Bakanlar Kurulu Kararı ile yapılanlar hakkında da yukarıdaki fık-
ra hükmü uygulanır.
---------------------
(1) 29/11/1984 tarih ve 243 sayılı K.H.K.'nin 55 nci maddesi uyarınca
13/12/1960 tarih ve 160 sayılı kanunun 4 üncü maddesine yapılan atıflar,
8/6/1984 gün ve 217 sayılı K.H.K.'nin ilgili maddesine yapılmış sayılmakta-
dır. Bu bakımdan bu maddede zikredilen 4 üncü madde, 217 sayılı K.H.K.'nin
2 nci maddesi olarak dikkate alınmalıdır.
Disiplin cezalarının bir süre sonra sicilden silinmesi:
Madde 133 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/37 md.)
Disiplin cezaları memurun siciline işlenir. Devlet memurluğundan çıkarma
cezasından başka bir disiplin cezasına çarptırılmış olan memur uyarma ve kınama
cezalarının uygulanmasından 5 sene, diğer cezaların uygulanmasından 10 sene
sonra atamaya yetkili amire başvurarak, verilmiş olan cezalarının sicil dosya-
sından silinmesini isteyebilir.
Memurun, yukarıda yazılan süreler içerisindeki davranışları, bu isteğini
haklı kılacak nitelikte görülürse, isteğinin yerine getirilmesine karar verile-
lerek bu karar sicil dosyasına işlenir.
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının sicilden silinmesinde disiplin
kurulunun mütalaası alındıktan sonra yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.
Disiplin kurulları ve disiplin amirleri:
Madde 134 - (Değişik: 2/2/1981 - 2381/2 md.)
Disiplin ve soruşturma işlerinde kanunlarla verilen görevleri yapmak üzere
Kurum merkezinde bir Yüksek Disiplin Kurulu ile her ilde, bölge esasına göre
çalışan kuruluşlarda bölge merkezinde ve kurum merkezinde ayrıca Milli Eğitim
müdürlüklerinde birer Disiplin Kurulu bulunur. (1)
(Değişik: 12/2/1982 - 2670/38 md.) Bu kurulların kuruluş, üyelerinin görev
süresi, görüşme ve karar usulü, hangi memurlar hakkında karar verebilecekleri
ve disiplin amirlerinin tayin ve tespitinde uygulanacak esaslar ile bunların
yetki ve sorumlulukları gibi hususlar Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetme-
likle düzenlenir.
İtiraz:
Madde 135 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/39 md.)
Disiplin amirleri tarafından verilen uyarma ve kınama cezalarına karşı iti-
raz, varsa bir üst disiplin amirine yoksa disiplin kurullarına yapılabilir.
Aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve Devlet memurluğundan
çıkarma cezalarına karşı idari yargı yoluna başvurulabilir.
İtiraz süresi ve yapılacak işlem:
Madde 136 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/40 md.)
Disiplin amirleri ve disiplin kurulları tarafından verilen disiplin cezala-
rına karşı yapılacak itirazlarda süre, kararın ilgiliye tebliği tarihinden iti-
baren 7 gündür.
Bu süre içinde itiraz edilmeyen disiplin cezaları kesinleşir.
İtiraz halinde, itiraz mercileri kararı gözden geçirerek verilen cezayı ay-
nen kabul edebilecekleri gibi cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilir-
ler.
İtiraz edilmeyen kararlar ile itiraz üzerine verilen kararlar kesin olup,
bu kararlar aleyhine idari yargı yoluna başvurulamaz.
İtiraz mercileri, itiraz dilekçesi ile karar ve eklerinin,kendilerine inti-
kalinden itibaren 30 gün içinde kararlarını vermek zorundadırlar.
Kaldırılan cezalar sicilden silinir.
---------------------
(1) Bu fıkra için bu kanun sonunda yer alan işlenemiyen hükümler kısmındaki
2/2/1981 tarih ve 2381 sayılı Kanunun geçici maddesine bakınız.
BÖLÜM: 8
Görevden Uzaklaştırma
Görevden uzaklaştırma:
Madde 137 - Görevden uzaklaştırma, Devlet kamu hizmetlerinin gerektirdiği
hallerde, görevi başında kalmasında sakınca görülecek Devlet memurları hakkında
alınan ihtiyati bir tedbirdir.
Görevden uzaklaştırma tedbiri,soruşturmanın herhangi bir safhasında da alı-
nabilir.
Yetkililer:
Madde 138 - Görevden uzaklaştırmaya yetkililer şunlardır.
a) Atamaya yetkili amirler;
b) Bakanlık ve genel müdürlük müfettişleri;
c) İllerde valiler;
ç) İlçelerde kaymakamlar (İlçe idare şube başkanları hakkında valinin muva-
fakati şarttır.)
Valiler ve kaymakamlar tarafından alınan görevden uzaklaştırma tedbiri, me-
murun kurumuna derhal bildirilir.
Görevden uzaklaştıran amirin sorumluluğu:
Madde 139 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK 2/1 md.)
Görevinden uzaklaştırılan Devlet memurları hakkında görevden uzaklaştırmayı
izleyen 10 iş günü içinde soruşturmaya başlanması şarttır.
Memuru görevden uzaklaştırdıktan sonra memur hakkında derhal soruşturmaya
başlamıyan, keyfi olarak veya garaz veya kini dolayısiyle bu tasarrufu yaptığı,
yaptırılan soruşturma sonunda anlaşılan amirler, hukuki, mali ve cezai sorumlu-
luğa tabidirler.
Ceza kovuşturması sırasında görevden uzaklaştırma:
Madde 140 - Haklarında mahkemelerce cezai kovuşturma yapılan Devlet memur-
ları da 138 inci maddedeki yetkililer tarafından görevden uzaklaştırılabilir-
ler.
Görevden uzaklaştırılan veya görevinden uzak kalan memurların hak ve yüküm-
lülüğü:
Madde 141 - (Değişik:30/5/1974 - KHK/12;Aynen kabul;15/5/1975 - 1897/1 md.)
Görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi
bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memurlara bu süre içinde aylıkları-
nın üçte ikisi ödenir. Bu gibiler bu Kanunun öngördüğü sosyal hak ve yardımlar-
dan faydalanmaya devam ederler.
143 üncü maddede sayılan durumların gerçekleşmesi halinde, bunların aylık-
larının kesilmiş olan üçte biri kendilerine ödenir ve görevden uzakta geçirdik-
leri süre, derecelerindeki kademe ilerlemesinde ve bu sürenin derece yükselmesi
için gerekli en az bekleme süresini aşan kısmı,üst dereceye yükselmeleri halin-
de, bu derecede kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilir.
Tedbirin kaldırılması:
Madde 142 - Soruşturma sonunda disiplin yüzünden memurluktan çıkarma veya
cezai bir işlem uygulanmasına lüzum kalmıyan Devlet memurları için alınmış olan
görevden uzaklaştırma tedbiri, 138 inci maddedeki yetkililerce (Müfettişler ta-
rafından görevden uzaklaştırılanlar hakkında atamaya yetkili amirlerce) derhal
kaldırılır.
Görevden uzaklaştırma tedbirini kaldırmıyan görevli hakkında 139 uncu madde
hükmü uygulanır.
Memurun göreve tekrar başlatılması zorunlu olan haller:
Madde 143 - Soruşturma veya yargılama sonunda yetkili mercilerce:
a) Haklarında memurluktan çıkarmadan başka bir disiplin cezası verilenler;
b) Yargılamanın men'ine veya beraatine karar verilenler;
c) Hükümden evvel haklarındaki kovuşturma genel af ile kaldırılanlar;
ç) Görevlerine ve memurluklarına ilişkin olsun veya olmasın memurluğa engel
olmıyacak bir ceza ile hükümlü olup cezası ertelenenler;
Bu kararların kesinleşmesi üzerine haklarındaki görevden uzaklaştırma ted-
biri kaldırılır.
Görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırılmasında amirin takdiri:
Madde 144 - 140 ıncı ve 142 nci maddelerde 143 üncü maddenin a, b, c fıkra-
larında yazılı olanlar hakkındaki görevden uzaklaştırma tedbiri, Devlet memuru-
nun soruşturmaya konu olan fiillerinin, hizmetlerini devama engel olmadığı hal-
lerde her zaman kaldırılabilir.
Süre:
Madde 145 - Görevden uzaklaştırma; bir disiplin kovuşturması icabından ol-
duğu takdirde en çok 3 ay devam edebilir. Bu süre sonunda hakkında bir karar
verilmediği takdirde memur görevine başlatılır.
Bir ceza kovuşturması icabından olduğu takdirde görevinden uzaklaştırmaya
yetkili amir (Müfettişlerin görevinden uzaklaştırdıkları memurlar hakkında ata-
maya yetkili amir) ilgilinin durumunu her iki ayda bir inceliyerek görevine dö-
nüp dönmemesi hakkında bir karar verir ve ilgiliye de yazı ile tebliğ eder.
KISIM - V
Mali Hükümler
Kapsam:
Madde 146 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK 12; değiştirilerek kabul: 15/5/1975 -
1897/1 md.)
Bu Kanunun birinci maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren memurlar ay-
lık, ücret, ödenek, hizmetle ilgili her çeşit ödeme ve bunların şekil ve şart-
ları bakımından bu Kanundaki hükümlere, aynı maddenin ikinci fıkrası kapsamına
giren memurlar özel kanunlardaki hükümlere tabidir.
Memurlara kanun, tüzük ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görev-
ler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemez. hiçbir ya-
rar sağlanamaz. Gençlik ve Spor hizmetleri uygulamasında fiilen görevlendirile-
cekler hariç.)
(Değişik: 14/1/1988 - KHK - 311/1 md.) Ancak, 2/1/1961 tarihli ve 196 sayı-
lı Kanunun 2 nci maddesi, 7/6/1926 tarihli ve 904 sayılı Kanuna 30/1/1957 ta-
rihli ve 6893 sayılı Kanunla eklenen ek 5 inci maddenin birinci ve ikinci fık-
raları, 19/7/1972 tarihli ve 1615 sayılı Kanunun 161 inci maddesi, 13/1/1943
tarihli ve 4358 sayılı Kanunun değişik 14 üncü maddesi ve 2/2/1929 tarihli ve
1389 sayılı Kanun ile Katma Bütçeli Kurumların, İl Özel İdareleri ve Belediye-
ler ile bunlara bağlı birliklerin davalarını sonuçlandıran avukat ve saireye
verilecek vekalet ücretine ilişkin sair kanun hükümleri saklıdır. (Değişik
cümle (1) 20/3/1997-KHK-570/8 md.) Şu kadar ki,vekalet ücretinin yıllık tuta-
rı, 6000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı
sonucu bulunacak aylık brüt tutarının oniki katını geçemez.(1) Bu esasa göre
yapılacak dağıtım sonunda artan miktar merkezde bir hesapta toplanarak Maliye ve
Gümrük Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmeliğe göre diğer avukatlar arasında,
yukarıdaki miktarı aşmamak üzere eşit olarak dağıtılır.
(Değişik: 23/2/1995 - KHK - 547/9 md.) Bu Kanun gereğince ödenecek aylık,
taban aylığı, kıdem aylığı zam ve tazminatlar ile ödenekler toplamının brüt
tutarı, bulunulan yerde İş Kanunu gereğince işçiler için tespit olunan asgari
ücretin aylık tutarından az olamaz: az olması halinde, aradaki fark memurun
diğer özlük hakları ile ilgilendirilmeksizin tazminat olarak ödenir.
Deyimler:
Madde 147 - (Değişik:30/5/1974 - KHK/12;Aynen kabul:15/5/1975 - 1897/1 md.)
Bu Kanunda geçen;
A) Aylık: Bu Kanuna tabi kurumlarda görevlendirilen memurlara hizmetlerinin
karşılığında, kadroya dayanılarak ay itibariyle ödenen parayı,
B) Sözleşmeli ücreti: 4 üncü maddenin (B) bendi gereğince çalıştırılan per-
sonele ödenen parayı,
C) Gündelik: 4 üncü maddenin (C) ve (D) bentleri gereğince çalıştırılan
personele ödenen parayı,
Ç) Ödül: Kanunun 123 üncü maddesinde yazılı hallerde memurlara ödenen para-
yı,
D) Temsil giderleri: Belirli yetki ve sorumluluk makamlarını işgal eden me-
murlara temsili mahiyette ve görevleri icabı olarak yaptıkları gerçek giderleri
karşılamak üzere ilgili kurumların bütçelerine bu maksat için konulan ödenekten
özel yönetmeliği hükümleri gereğince ödenen parayı,
E) Ders görevi ücreti: Bu Kanuna tabi kurumlara ait her derecedeki eğitim
ve öğretim kurumları ile okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve
benzeri kuruluşlarda öğretmenlik veya öğretim üyeliği yapan öğretmen, öğretim
üyesi ve diğer memurlara ders saati itibariyle ödenen parayı,
F) Fazla çalışma ücreti: Kurumların, bu Kanunun 178 inci maddesinde yazılı
esaslar çerçevesinde normal çalışma saatleri dışında çalıştırdıkları memurlara,
fazla çalışma saati itibariyle ödenen parayı,
G) a) İş güçlüğü zammı: Niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan
işlerde çalışanlara ödenen parayı,
b) İş riski zammı: Hayat ve sağlık için tahlike arz eden hizmetlerde çalı-
şanlara ödenen parayı,
------------------
(1) Bu cümle "Şu kadar ki, vekalet ücretinin yıllık tutarı, birinci derece son
kademe aylığının (ek gösterge hariç) yıllık tutarını geçemez." şeklinde
iken, 20/3/1997 tarih ve 570 sayılı KHK'nın 8 inci maddesi ile metne iş-
lendiği şeklinde değiştirilmiştir.
c) Eleman teminindeki güçlük zammı: Temininde, görevde tutulmasında veya
belli yerlerde istihdam edilmesinde güçlük bulunan elemanlar için ödenen
parayı,
d) Mali sorumluluk tazminatı: Sayıştay'a hesap vermekle yükümlü olan say-
manlarla vezne açığından sorumlu veznedarlara ödenen parayı,
İfade eder.
Gösterge tabloları:
Madde 148 - (Mülga: 31/7/1970 - 1327/51 md.)
Kademe aylığı:
Madde 149 - (Değişik: 31/7/1970 - 1327/52 md.)
Kademe aylığı 36 ncı maddede gösterilen sınıflara ait genel gösterge tablo-
sundaki derecelere dahil kademelerden her biri için tespit edilen gösterge ra-
kamına tekabül eden aylıktır.
Derece aylığı:
Madde 150 - (Değişik: 31/7/1970 - 1327/53 md.)
Derece aylığı 36 ncı maddede yer alan sınıflara ait genel gösterge tablo-
sundaki derecelerin her birinin muhtevi bulunduğu yatay kademe aylıklarını top-
luca ifade eder.
Derecelerin ilk ve en yüksek kademe aylıkları:
Madde 151 - (Değişik: 31/7/1970 - 1327/54 md.)
Gösterge tablosunda yer alan derecelerden her birindeki 1 inci kademe gös-
tergesine tekabül eden miktar o derecenin ilk kademe aylığını; aynı derecenin
son kademe göstergesine tekabül eden miktar da o derecenin en yüksek kademe ay-
lığını gösterir.
Her sınıfın başlangıç aylık derecesi ve en az aylık miktarı:
Madde 152 - (Mülga: 23/12/1972 - KHK 2/5 md.)
Her sınıfın son aylık derecesi ve en çok aylık miktarı:
Madde 153 - (Mülga: 23/12/1972 - KHK 2/5 md.)
Katsayı:
Madde 154 - (Değişik: 13/7/1993 - KHK - 486/24 md.)
Aylık gösterge tablosunda yer alan rakamlar ile ek gösterge ve kıdem aylığı
gösterge rakamlarının aylık tutarlarına çevrilmesinde uygulanacak aylık katsayı-
sı ile memuriyet taban aylığı göstergesine uygulanacak taban aylık katsayısı ü-
çer veya altışar aylık dönemler itibariyle uygulanmak üzere Genel Bütçe Kanunu
ile tespit olunur.Ancak mali yılın ikinci yarısında,memleketin ekonomik gelişme-
si genel geçim şartları ve Devletin mali imkanları gözönünde bulundurulmak sure-
tiyle Bakanlar Kurulu bu katsayıları ikinci yarının tamamı veya üçer aylık dö-
nemleri itibariyle uygulanmak üzere değiştirmeye yetkilidir.
Katsayılardaki değişiklik aylıklarda artış veya eksiliş sayılmaz.
Memurlara ödenecek aylık tutarları:
Madde 155 - (Değişik: 31/7/1970 - 1327/56 md.)
Bu kanunun 36 ncı maddesinde yer alan sınıflara ait gösterge tablosundaki
rakamların, genel bütçe kanununda o yıl için tespit edilen katsayı ile çarpıl-
ması sonunda bulunacak miktar, sınıfların derece ve kademelerindeki memurların
aylık tutarlarını gösterir.
KANUNLAR, AĞUSTOS 1993 (Ek-17)
Yurt dışında aylıklar:
Madde 156 - (Değişik: 31/7/1970 - 1327/57 md.)
Kurumların yurt dışı kuruluşlarına dahil kadrolarında görev alan Devlet me-
murlarının aylıkları, 155 inci maddeye göre tespit edilen aylık tutarından,
alınacak vergi ve kanunlar gereğince yapılacak bütün kesintiler indirildikten
sonra (Kefalet Sandığı kesintileri hariç) kalan kısmın, Devlet Personel Başkan-
lığı Dışişleri ve Maliye bakanlıklarının görüşüne dayanılarak Bakanlar Kurulu
tarafından tespit edilecek emsal ile çarpılmasından hasıl olacak miktar üzerin-
den ödenir. Asıl aylığın ödeme miktarı ile emsali tutarı arasındaki fark, her
türlü vergiden müstesnadır.
Bu emsal her yıl Bütçe Kanununda gösterilir.
Dış memleketler aylık katsayısı:
Madde 157 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK 2/1 md.)
156 ncı maddede yazılı katsayılar her yabancı memleketin ekonomik durumu,
para ve geçim şartları ile memurun temsil görevi ve aile yükümlülüğü gözönünde
tutulmak suretiyle saptanır ve aynı usul uyarınca değiştirilir.
Adayların aylıkları:
Madde 158 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12; Aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/
1 md.)
Herhangi bir sınıfta aday olarak göreve başlayanlar bu Kanunun 54 üncü mad-
desindeki esaslara göre, girecekleri derecenin hak edecekleri kademe aylığını
alırlar.
Aday memurlara, asaletleri tasdik edilinceye kadar kademe ilerlemesi uygu-
lanmaz.
Asaleti onaylanan memurların kademe ilerlemeleri:
Madde 159 - (Değişik:30/5/1974 - KHK/12;Aynen kabul:15/5/1975 - 1897/1 md.)
Adaylık süresi sonunda bu Kanun hükümlerine göre asıl memurluğa atananların
adaylıkta geçirdikleri süreler, kademe ilerlemelerinde ve derece yükselmelerin-
de değerlendirilir.
Kademe ilerlemesinde verilecek aylık:
Madde 160 - Kademe ilerlemesinde memur bir ileri kademeye ait göstergeye
tekabül eden aylığı alır.
Bir yıl içinde birden fazla kademe ilerlemesi olamaz.
Derece değişikliğinde verilecek aylık:
Madde 161 - (Değişik: 12/2/1982 - 2595/10 md.)
Derece yükselmesi veya daha aşağı bir dereceye atama halinde,
A) (Değişik: 26/6/1984 - KHK 241/8 md.) Bulunduğu dereceden yukarı derece-
lere atanan memur;
a) 68 nci maddenin (B) bendi hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yeni girdiği
derecenin ilk kademe göstergesine,
b) Yeni girdiği derecenin ilk kademe göstergesi evvelce iktisap ettiği gös-
tergeden düşük ise, iktisap ettiği göstergeye eşit olan kademenin göstergesine,
Tekabül eden aylığı alır.
Alt derecede eşit göstergeli kademede geçirilen süre dikkate alınır.
B) Kazanılmış hak aylık derecelerinden daha aşağı bir dereceye atanan me-
mur, kazanılmış hak aylık dereceleri saklı kalmak kaydıyla,
a) Atandığı derecede eski derecesinde almakta olduğu kademe göstergesine,
b) Atandığı derecede eşit gösterge yok ise, eski göstergesine en yakın ka-
demenin göstergesine,
Tekabül eden aylığı alır.
Başka sınıfa geçen memurun alacağı aylık:
Madde 162 - (Mülga: 31/7/1970 - 1327/61 md.)
İstisnai memurluklardan ayrılanların durumu:
Madde 163 - (Değişik: 31/7/1970 - 1327/62 md.)
İstisnai memuriyetlere:
a) Bu Kanuna tabi kurumlardan atanmış olanlar, ayrıldıkları sınıfa dönmek
istedikleri takdirde, istisnai memuriyetlerde geçirmiş oldukları süre, bu Ka-
nunda derece terfii için belirtilen esaslara göre girebilecekleri yeni derece-
nin tayininde normal derece terfii sürelerine karşılık sayılır.
Bu gibilerin, derece terfii süresine karşılık sayılan süreden geri kalan
kısmı kademe terfiinde dikkate alınır.
Bu gibiler, aynı şartlardan faydalanarak, 71 inci madde hükümlerine uyulmak
kaydiyle, başka bir sınıfa da girebilirler.
b) Bu Kanuna tabi olmıyan kurumlardan atananlar, bu Kanuna tabi kurumlarda
bir göreve atanmayı istedikleri takdirde, istisnai memuriyette geçirilen süre
(a) fıkrasındaki esaslara göre ve girilecek derecenin sınav veya seçmesini ba-
şarmak kaydiyle, derece ve kademe ilerlemesine sayılır. Bu gibiler için adaylık
hükümleri uygulanmaz.
Aylığın ödeme zamanı ve Esasları : (1)
Madde 164 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12; Aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/1
md.)
Memurlara aylıkları her ayın başında peşin ödenir. Emekliye ayrılma ve ölüm
hallerinde o aya ait peşin ödenen aylık, geri alınmaz.
Sözleşmeli personelin ücretleri sözleşme şartlarına göre; geçici personelin
gündelikleri gün hesabıyla hafta veya ay sonlarında ödenir.
(Ek : 5/7/1991 - KHK 433/2 md.;İptal:Ana.Mah.'nin 5/5/1992 tarih ve E.1991/
33, K.1992/32 sayılı Kararı ile;Yeniden düzenleme:18/5/1994 -KHK- 527/7 md.)
Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvet-
leri Personel Kanunu, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 2802 sayılı Hakimler ve
Savcılar Kanunu ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu hükümlerine göre
almakta bulunan Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri (sözleşmeli statüdeki
personel dahil) ile kamu ve özel kesimde iş kanunlarına göre istihdam edilen iş-
çilere çeşitli adlar altında yapılan nakdi ve ayni nitelikteki tüm ödemelerin
hesaplanma kolaylığını ve basitliğini sağlamak amacıyla, bordro düzenlemesine,
tahakkuk ve ödeme işlem ve sürelerine ilişkin esas ve usulleri tesbit etmeye,
aydan daha kısa ya da daha uzun sürelerde yapılan ödemelerin aylık dönemler iti-
bariyle tahakkuk ettirilmesi ve ödenmesine karar vermeye Maliye ve Gümrük
Bakanlığı yetkilidir.
(Ek :5/7/1991 - KHK-433/2 md.;iptal:ana.Mah'nin 5/5/1992 tarih ve E.1991/33,
K.1992/32 sayılı Kararı ile;Yeniden düzenleme:18/5/1994 -KHK- 527/7 md.)Üçüncü
fıkra kapsamına giren personelin her türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemle-
rinin belli merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılı-
ğı ile gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbir-
leri almaya Maliye Bakanlığı yetkilidir.
----------------------
(1) Madde başlığı "Aylığın ödeme zamanı" iken 433 sayılı KHK'nin 2 nci maddesi
ile metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
Açıktan atanmada aylığa hak kazanma :
Madde 165 - (Değişik : 23/12/1972 - KHK 2/1 md.)
Bir göreve açıktan aday veya asıl memur olarak atananlar, göreve başladık-
ları günden itibaren aylığa hak kazanırlar.
Bu suretle göreve başlamada ilk aylık, gün hesabiyle ay sonunda ödenir.
Kademe ilerlemisinde aylığa hak kazanma :
Madde 166 - (Değişik : 12/2/1982 - 2595/11 md.)
Kademe ilerlemesinde Devlet Memuru, bu ilerlemeye müstehak olduğu tarihi
takip eden ay başından itibaren aynı derecenin bir ileri kademesine ait aylığa
hak kazanır.
Derece değişikliğinde aylığa hak kazanma:
Madde 167 - (Değişik: 30/5/1973 - KHK 5/7 md.)
Derece yükselmesinde veya daha aşağı derecelere atamada memur, yükseldiği
veya atandığı derecenin görevine başladığı tarihi takip eden aybaşından itiba-
ren bu derecenin 161 inci maddeye göre kazandığı kademe aylığını alır.
(Ek: 12/2/1982 - 2595/12 md.) Ancak, yürütülmekte olan görevin niteliğinde
bir değişme olmaması halinde derece yükselmesine ilişkin onayın geçerlilik ta-
rihini takip eden ay başından itibaren bu derecenin 161 inci maddeye göre ka-
zandığı kademe aylığını alır.
Başka bir sınıfa geçmede aylığa hak kazanma:
Madde 168 - (Mülga: 23/12/1972 - KHK 2/5 md.)
Görev yeri değiştirilen memurların aylıkları:
Madde 169 - (Değişik - 28/3/1988 - KHK. 318/3 md.)
Bulundukları yerden başka yerlerdeki görevlere nakledilen ve 62 nci maddede
belirtilen süre içinde yeni görevlerinde işe başlayan memurlarla,yer değiştirme
suretiyle başka kurumlara atanan memurların aylıkları, işe başladıkları tarihi
takip eden aybaşından itibaren yeni görev yerinde ödenir. Eski görev yerinde
alınan aylıklar için kurumlar arasında herhangi bir hesaplaşma yapılmaz.
İzin veya geçici görevde iken görev yeri değiştirilen memurların aylıkları:
Madde 170 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK 2/1 md.)
Kanuni izinlerin kullanılması sırasında veya geçici bir görevde iken asıl
görev yeri değiştirilen memurların aylıkları, izin veya geçici görevin sona er-
mesine kadar eski görev yerlerinde kadro tasarrufundan ödenir.
Sayman ve sayman mutemetlerinin devir süreleri ve aylıkları:
Madde 171 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK 2/1 md.)
Hesaplarını, yerlerine gelenlere devir zorunda bulunan saymanların aylıkla-
rı bir ay'ı aşmamak üzere devir sonuna kadar eski görev yerlerinde, kadro ta-
sarrufundan ödenir. (1)
Sayman mutemetleri için devir süresi 15 gündür.
Görev yeri değiştirilenlerden eski görevlerine devamları tebliğ edilenlerin
aylıkları:
Madde 172 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK 2/1 md.)
Görev yerleri değiştirilen memurlardan görevlerine devamları kurumlarınca
yazılı olarak tebliğ edilenlerin aylıkları eski görev yerlerinde kadro tasarru-
fundan ödenir.
Vekalet aylığına hak kazanma:
Madde 173 - (Mülga: 23/12/1972 - KHK 2/5 md.)
Vekalet görevinin fiilen yapılması şartı:
Madde 174 - Vekalet aylıklarının ödenebilmesi için görevin fiilen yapılması
şarttır.
------------------------
(1) Bu maddede belirtilen süreler, 1998 mali yılında saymanlar için 7 gün,
sayman mutemetleri için 2 gün olarak uygulanacağı; 25/12/1997 tarih ve 4316
sayılı 1998 Mali Yılı Bütçe Kanununun 71/a fıkrası ile hüküm altına alın-
mıştır.(R.G.: 27/12/1997 - 23213 Mük.)
Vekalet, ikinci görev aylık ve ücretleri ile diğer ödemeler:
Madde 175 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975-
1897/1 md.)
Bir göreve vekaleten atanan memurlara vekalet edilen görevin kadro derecesi-
nin birinci kademesinin üçte biri, açıktan atananlara ise (Köy ve kasaba imamlı-
ğı kadrolarına atananlara 146 ncı maddede yazılı asgari ücret aylık tutarından
aşağı olmamak üzere) üçte ikisi verilir. Bulundukları yerden başka bir yerdeki
bir göreve vekalet suretiyle atananlara, Harcırah Kanununun geçici görevle başka
yere gönderilenlere ilişkin hükümleri uygulanır.
(Değişik: 26/6/1984 - KHK 241/9 md.) 88 inci maddeye göre ikinci görev ve-
rilen memurlara, bu görevleri karşılığında aylık ödenebilmesi için boş bir kad-
roya ait görevin ikinci görev olarak yürütülmesi gerekir. Bu şekilde görevlendi-
rilenlere, görevlendirildikleri kadro derecesinin ilk kademe aylığının üçte iki-
si ödenir. Ancak, baştabip ve baştabip yardımcılığı hizmetlerinin ikinci görev
olarak yürütülmesi halinde kadro şartı aranmaz ve bu hizmetleri yürütenlere al-
makta oldukları aylığın üçte ikisi ikinci görev aylığı olarak ödenir.
(Değişik: 22/8/1989 - KHK - 378/4 md) Açıktan vekil olarak atananlar bu Ka-
nunla memurlara tanınan sosyal haklardan da yararlanırlar ve bunlara ödenecek
vekalet aylığının hesabına memuriyet taban aylığı da dahil edilir.
Ders ve konferans ücretleri:
Madde 176 - (Değişik: 3/4/1998 - 4359/1 md.)
Bu Kanunun değişik 89 uncu maddesine göre kendilerine ders görevi verilen-
lere ders saati başına gündüz öğretimi için 80, gece öğretimi için 90 gösterge
rakamının bu Kanuna göre belirlenen aylık katsayısı ile çarpımından oluşan mik-
tar üzerinden ek ders ücreti ödenir.
Bu ücretler;
a) Özel eğitime muhtaç öğrencilerin eğitim ve öğretim gördüğü kurumlarda
görevli öğretmen ve yöneticiler ile bu öğrencilere yönelik olarak açılan özel
sınıf öğretmenlerine,
b) Kurumların eleman yetiştirmek üzere açtıkları mesleki okullarda ve eğitim
merkezlerinde görevli yönetici ve öğretmenlere, cezaevlerinde görevli öğretmen-
lere, kurs, seminer ve hizmet içi eğitim faaliyetlerinde görevlendirilen öğret-
men ve memurlara,
c) Alanlarında master doktora derecesini almış olan öğretmenlere,
%25, alanlarında doktora derecesini almış olan öğretmenlere ise %40 fazla-
sıyla ödenir.
Bu madde kapsamında ücretle ders vermek üzere yükseköğretim kurumlarından
görevlendirilen öğretim elemanlarına 2914 sayılı Kanun hükümlerine göre ek ders
ücreti ödenir.
Konferans ücreti her yıl bütçe kanunlarında gösterilir.
---------------
(1) Bu maddede yeralan 80 ve 90 gösterge rakamları, 4/3/1998 tarih ve 4359 sa-
yılı Kanunun Geçici 1 inci maddesi gereğince sırasıyla 1999 yılında 90 ve
100'e, 2000 yılından itibaren ise 100 ve 110'a yükseltilerek uygulanacağı
hüküm altına alınmıştır.
Yolluk giderleri ve gündelikleri:
Madde 177 - Bu Kanun hükümlerine tabi Devlet memurlarından bir görevin ifası
için sürekli veya geçici olarak görev yerinden ayrılanların yol giderleri ve
gündelikleri, yolluklar hakkındaki özel kanun hükümlerine göre ödenir.
Sözleşmeli olarak çalıştırılanların yol masrafları ile gündelikleri sözleş-
melerindeki şartlara göre ödenir.
Fazla çalışma ücreti:
Madde 178 - (Değişik: 5/7/1991 - KHK-433/3 md.;İptal:Ana.Mah'nin 5/5/1992
tarih ve E.1991/33,K.1992/32 sayılı Kararı ile,Yeniden düzenleme:18/5/1994 -
KHK - 527/8 md.)A) 99 ve 100 üncü maddeler hükümleri uyarınca tespit olunan gün-
lük çalışma saatleri dışında;
a) Salgın hastalık ve tabii afetler gibi olağanüstü hallerin olması (Bu hal-
lerin devamı süresince),
b) Fabrika, atelye, şantiye, işletme gibi yerlerde İş Kanununa tabi olarak
işçi çalıştıran kurumlarca hizmetin gereği olarak işçi ile birlikte çalışma
saatleri ve günü dışında çalışmanın zorunlu bulunması.
hallerine münhasır olmak üzere, yapılan fazla çalışmalar ücretle karşılanır.
Yukarıda sayılan hallerde yaptırılacak fazla çalışmanın süresi ve saat başı-
na ödenecek ücret Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenir
B) (Değişik: 3/4/1998 - 4359/4 md.) Kurumlar gerektiği takdirde personelini
günlük çalışma saatleri dışında fazla çalışma ücreti verilmeksizin çalıştırıla-
bilirler. Bu durumda personele yaptırılacak fazla çalışmanın her sekiz saati
için bir gün hesabıyla izin verilir. Ancak, bu suretle verilecek iznin en çok on
günlük kısmı yıllık izinle birleştirilerek yılı içinde kullandırılabilir.
Fazla çalışmanın uygulama esas ve usulleri Devlet Personel Başkanlığı ile
Maliye Bakanlığınca müştereken belirlenir.
Milli İstihbarat Teşkilatı mensuplarına ödenecek fazla çalışma ücretleri ve
diğer hususlar Başbakan tarafından onaylanacak bir talimatla tesbit edilir.
Temsil giderleri ve yönetmeliği:
Madde 179 - Hangi kurumlarda hangi sınıf ve kadrolardaki Devlet memurlarının
görevler icabı temsili mahiyette masraf yapabilecekleri ve bu masrafların sarfı
ile ilgili usul ve şartlar ve bunların sarf alanları ilgili kurumların görüşleri
alınarak Maliye Bakanlığı ve Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığı ile birlikte
hazırlanacak bir yönetmelikle belirtilir.
Sürekli görevle yurt dışında bulunan memurların aylıkları:
Madde 180 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12; Aynen kabul: 15/5/1975-1897/1 md.)
Sürekli görevle yurt dışına atanan memurların aylıkları görevlerine başla-
dıkları tarihten itibaren; sürekli görevle yurt dışına gönderilen veya kurumla-
rın yurt dışı kuruluşlarına dahil kadrolarında görev alan memurlardan görevleri-
ne başladıktan sonra yurt içinde veya yurt dışında başka bir göreve atananların
aylıkları ise atanma emrinin tebliği tarihini izleyen onbeşinci gün sonuna kadar
156 ncı maddedeki esaslara göre ödenir.
Yurt dışında bulunanlardan yerlerine atananların gelişine kadar bekleme emri
alanların aylıkları, atama emirlerinin tebliğ tarihinden itibaren, iki ayı geç-
memek üzere aynı maddeye göre ödenir.
4232 - 1
Yurt dışındaki memurlardan geçici görevle merkeze çağrılanların aylıkları:
Madde 181 - Sürekli görevle yurt dışına gönderilen Devlet memurları, geçici
görevle en çok bir ay süre ile merkeze çağrılabilir. Bu süre içinde aylığı kat-
sayılı ödenir.
Yurt dışında görevli memurlardan farklı katsayılı memlekete atananların
aylıkları:
Madde 182 - Yukardaki maddelerde gösterilen memurların, aylıklarına uygulan-
makta bulunan ödeme katsayılarından farklı ödeme katsayısı uygulanan bir başka
memlekete naklen atanmalarında 180 inci madde hükmü uygulanır.
Hazarda eğitim ve manevra için silah altına alınanların aylıklarının ödenme-
si:
Madde 183 - Hazarda muvazzaflık hizmeti dışında eğitim ve manevra maksadiyle
silah altına alınan Devlet memurlarının aylıkları kendi kurumlarınca tam olarak
ödenir.
Devlet memurlarından rütbeli olanların rütbe aylığı tutarı, bağlı bulunduk-
ları kurumdan aldıkları aylık tutarından fazla olanlara, aradaki fark askeri ku-
rumlarına katılmaları veya yeni rütbeyi kazandıkları tarihten itibaren silah al-
tında bulundukları sürece Milli Savunma Bakanlığı tarafından ödenir.
Seferde muvazzaflık hizmeti dışında silah altına alınan memurların aylıkla-
rının ödenmesi:
Madde 184 - Seferde muvazzaflık hizmeti dışında, silah altına alınan Devlet
memurlarına rütbeli olsun olmasın silah altında bulundukları sürece aylıkları
aşağıdaki hükümlere göre ödenir.
(Dikkat: Devamı 4233 üncü sayfadadır.)
KANUNLAR, AĞUSTOS 1992 (Ek - 13)
4232 - 2
A) Yedek subay, yedek askeri memur ve yedek astsubay olanların rütbelerine
ait aylıkları Milli Savunma Bakanlığınca ödenir.
Bunların aylıkları bağlı bulundukları kurumdan aldıkları aylık tutarından
eksikse aradaki fark kurumlarınca ödenir.
B) (A) bendi dışında kalan ve rütbesiz memurların aylıklarının tamamı kurum-
larınca ödenir.
Sefer haline geçişte silah altında bulunan memurların aylıkları:
Madde 185 - Sefer haline geçiş sırasında 183 üncü maddeye göre silah altında
bulunan Devlet memurlarının aylıkları adı geçen maddeye; sefer haline geçişten
sonraki aylıkları 184 üncü maddeye göre ödenir.
Silah altına alınmazdan önce kadrolarından açıkta bulunanların aylıkları:
Madde 186 - Hazarda eğitim ve manevra veya seferde muvazzaflık hizmeti dı-
şında silah altına alınan Devlet memurlarından, silah altına alınmazdan önce
kadroları kaldırılanlar,görevden uzaklaştırılanlar hakkında,silah altında bulun-
dukları sürece aşağıdaki hükümler uygulanır:
A) Bunlardan yedek subay, yedek askeri memur veya yedek astsubay olanların
rütbe aylıklarının açık aylıklarından fazla veya eksik olmasına göre haklarında
183 ve 184 üncü madde hükümleri uygulanır.
B) (A) bendi dışında kalan ve rütbesiz memurlara kanuni hakları olan açık
aylığının verilmesine devam olunur.
KISIM - VI
Sosyal Haklar ve Yardımlar
Emeklilik hakları:
Madde 187 - Devlet memurlarının emeklilik ve malüllük hallerinde kendileri-
nin, ölümleri halinde dul ve yetimlerinin sahip bulundukları haklar emeklilik
kanunlariyle düzenlenir.
Hastalık ve analık sigortası:
Madde 188 - A) Devlet memurlarının hastalık, analık ve görevden doğan kaza
ile mesleki hastalık,
B) Devlet memurlarının eşleri ve bakmakla yükümlü oldukları ana, baba ve ço-
cuklarının hastalık ve analık,
C) Bir kanuna dayanılarak emekli veya malüllük aylığı alanların (Sosyal Si-
gortalar Kurumunca uygulanan iş kazaları ile meslek hastalıkları, malüllük ve
yaşlılık sigortalarından gelir veya uylık bağlananlar hariç) hastalık ve analık,
Ç) (C) bendinde belirtilen emekli veya malüllük aylığı alanların aile fert-
lerinin hastalık ve analık,
D) Bir kanuna dayanılarak dul veya yetim aylığı alanların (Sosyal Sigortalar
Kurumundan gelir veya aylık alanlar hariç) hastalık ve analık.
Hallerinde, gerekli sosyal sigorta yardımları sağlanır.
Bu sigorta yardımları özel kanunlarla düzenlenir.
Bu sigortalardan tanınan hak ve sağlanan yardımlar, genel sosyal sigorta re-
jimleri ile kabul edilen hak ve yardımlardan az olamaz.
KANUNLAR,ŞUBAT 1994 (EK - 19)
Yeniden işe alıştırma:
Madde 189 - Malüllük aylığı bağlanan Devlet memurlarından çalışma gücünün
artırılabileceği umulanlar eski sınıflarında veya yeni sınıf veyahut meslekte
çalışabilmelerini sağlamak üzere işe alıştırılmaya tabi tutulabilirler.
İşe alıştırmanın ne suretle ve hangi esaslara göre yapılacağı özel kanununda
gösterilir.
Ek sosyal sigorta ve Yardımlaşma:
Madde 190 - (Mülga: 12/2/1982 - 2595/19 - a)
Memurların sosyal tesis ihtiyaçları:
Madde 191 - (Yeniden düzenleme: 29/11/1984 - KHK 243/29 md.)
Devlet Memurları için lüzum ve ihtiyaç görülen yerlerde çocuk bakımevi ve
sosyal tesisler kurulabilir.
Bunların kuruluş ve işletme esas ve usulleri Devlet Personel Başkanlığı ile
Maliye ve Gümrük Bakanlığınca birlikte hazırlanacak genel yönetmelikle belirle-
nir.
Devlet memurları için konut kredisi:
Madde 192 - (Yeniden düzenleme: 29/11/1984 - KHK 243/30 md.)
Devlet Memurlarından T. C. Emekli Sandığına tabi hizmeti 10 yıl ve daha faz-
la olanlara, istekleri üzerine Toplu Konut Fonundan özel şartlarla ve öncelikle
konut kredisi verilebilir.
Bu krediden faydalanma şartları ile kredi borcunun memurlardan tahsili ve
her yıl ödenecek toplam kredi tutarı gibi diğer hususlar Toplu Konut ve Kamu
Ortaklığı İdaresi Başkanlığınca hazırlanacak yönetmelikle düzenlenir.
Devlet memurları için konut:
Madde 193 - (Değişik: 31/7/1970 - 1327/69 md.)
Devlet memurlarının lüzum ve zaruret görülen yerlerle kiralık konut ihtiyaç-
ları, İmar ve İskan Bakanlığınca tespit edilerek Bakanlar Kurulunca onanacak
programlar gereğince, genel ve katma bütçelere her yıl konulacak ödeneklerle te-
sis edilecek fondan karşılanır.
Bu madde hükmü özel kanunlarla düzenlenir.
Bazı devlet memurları için konut tahsisi:
Madde 194 - (Mülga: 9/11/1983 - 2946/12 md.)
Mahrumiyet yeri ödeneği:
Madde 195 - (Mülga:2/12/1993 - 3920/2 md.)
Ödeme usulü ve mahrumiyet yeri derecesi:
Madde 196 - (Mülga:2/12/1993 - 3920/2 md.)
Miktarı:
Madde 197 - (Mülga:2/12/1993 - 3920/2 md.)
Mahrumiyet yeri ödeneğinin ödenme usulü:
Madde 198 - (Mülga:2/12/1993 -3920/2 md.)
Öğrenim bursları ve yurtları:
Madde 199 - Mahrumiyet yerlerinde çalışan Devlet memurları görev yerlerinde
çocuğunun girmesi gereken orta dereceli okul bulunmadığı takdirde, bu dereceli
okullarda okuma hakkını kazanmış bulunan çocuklarını yatılı okullarda okutmak
isterlerse, pansiyon ücret indiriminden faydalanırlar.
Bu indirim her yıl bütçe kanunu ile tesbit olunan pansiyon ücretlerinden en
azının çocukların her biri için % 50 si oranındadır. İndirim sonucunda meydana
çıkan fark Devlet bütçesinden ödenir.
Ancak, memurlar çocuklarını daha yüksek ücretli okul pansiyonlarından veya
Milli Eğitim Bakanlığının denetimi altında faaliyette bulunan özel pansiyonlar-
dan faydalandırmak isterlerse aradaki ücret farkı kendileri tarafından ödenir.
Sınıfta kalan çocuklar için burs verilemiyeceği:
Madde 200 - Pansiyonlarda ücret indiriminden faydalanan memurların çocukları
sınıfta kalırlarsa aynı sınıf için ikinci sene bu haktan faydalanamazlar.
Mahrumiyet yerinden başka yere atanan, ölen, emekliye ayrılanların burs
haklarının devamı:
Madde 201 - Öğrenim yılı içinde mahrumiyet yeri ödeneğine tabi olmayan yer-
lerdeki bir göreve atanan veya ölen veyahut emekliye ayrılan memurların çocukla-
rı için yapılan indirim, bulundukları ders yılı sonuna kadarı kendi isteğiyle
atananlar için de, atandıkları tarihteki taksit dönemi sonuna kadar devam eder.
Aile yardımı ödeneği:
Madde 202 - Evli bulunan Devlet memurlarına aile yardımı ödeneği verilir.
(Değişik: 27/6/1989 - KHK - 375/10 md.) Bu yardım, memurun her ne şekilde
olursa olsun menfaat karşılığı çalışmayan veya herhangi bir sosyal güvenlik ku-
ruluşundan aylık almayan eşi için 300, çocuklarından herbiri için de 50 gösterge
rakamının aylık katsayısı ile çarpılması sonucu elde edilecek miktar üzerinden
ödenir. Ancak ikiden fazla çocuk için aile yardımı ödeneği verilmez. Eşlerden
birine iş akdi veya toplu sözleşme gereği çocukları için yapılan aile yardımı
ödeneği daha düşük ise, yalnız aradaki fark ödenir. (Ek:9/4/1990-KHK-418/7 md.;
iptal:Ana.Mah'nin 5/2/1992 tarih ve E.1990/22,K.1992/6 sayılı Kararı ile,Yeniden
düzenleme:18/5/1994 -KHK- 527/9 md.)Bu fıkrada yer alan gösterge rakamlarını
5 katına kadar artırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.(1)
----------------------------------
(1) Bu fıkrada yer alan 250 rakamı 8/7/1991 tarih ve 91/1966 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı ile 300'e yükseltilmiş ve metne işlenmiştir.
(Bkz.R.G.11/7/1991 - 20926)
Dul memurların çocukları için yukarıki fıkralar hükmü uygulanır.
Boşanma veya ayrılık vukuunda mahkeme bu yardımın hangi tarafa ve ne oranda
verileceğini de kararında belirtir.
Devlet memurunun, geçimini sağladığı üvey çocukları için de bu ödenek veri-
lir.
Aile yardımı ödeneğinin ödeme usulü:
Madde 203 - Aile yardımı ödeneği Devlet memurlarına her ay aylıklariyle bir-
likte ödenir.
Karı ve kocanın her ikisi de memur iseler bu ödenek yalnız kocaya verilir.
Aile yardımı ödenekleri hiç bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ödenir
ve borç için haczedilemez.
Aile yardımı ödeneğine hak kazanma:
Madde 204 - Memur, eş için ödenen aile yardımı ödeneğine evlendiği; çocuk
için ödenen yardıma da çocuğunun doğduğu tarihi takip eden ay başından itibaren
hak kazanır.
Aile yardımı ödeneği hakkını kaybetme:
Madde 205 - Memur, eş için ödenen aile yardımı ödeneği hakkını eşinden bo-
şanma veya eşinin ölümü, çocuk için ödenen yardım ödeneği hakkını da çocuğun
ölümü veya 206 ncı maddedeki hallerin vukuunu takip eden ay başından itibaren
kaybeder.
Çocuk için aile yardımı ödeneği verilmiyecek haller:
Madde 206 - Aşağıdaki hallerde çocuklar için aile yardımı ödeneği verilmez:
1. Evlenen çocuklar,
2. 19 yaşını dolduran çocuklar,
(19 yaşını bitirdiği halde evlenmemiş kız çocuklarına 25 yaşını dolduruncaya
ve yüksek öğrenim yapmakta bulunan erkek çocuklar için 25 yaşını geçmemek üzere
öğrenimlerini bitirinceye kadar ve çalışamıyacak derecede malüllükleri resmi
sağlık kurulu raporu ile tesbit edilenler için süresiz olarak ödeneğin verilme-
sine devam olunur.)
3. Kendileri hesabına ticaret yapan veya gerçek veya tüzel kişiler yanında
her ne şekilde olursa olsun menfeat karşılığı çalışan çocuklar (Öğrenim yapmakta
iken tatil devresinde çalışanlar hariç),
4. Burs alan veya Devletçe okutulan çocuklar.
Doğum yardımı ödeneği:
Madde 207 - (Değişik birinci ve ikinci fıkralar: 20/6/l984-KHK 241/11 md.)
Devlet memurlarından çocuğu dünyaya gelenlere 75 gösterge rakamının aylık
katsayısı ile çarpılması sonucu elde edilecek miktarda doğum yardımı ödeneği ve-
rilir.
Ana ve babanın her ikisi de Devlet memuru iseler ödenek yalnız babaya veri-
lir. Eşlerden birine iş akdi veya toplu sözleşme gereği yapılan doğum yardımı
ödeneği daha yüksek ise, memur olan eşe ayrıca doğum yardımı ödeneği ödenmez,
daha düşük ise yalnız aradaki fark ödenir.
Mahkemelerce verilen ayrılık süresi içinde doğan çocuklar için bu yardım
anaya verilir.
Doğum yardımı Ödeneği hiç bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ve ödeme
emri aranmaksızın saymanlarca derhal ödenir. Bu yardım borç için haczedilemez.
Ölüm yardımı ödeneği:
Madde 208 - (Değişik birinci fıkra: 6/7/1995-KHK-562/4 md.) Devlet memurla-
rından: memur olmayan eşi ile aile yardımı ödeneğine müstehak çocuğu ölenlere en
yüksek Devlet memuru aylığı (ek gösterge dahil) tutarında, memurun ölümü halinde
sağlığında bildiri ile gösterdiği kimseye,eğer bildiri vermemiş ise eşine ve
çocuklarına, bunlar yoksa ana ve babasına, bunlar da yoksa kardeşlerine en yük-
sek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) tutarında, ölüm yardımı ödeneği
verilir.
Ölüm yardımı ödeneği, hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ve ödeme
emri aranmaksızın saymanlarca derhal ödenir. Bu yardım borç için hacizedilemez.
Yurt dışında sürekli görevde bulunan memurlara verilecek ölüm yardımı ödene-
ğinde 156 ıncı maddede yazılı katsayı uygulanmaz.
Tedavi yardımı:
Madde 209 - (Değişik: 30/5/1973 - KHK 5/8 md.)
Devlet Memurları ile eşlerinin veya bakmakla yükümlü oldukları ana baba ve
(..) (1) çocuklarının hastalanmaları halinde, evlerinde veya resmi veya özel
sağlık kurumlarında ayakta veya yatarak tedavileri kurumlarınca sağlanır. Ancak
tedavi giderleri ve yol masraflarının ödenebilmesi için, tedaviye resmi tabip
raporu ile lüzum gösterilmesi şarttır.
Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı (Milli Savunma Bakanlığında görevli perso-
nel için bu Bakanlık) tarafından yetkili kılınan tam teşekküllü hastanelerin
sağlık kurullarınca düzenlenen ve Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca onaylanan
raporlara göre yurt içinde tedavilerinin mümkün olmadığı anlaşılan Devlet Memur-
ları tedavi için yurt dışına gönderilirler. Bu memurların yol ve tedavi giderle-
ri kurumlarınca ödenir.
Yurt dışında:
a) Sürekli görevde bulunan memurlarla eşlerinin, bakmakla yükümlü oldukları
ana, baba ve aile yardımına müstehak çocuklarının,
b) Geçici görev, bilgi ve görgülerini artırmak veya staj yapmak üzere, yurt
dışına gönderilen memurların,
Hastalanmaları ve mahalli usule göre tedavilerine lüzum gösterilmeleri ha-
linde tedavi giderleri kurumlarınca karşılanır. Ancak, (a) ve (b) fıkraları kap-
samına girenlerin (Geçici görevliler hariç), Dışişleri Bakanlığının görüşü alın-
dıktan sonra Maliye Bakanlığınca tesbit olunan esaslar dairesinde bulundukları
ülkelerdeki uygulamalara göre kurumları tarafından mahallinde sigorta ettirilme-
leri mümkündür. Bu takdirde, ilgililerin sigorta primleri kurumlarınca, karşıla-
nır, kendilerine ayrıca tedavi giderleri ödenmez.
(Ek:30/5/1982 - 2771/4 md.) Ayakta veya meskende tedavi halinde kullanılacak
ilaç bedellerinin % 20'si memur tarafından ödenir Ancak, resmi sağlık kurumu ra-
poru ile belirlenen ve tüberküloz, kanser, kronik böbrek, akıl hastalıkları, or-
gan nakil ve benzeri uzun süreli tedaviye ihtiyaç gösteren hastalıkların ayakta
veya meskende tedavileri sırasında kullanılmasına lüzum gösterilen ilaçlardan,
hayati önemi haiz olduktan Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca tespit edilecek
olanların bedellerinin tamamı kurumlarınca ödenir.
(Ek: 30/5/1997 - KHK-572/16 md.) Bu madde gereğince sağlanacak yardımlardan,
topluma uyumu kolaylaştıracak her türlü ortopedik ve diğer yardımcı araç ve ge-
reçlerin standartlara uygunluğu sağlanır.
---------------------
(1) Bu aradaki "aile yardımı ödeneğine müstehak" ibaresi 29/11/1984 tarih ve 243
sayılı K.H.K.'nin 31 nci maddesi ile kaldırılmıştır.
Cenaze giderleri:
Madde 210 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK 2/1 md.)
Devlet memurlarının ölümü halinde cenaze giderleri (cenazenin başka yere na-
kil dahil) kurumlarınca ödenir. Sürekli veya geçici görevle veyahut 78 inci mad-
deye göre yurt dışında bulunan Devlet memurlarından ölenlerin ve yurt dışında
sürekli görevlerde bulunanların eşleri, bakmakla yükümlü oldukları ana, baba ve
(...) (1) çocuklarının cenazelerini yurda getirmek için yapılması zorunlu olan
giderler kurumlarınca karşılanır.
209 uncu madde ile bu madde hükümleri Maliye ve Sağlık ve Sosyal Yardım Ba-
kanlıklarının görüşleri alınmak suretiyle Devlet Personel Başkanlığınca hazırla-
nacak yönetmeliğe göre uygulanır.
Giyecek yardımı:
Madde 211 - Devlet memurlarından hangilerinin ne şekilde giyecek yardımından
faydalanacakları Maliye Bakanlığı ile Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının
birlikte hazırlıyacakları bir yönetmelik ile tesbit olunur.
Yiyecek yardımı:
Madde 212 - Devlet memurlarının hangi hallerde yiyecek yardımından ne şekil-
de faydalanacakları ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esaslar Maliye Bakan-
lığı ile Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının birlikte hazırlıyacakları bir
yönetmelik ile tesbit olunur.
Yakacak yardımı:
Madde 213 - (Mülga: 27/6/1989 - KHK 375/32 md.)
Zam ve tazminatlar:
Ek Madde - (Ek -31/7/1970 - 1327/71 md.; Değişik:23/2/1995-KHK-547/5 md.)
I - Zamlar
a) Niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerde çalışanlara iş
güçlüğü zammı,
b) Hayat ve sağlık için tehlike arzeden hizmetlerde çalışanlara iş riski
zammı,
c) Sayıştay'a hesap vermekle yükümlü olan saymanlarla, vezne açığından
malen sorumlu olan veznedar ve diğer görevlilere mali sorumluluk zammı,
d) Temininde, görevde tutulmasında veya belli yerlerde istihdam edilmesinde
güçlük bulunan elemanlar için temininde güçlük zammı,
Ödenir.
II- Tazminatlar: (Değişik: 20/3/1997-KHK-570/9 md.)
Görevin önem, sorumluluk ve niteliği, görev yerinin özelliği, hizmet
süresi, kadro ünvan ve derecesi ve eğitim seviyesi gibi hususlar gözönüne
alınarak bu Kanunda belirtilen en yüksek Devlet Memuru aylığının (ek gösterge
dahil) brüt tutarının,
A - ÖZEL HİZMET TAZMİNATI:
a) Genel İdare hizmetleri sınıfına dahil kadrolarda bulunanlarla üst yönetim
görevi yapan personelden;
1. Birinci derece kadrolarda bulunanlar için % 345 ine,
2. İkinci derece kadrolarda bulunanlar için % 100 üne,
3. Üçüncü derece kadrolarda bulunanlar için % 80 ine,
4. Dördüncü derece kadrolarda bulunanlar için % 70 ine,
5. Beş, Altı ve Yedinci derecelerden aylık alan Şube Müdürü, Müdür, Sayman
(Muhasip ve muhasebeci kadrosunda olanlar dahil), Başkan ve bunların yardımcı-
ları için % 60 ına,"
b) Sağlık Hizmetleri Sınıfına dahil kadrolarda görev yapanlardan;
1. Klinik Şefi, Klinik Şef Yardımcısı, Başasistanlık görevini yapanlar ile
Uzman Tabipler için % 215 ine,
2. Diğer dört yıl ve daha fazla süreli yükseköğrenim veren okul mezunları
İçin % 145 ine,
3. Dört yıldan aşağı yükseköğrenim veren okul mezunları için % 100 üne,
4. Lise dengi mesleki öğrenim veren okul mezunları için % 72 sine,
5. Ortaokul dengi mesleki öğrenim veren okul mezunları için % 60 ına
Ancak,Sağlık Hizmetleri Sınıfına ait kadrolarda görevli olup da, bu görev-
leri ile ilgili olmayan bir üst öğrenimi bitirenler için önceki öğrenim durum-
larına ait tazminat oranları esas alınır.
Sağlık Hizmetleri Sınıfına dahil kadrolarda bulunan personelden;kalkınmada
Öncelikli yörelere sürekli görevle atananlara bu yörelerde fiilen çalıştıkları
sürece uzman tabipler için 90, diğerleri için 75 puana kadar, diğer yörelerden
Bakanlar Kurulunca belirlenecek köy ve diğer yerleşim birimlerine sürekli gö-
revle atananlara ise 15 puana kadar ilave ödeme yapılabilir.
c) Teknik Hizmetler Sınıfına dahil kadrolarda görev yapanlardan;
1. Dört yıl ve daha fazla süreli yüksek öğrenim veren okul mezunları
için % 145'ine,
Yüksek Mühendis, Yüksek Mimar, Mühendis, Mimar ve Şehir Plancısı kariyer-
lerini haiz olup (Bunlardan Müdür ve daha üst merkez ve taşra birim yöneticileri
dahil) 1-4 üncü derecelerden aylık alan ve kurumlarınca belirlenen büyük yatı-
rım projelerinde fiilen çalışanlara bu projelerde çalıştıkları sürece ayrıca
% 30'una,
Ancak bu hükme göre ilave ödeme yapılacak toplam personel sayısı, ilgili
kurumun belirtilen kariyerleri haiz toplam personel sayısının % 10'unu geçemez.
(Hesaplamalarda küsurlar tama iblağ edilir.)
2. Dört yıldan aşağı yükseköğrenim veren okul mezunları için % 100 üne,
3. Lise dengi mesleki öğrenim veren okul mezunları için % 72 sine,
Ancak, Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda görevli olup da, bu görev-
leri ile ilgili olmayan bir üst öğrenimi bitirenler için önceki öğrenim durum-
larına ait tazminat oranları esas alınır.
Teknik Hizmetler Sınıfına dahil kadrolarda bulunan personelden kalkınmada
öncelikli yörelere sürekli görevle atananlara, bu yörelerde fiilen çalıştıkları
sürece ayrıca 35 puana kadar ilave yapılabilir.
d) Avukatlık Hizmetleri Sınıfına dahil kadrolarda bulunanlar için % 135 ine,
e) Başbakanlık Başmüfettiş, Müfettiş ve Müfettiş Yardımcıları için
% 230 una,
f) Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Başkan,Üye,Başdenetçi,Denetçi ve
Denetçi yardımcıları ile Maliye Bakanlığı,Hazine Müsteşarlığı,Dış Ticaret Müste-
şarlığı ve Gümrük Müsteşarlığı merkez denetim elemanları için % 210 una,
g) Bakanlık, Diyanet İşleri Başkanlığı ve bağımsız genel müdürlük (mahalli
idarelere bağlı genel müdürlükler hariç) Başmüfettiş Müfettiş ve Müfettiş Yar-
dımcıları ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Başmüfettiş, Müfettiş ve
Müfettiş Yardımcıları ve Bakanlıklar merkez teşkilatına dahil kadrolarda görevli
Başkontrolör, Kontrolör ve Stajyer Kontrolörler, Emniyet Genel Müdürlüğü Dernek
Denetçisi ve Dernek Denetçi Yardımcıları, Sosyal Sigortalar Kurumu Sigorta Baş-
müfettişi, Sigorta Müfettişi ve Sigorta Müfettiş Yardımcıları için % 195 ine,
h) Başbakanlık Uzmanları,D.P.T. Planlama Uzmanları,Hazine Uzmanları, Dış
Ticaret Uzmanları, Devlet Personel Uzmanları, Devlet Bütçe Uzmanları, Maliye
Bakanlığı Vergi, Muhasebe ve Milli Emlak Denetmenleri, Büyükşehir Belediyeleri
ile bunlara bağlı genel müdürlük Başmüfettiş, Müfettiş ve Müfettiş Yardımcı-
ları, İlköğretim Müfettişleri ile Dış Ticarette Standardizasyon Denetmenleri
ve bunların yardımcıları için % 130 una,
i) Mali Suçları Araştırma Uzmanları, Devlet Muhasebe Uzmanları, Devlet Ge-
lir Uzmanları, Devlet Malları Uzmanları, Maliye Uzmanları, Vergi İstihbarat
Uzmanları, Gelir Uzmanları, Milli Emlak Uzmanları, Çevre Uzmanları, Tüketici
ve Rekabet Uzmanları, Marka Uzmanları, Patent Uzmanları, Özelleştirme İdaresi
Başkanlığı Uzmanları, Denizcilik Uzmanları, Gümrük Uzmanları, Bakanlık ve Bağ-
lı Kuruluşların A.T.Uzmanları, Savunma Sanayi Müsteşarlığı Uzmanları, Özürlüler
Uzmanları ile bunların Yardımcıları için % 120 sine, (1)
j) Diğer belediyeler ve bunlara bağlı genel müdürlük Başmüfettiş, Müfettiş
ve Müfettiş Yardımcıları, Yüksekokul mezunu olmak şartı ile Belediye İktisat
Müfettişleri ve Büyükşehir Belediyeleri Hesap İşleri Murakıpları ve bunların
yardımcıları için % 100 üne,
k) İçişleri Bakanlığı İl Planlama Uzmanları ve bunların Yardımcıları için
% 75'ine,
l) Dışişleri Meslek memurlarından (aday meslek memurları dahil);
1. 1-2 nci derecelerden aylık alanlar için % 140 ına,
2. 3-6'ncı derecelerden aylık alanlar için % 125 ine,
3. 7-9 uncu derecelerden aylık alanlar için % 105 ine,
m) M.İ.T. fiili kadrosuna dahil personel için % 345 ine,
B - EĞİTİM, ÖĞRETİM TAZMİNATI
Eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfına dahil öğretmen unvanlı kadrolarda
fiilen öğretmenlik yapanlara; (Öğretmen unvanlı kadrolarda bulunanlardan okul
müdürü ve okul müdür yardımcısı, yönetici ve eğitim uzmanı olarak görevlendi-
rilenler ile cezaevi okullarında çalışan öğretmenler dahil ilköğretim Müfet-
tişleri hariç olmak üzere)
a) 1-2 nci derecelerden aylık alanlar için % 100 üne,
b) 3 ve 4 üncü derecelerden aylık alanlar için % 95 ine,
c) Diğer derecelerden aylık alanlar için % 85 ine, (2)
Milli Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik öğretim okul ve kurumları-
na atelye, laboratuvar veya meslek dersleri öğretmeni olarak Eğitim ve Öğretim
Hizmetleri Sınıfına dahil öğretmen ünvanlı kadrolara atananlardan Bakanlar Ku-
rulunca belirlenecek okul, kurum ve branşlarda görev yapanlara ayrıca;
a) Dört yıl veya daha fazla yükseköğrenim görenler için % 15 ine,
b) Üç ve iki yıllık yükseköğrenim görenler için % 10 una,
C) DİN HİZMETLERİ TAZMİNATI
a) İl Müftü Yardımcısı, İlçe Müftüsü ve mesleğiyle ilgili yükseköğrenim
mezunu olup "vaiz" kadrosuna atananlar için % 140 ına,
b) Din Hizmetleri Sınıfına dahil kadrolarda bulunanlardan;
1. Yükseköğrenim mezunu olanlar için % 55 ine,
2. İmam-Hatip Lisesi mezunları için % 53 üne,
3. Diğerleri için % 49 una,
D) EMNİYET HİZMETLERİ TAZMİNATI
A) Emniyet Hizmetleri Sınıfına dahil kadrolarda bulunanlardan;
1. Emniyet Genel Müdürü için % 335 ine,
2. Birinci Sınıf Emniyet Müdürlüğü kadrolarına atananlardan;
-------------
(1) "Özürlüler Uzmanı" ibaresi 25/3/1997 tarih ve 571 sayılı KHK ile eklenmiş-
tir.
(2) Bu bölümün (a) fıkrasında %82, (b) fıkrasında %78, (c) fıkrasında %70 olarak
yer alan oranlar, 3/4/1998 tarih ve 4359 sayılı Kanunun 2 nci maddesi ile
metne işlendikleri şekilde değiştirilmiştir. Oranların uygulanması için,
3/4/1998 tarih ve 4359 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesine bakınız.
4240 - 1
- Genel Müdür Yardımcısı, Teftiş Kurulu Başkanı, Polis Akademisi Başkanı,
Ankara, İstanbul ve İzmir İl Emniyet Müdürleri için % 260 ına,
- Daire Başkanı, 1. Hukuk Müşaviri, Diğer İl Emniyet Müdürleri,
Polis Koleji Müdürü ve Koruma Müdürleri için % 240 ına,
- Diğerleri için % 190 ına,
3. İkinci Sınıf Emniyet Müdürlüğü kadrolarına atananlar için % 170 ine,
4. Üçüncü Sınıf Emniyet Müdürlüğü kadrolarına atananlar için % 160 ına,
5. Dördüncü Sınıf Emniyet Müdürlüğü kadrolarına atananlar için % 150 sine,
6. Emniyet Amirliği kadrolarına atananlar için % 126 sına,
7. Başkomiser kadrolarına atananlar için % 113 üne,
8. Komiser kadrolarına atananlar için % 106 sına,
9. Komiser Yardımcılığı kadrolarına atananlar için % 101 ine,
10. Diğerlerinden;
- 2,3 ve 4 üncü derecelerden aylık alanlar için % 93 üne,
- 5,6 ve 7 nci derecelerden aylık alanlar için % 86 sına,
- 8,9, 10 ve 11 inci derecelerden aylık alanlar için % 77 sine,
11. Ankara ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde çevik
kuvvet müdürlüklerine ait kadrolara atanmış olanlara ayrıca % 5 ine,
b) Yardımcı Hizmetler Sınıfına dahil kadrolarda bulunan çarşı ve mahalle
bekçileri için % 52 sine,"
E) MÜLKİ İDARE AMİRLİĞİ ÖZEL HİZMET TAZMİNATI
Mülki idare amirliği sınıfına dahil kadrolarda bulunanlardan;
a) Müsteşar için % 345 ine,
b) Olağanüstü Hal Bölge Valisi, Emniyet Genel Müdürü (Vali) için %335 ine,
c) Kurul Başkanı,Müsteşar Yardımcısı,1.Hukuk Müşaviri,Genel Müdürler ile bu
görevleri yürüten Merkezde görevli Valiler ve İl Valileri için %325 ine,
d) Merkezde görevli diğer Valiler için % 290 ına,
e) Diğerlerinden;
-1 inci dereceden aylık alanlar için % 270'ine,
-2 ve 3 üncü derecelerden aylık alanlar için % 230 una,
-Diğer derecelerden aylık alanlar için % 180 ine,
-Kaymakam adayları için % 145 ine,
F) DENETİM TAZMİNATI
Özel Hizmet Tazminatı bölümünün;
a) (e),(f) ve (g) sırasında sayılanlardan:
- Kamu İktisadi Teşebbüslerindeki görevliler için % 10 una,
- Diğerleri için %30'una
b) (h),(i), (j) ve (k) sırasında sayılanlar için % 20 sine,
G) ADALET HİZMETLERİ TAZMİNATI
Yüksek Mahkemeler,Yüksek Seçim Kurulu,Sayıştay, İl ve İlçe Seçim Kurulla-
rı,Adli,İdari,Askeri Yargıda (ceza infaz kurumları ve icra müdürlükleri perso-
neli dahil)görevli bu Kanuna tabi personelden;
a) Genel İdare Hizmetleri Sınıfında bulunanlar için % 180 ine,
b) Yardımcı Hizmetler Sınıfında bulunanlar ile Teknik Hizmetler Sınıfında
olduğu halde bu sınıfın özel hizmet tazminatından yararlanamayanlar
için % 56 sına,
c) (a) ve (b) sıralarında sayılanlar dışında kalan hizmet sınıflarında bu-
lunanlar için kendi hizmet sınıfları için öngörülen tazminatlara ek olarak
ayrıca % 22 sine,
d) Cezaevi Müdürü, İnfaz ve Koruma Başmemuru, İnfaz ve Koruma Memurlarına
ayrıca % 10 una,
H) Bu kanunda belirtilen hizmet sınıflarında olup da yukarıdaki bölümlerde
yer alan tazminatlardan yararlanmayan personelden;
a) Yardımcı Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunanlar için % 45 ine,
b) Diğer hizmet sınıflarına ait kadrolarda bulunanlar için % 50 sine,
kadar, bu nispetleri aşmamak üzere Bakanlar Kurulunca belirlenecek esas,
ölçü ve nispetler dahilinde yukarıdaki tazminatlar ödenir.
4240-2
Hizmetin niteliği itibariyle birden fazla özel hizmet tazminatı verilme-
si gereken durumlarda bu tazminatlardan fazla olanı ödenir. Mülki İdare Amir-
liği Özel Hizmet Tazminatı, Emniyet Hizmetleri Tazminatı, Din Hizmetleri Taz-
minatı ve Adalet Hizmetleri Tazminatı (G bendi (c) sırasında sayılanlar hariç)
ödenenlere özel hizmet tazminatı ödenmez.
III- Ortak Hükümler:
Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunan-
lara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları ilgili kurumların yazılı
isteği ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca
bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının Ba-
kanlar Kurulunca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere ha-
zırlanır ve Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulur.
Ancak Milli İstihbarat Teşkilatı fiili kadrosuna dahil bulunanlara öde-
necek iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük ve mali sorumluluk zammının mik-
tarları ile özel hizmet tazminatı oranları, ödeme usul ve esasları Maliye Ba-
kanlığının uygun görüşü üzerine Başbakan tarafından belirlenir.
(Değişik: 6/7/1995 - KHK-562/5 md.) Bu zam ve tazminatlara hak kazanmada
ve bunların ödenmesinde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır. Ancak;
a) Sağlık kurulu raporu üzerine verilen hastalık izinleri,
b) Kanser, verem ve akıl hastalıkları gibi uzun süreli bir tedaviye ih-
tiyaç gösteren hastalığa yakalananların kullandığı hastalık izinleri,
c) Hastalıkları sebebiyle resmi yataklı tedavi kurumlarında yatarak te-
davi gördükleri tedavi süreleri,
hariç olmak üzere bir takvim yılı içinde kullanılan hastalık izin süreleri
toplamının 7 günü aşması halinde, aşan sürelere isabet eden zam ve tazminatlar
% 25 eksik ödenir.
Yurt dışına sürekli görevle görevlendirelenlere bu zam ve tazminatlar
ödenmez. Ancak bunlardan yurt içine geçici olarak geri çağrılanlardan yurt dışı
aylıklarının kesilmesini gerektirecek kadar yurt içinde kalanlara, bu süre
içinde zam ve tazminatları ödenir.
Kamu kurum ve kuruluşları (Mahalli İdareler dahil) bu maddede belirtilen
zam ve tazminatları; hizmetin gerekleri ve mali imkanlarını dikkate alarak
personeline Bakanlar Kurulunca belirlenen oran ve miktarlardan daha düşük bir
oran ve miktar üzerinden ödeyebilirler.
Bu maddenin ikinci bölümünde yer alan tazminatlar damga vergisi hariç
herhangi bir vergiye tabi değildir.
KISIM - VII
Devlet Memurlarının Yetiştirilmesi
Kurumların memurlarını hizmet içinde yetiştirme esasları:
Madde 214 - (Değişik :31/7/1970 - 1327/72 md.)
Devlet memurlarının yetişmelerini sağlamak, verimliliğini artırmak ve daha
ileriki görevlere hazırlamak amaciyle uygulanacak hizmet içi eğitim, Devlet Per-
sonel Başkanlığı tarafından ilgili kurumlarla birlikte hazırlanacak yönetmelik-
ler dahilinde yürütülür.
Eğitim birimleri:
Madde 215 - Her kurumda, yetiştirme faaliyetlerini düzenlemek, yürütmek ve
değerlendirmekle görevli bir "Eğitim birimi" kurulur. Birden çok birim kurulan
kurumlarda bunlardan biri "Merkez Eğitim Birimi" adını alır.
Eğitim merkezleri:
Madde 216 - Kurumlar kendi eğitim ihtiyaçlarını karşılamak üzere eğitim
merkezleri açabilirler. Kurumlararası eğitim ihtiyaçlarını karşılamak üzere,
Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının teklifi ve Bakanlar Kurulu kararname-
siyle, kurumlararası eğitim merkezleri de açılabilir.
Eğitim birim ve merkezlerinin kuruluş ve işleyişleri Başbakanlık Devlet
Personel Başkanlığının görüşü alınmak suretiyle kurumlarınca hazırlanacak
yönetmeliklerle düzenlenir.
Devlet memurları eğitimi genel planı:
Madde 217 - Devlet memurları eğitimi genel planı, Maliye ve Milli Eğitim
bakanlıklariyle Türkiye ve Orta - Doğu Amme İdaresi Enstitüsü, Devlet Planlama
Teşkilatı ve ilgili kurumların görüşleri alındıktan sonra Başbakanlık Devlet
Personel Başkanlığı tarafından hazırlanarak Bakanlar Kurulu kararnamesiyle
yürürlüğe konulur.
Yurt dışında yetiştirme:
Madde 218 - Devlet memurları, yabancı memleketlerin hizmetle ilgili kurum-
larında veya yetiştirme - eğitim merkezlerinde de yetiştirilebilirler.
Bunlardan sınıflarının kapsadığı hizmetlerin niteliği bakımından, aynı za-
manda belirli bir dalda öğrenim ve ihtisas yapması gerektiği kurumları ve Başba-
kanlık Devlet Personel Başkanlığınca kararlaştırılmış olanlara öğrenim veya ih-
tısas yapma müsaadesi verilebilir.
Bu maddede söz konusu olan Devlet memurları hakkında 79 uncu madde hükümleri
uygulanır.
Rapor verme:
Madde 219 - Kurumlar yıllık eğitim programlarına göre yapmakta oldukları
eğitim çalışmalarının sonuçlarını her altı aylık dönemin bitiminden en geç bir
ay sonra Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığına bir raporla bildirmek zorunda-
dırlar.
Koordinasyon ve denetleme:
Madde 220 - Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığı kurumları yurt içi ve
yurt dışı eğitim programlarının hazırlanmasında ve uygulanmasında yol göstermek,
yetiştirme faaliyetlerini koordine etmek ve denetlemekle görevlidir.
Devlet memurluğuna eleman yetiştirilmesi:
Madde 221 - Kurumlar belirli sınıflardaki memurluklara eleman yetiştirmek
amaciyle:
A) Kendi bünyeleri içerisinde mesleki öğretim ve eğitim yapabilirler.
B) Yurt içindeki öğrenim kurumlarında öğrenci okutabilir ve ihtisas yaptıra-
bilirler.
C) Dış memleketlerde öğrenci okutabilir ve ihtısas yaptırabilirler.
Seçme usulü:
Madde 222 - Kurumlarca yurt içinde veya yurt dışında okutulacak öğrenciler
yarışma sınavı ile seçilirler.
Öğrenci okutma şartlarını düzenliyen yönetmelikler:
Madde 223 - Hangi kurumların ve sınıfların eleman ihtiyaçlarını karşılamak
üzere okul ve kurslar açabileceği, yurt içinde veya dışında hangi öğrenim dalla-
rında öğrenci okutabileceği, okutulacak öğrencilerin ayrılma ve seçilme usulle-
ri, çalışmalarının izlenip denetlenmesi, çıkarılma veya geri çağrılma usulleri,
ilgili kurumların ve Devlet Planlama Teşkilatının görüşleri alınmak suretiyle,
Milli Eğitim ve Maliye Bakanlıklariyle Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının
birlikte hazırlıyacakları yönetmeliklerde belirtilir.
Öğrenimi sırasında Devlet hesabına okuma hakkını kaybeden veya öğrenim kuru-
munu terk edenler için kurumlarınca yapılmış masraflar kendilerinden faizi ile
birlikte tahsil olunur. Özel kanun ve yüklenme senedi hükümleri saklıdır.
Mecburi hizmet:
Madde 224 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK - 12/1 md.; Aynen kabul: 15/5/1975 -
1897/1 md.)
İlgili Bakanlığın isteği, Devlet Personel Başkanlığının görüşü ve Maliye
Bakanlığının teklifi ile Bakanlar Kurulunca belirtilen her derecedeki öğretim
kurumları ve öğretim dalları dışında kalan kurum ve dallarda Devlet tarafından
okutulanlardan,
KANUNLAR, HAZİRAN 1988 (EK - 2)
a) Yurtiçinde Devlet hesabına okutulan öğrenciler (Tatiller dahil) öğrenim
süreleri kadar,
b) Yurtdışındaki öğretim kurumlarında Devlet hesabına öğrenimlerini bitiren
öğrenciler (Tatiller dahil) öğrenim sürelerinin iki katı kadar,
Mecburi hizmetle yükümlüdürler.
(Değişik: 14/1/1988 - KHK - 311/2.md.) Yetiştirilmek, eğitilmek, bilgilerini
artırmak veya staj yapmak üzere 3 ay ve daha fazla süre ile dış memleketlere
gönderilen memurlara gönderilme şekillerine bakılmaksızın yurtdışında kaldıkları
sürenin iki katı kadar mecburi hizmet yüklenir.
Mecburi hizmet yükümlülüğünün 13/12/1960 tarihli ve 160 sayılı Kanunun 4
üncü maddesinin a, b, d fıkraları kapsamına giren kurumlar arasında devri müm-
kündür. Mecburi hizmetle yükümlü bulunanlar, yarışma sınavına tabi tutulmaksızın
atanırlar. (1)
Mecburi hizmetle ilgili yükümlülükler:
Madde 225 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 -
1897/1 md.)
Mecburi hizmetle yükümlü bulunanlar yetiştirme, eğitim veya staj sürelerinin
bitiminden itibaren en çok iki ay içinde kurumlarına başvurmak zorundadırlar.
Bunlardan;
a) Başvurma tarihinden itibaren en geç 3 ay içinde bir göreve atanmayanların
mecburi hizmet yükümlülükleri kalkar. Mecburi hizmetin (d) fıkrasına göre kredi-
ye dönüştürülmesi istendiği takdirde bu süre istemin karara bağlandığı tarihten
başlar. Bu durumun oluşuna kendi kusuru ile sebep olan memurlar bundan doğan za-
rarı tazminle yükümlüdürler.
b) Başvurmayanlar veya atanma için gerekli belgelerini tamamlamayanlar yol
giderleri de dahil olmak üzere, kendilerine kurumlarınca yapılmış bulunan bütün
giderleri yüzde elli fazlasiyle ödemek zorundadırlar.
c) Atanıp da yükümlü bulundukları mecburi hizmeti bitmeden ayrılmış veya bir
ceza sebebiyle memurluktan çıkarılmış olanlar mecburi hizmetlerinin eksik kalan
kısmı ile orantılı tutarı yüzde elli fazlasiyle ödemek zorundadırlar.
d) Hizmetlerine lüzum olmadığına ilgili kurumun teklifi ve Maliye Bakanlığı-
nın uygun görüşüne dayanılarak Bakanlar Kurulunca karar verilenlerin mecburi
hizmet yükümlülükleri krediye dönüştürülebilir.
e) İlk ve orta dereceli okullar ile, kurslarda Milli Eğitim Bakanlığı tara-
fından okutulan parasız yatılı öğrencilerin mecburi hizmetlerine, bu kanuna tabi
kurum ve kuruluşlarda ihtiyaç olmaması halinde Milli Eğitim Bakanlığı bunların
mecburi hizmet yükümlülüğünü kaldırmaya yetkilidir. Bu fıkraya göre kurumların,
ihtiyaci olup olmadığı bir aylık süre verilmek ve Resmi Gazete'de ilan edilmek
suretiyle tespit olunur.
Askerlikte geçen süre mecburi hizmetten sayılmaz.
Mecburi hizmetini yapmakta iken yasama organına seçilenlerin yükümlülükleri
seçildikleri sürece ertelenir.
--------------------------
(1) 29/11/1984 tarih ve 243 sayılı K.H.K.'nin 55 inci maddesi uyarınca;
13/12/1960 tarih ve 160 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine yapılan atıflar,
8/6/1984 gün ve 217 sayılı K.H.K.'nin ilgili maddesine yapılmış sayılmakta-
dır. Bu bakımdan bu maddede zikredilen 4 üncü madde, 217 sayılı K.H.K.'nin
2 nci maddesi olarak dikkate alınmalıdır.
KISIM - VIII
Çeşitli Hükümler
Danışma kurulları:
Madde 226 - (Değişik: 30/5/1974-KHK/12; Aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/1 md.)
Kamu personelinin yönetimi ile ilgili konularda görüşünden yararlanılmak
üzere Danışma Kurulları kurulur.
Bu kurullar:
A) Yüksek Danışma Kurulu,
B) Kurum Danışma Kurulu,
Olmak üzere iki tiptir.
Yüksek Danışma Kurulu, kamu personeli yönetimi ile ilgili genel konularda
istişari mütalaa vermek üzere merkezi bir teşekkül olarak kurulur.
Kurum danışma kurulu, kurum personeli yönetimi ile ilgili konularda, istişa-
ri mütalaa vermek üzere her kurumda kurulur.
Bu kurullar eşit sayıda idare temsilcileri ile personel temsilcilerinden
meydana gelir.
Yüksek danışma kurulu:
Madde 227 - (Değişik: 30/5/1974 - KHK/12; Aynen kabul: 15/5/1975-1897/1 md.)
Kamu personeli yönetimi ile ilgili konularda istişari mütalaa vermek üzere
kurulacak Yüksek Danışma Kurulunun idare temsilcileri şunlardır.
a) Bakanlar Kurulunca görevlendirilecek üç Bakanlık Müsteşarı, Devlet Plan-
lama Teşkilatı Müsteşarı, iki Katma Bütçeli Kurum Genel Müdürü, iki Kamu İktisa-
di Teşebbüsü Genel Müdürü, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürü,
İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürü, Türkiye ve Orta-Doğu Amme İda-
resi Enstitüsü Genel Müdürü, T. C. Emekli Sandığı Genel Müdürü,
b) Devlet Personel Başkanı ve Heyet Üyeleri,
c) Yüksek Öğrenim Kurulu Başkanlığınca görevlendirilecek iki öğretim üyesi
(Profesör veya Doçent),
d) Yargıtay, Danıştay, Sayıştay ve Yüksek Denetleme Kurulu Başkanlıklarınca
kendi kuruluşları içinden görevlendirilecek birer temsilci.
Bu kurulun personel temsilcilerinin seçimi, meslek kuruluşlarının üye adet-
leri oranında, bu kuruluşların yetkili organlarınca ve 231 inci maddede yazılı
yönetmelikte belirtilecek usul ve şekiller dairesinde seçilir.
Bu kurul, Devlet Personel Başkanlığının bağlı bulunduğu Bakanın, yokluğunda
Devlet Personel Başkanının başkanlığında ve Bakanın uygun göreceği zamanlarda
toplanır.
Kamu personeli yüksek kurulu karar verme usulü:
Madde 228 - (Mülga: 30/5/1974 - KHK 12/7 md.; aynen kabul: 15/5/1975-1897/7
md.)
Devlet memurlurı yüksek kurulu:
Madde 229 - (Mülga: 30/5/1974 - KHK 12/7 md.; aynen Kabul: 15/5/1975-1897/7
md.)
Diğer personel için kurulacak kurullar:
Madde 230 - (Mülga: 30/5/1974 - KHK 12/7 md.; aynen kabul: 15/5/1975 -1897/7
md.)
Danışma kurulları ile ilgili yönetmelik:
Madde 231 - (Değişik: 30/5/1975 - KHK/12; Aynen kabul: 15/5/1975-1897/1 md.)
Yüksek Danışma Kurulunun personel temsilcilerinin nasıl seçileceği, bu kuru-
lun çalışma usul ve esasları Devlet Personel Başkanlığı tarafından hazırlanacak
bir yönetmelikle tespit edilir.
Kurum Danışma Kurullarının kuruluşu, idare temsilcisi üyelerinin kimler ola-
cağı, personel temsilcilerinin nasıl seçileceği, bunların çalışma usul ve esas-
ları igili kurumun en üst amirince düzenlenir.
Türk silahlı kuvvetlerinde çalışan memurlara uygulanmıyacak maddeler:
Madde 232 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK-2/1 md.)
Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu ve Yönetmeliğinin, Askeri Mahkeme-
ler Kuruluş ve Yargılama Usulü Kanununun ve bunlar hakkında halen yürürlükte bu-
lunan diğer mevzuatın uygulanmasını sağlama bakımından Türk Silahlı Kuvvetlerin-
de çalışan sivil memurlar, sözleşmeli ve geçici personel ile işçiler hakkında
bu kanunun;
Çalışma saatleri hakkındaki 99 uncu,
Günlük çalışma saatlerinin tespiti hakkındaki 100 üncü,
Günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmette çalışma saat ve usulünün tes-
piti hakkındaki 101 inci, fazla çalışma ücreti hakkındaki 178 inci,
Görevden uzaklaştırmaya yetkilileri sayan 138 inci,
maddeleri hükümleri uygulanmaz.
Türk Silahlı Kuvvetlerinde çalışan memurlara uygulanmaya devam olunacak hü-
kümler:
Madde 233 - Bu kanunun 7 nci bölümünde yer alan "Disiplin" e ait 124,136 ncı
maddelerindeki hükümlerin Türk Silahlı Kuvvetlerinde çalışan sivil memurlar ile
sözleşmeli ve yevmiyeli personel hakkında uygalanmasından, Türk Silahlı Kuvvet-
leri İç Hizmet Kanun ve Yönetmeliği, Askeri Mahkemeler Kuruluş ve Yargılama Usu-
lü Kanunu ve konu ile ilgili diğer hükümleri saklıdır.
İktisadi ve Ticari İlimler Akademileri öğrenim üyeleri ve yardımcılarına uy-
gulanmıyacak maddeler:
Madde 234 - (Mülga: 23/12/1972 - KHK-2/5 md.)
Dışişleri Bakanlığınca derhal gerekli görülecek kadrolar:
Madde 235 - (Mülga: 31/7/1970 - 1327/73 md.)
22 Ocak 1962 tarihli ve 1 sayılı kanunun değiştirilmesi:
Madde 236 - (22/1/1962 Tarih ve 1 sayılı Kanunun 1 inci maddesini değiştiren
hüküm olup, sözkonusu kanun 9/10/1984 Tarih ve 3053 sayılı kanunun 6 ncı madde-
siyle yürürlükten kaldırılmakla hükmü kalmamıştır.)
EK MADDELER
Ek Madde 1 - (29/12/1966 - 819 sayılı ek Kanunun 1 inci maddesi hükmü olup,
ek madde haline getirilmiştir; Mülga: 25/6/1974 - 1765/7 Geçici md.)
Ek Madde 2 - (29/12/1966-819 sayılı ek Kanunun 2 nci maddesi hükmü olup, ek
madde haline getirilmiştir.) 1 inci madde gereğince avans olarak ödenecek olan
miktarlar Genel Muhasebe Kanununun avansa mutaallik hükümlerine tabi değildir.
(1)
Ek Madde 3 - (29/12/1966 - 819 sayılı ek Kanunun 3 üncü maddesi hükmü olup,
ek madde haline getirilmiştir.) Bu Ödemeler hakkında 484 sayılı Kanunun geçici
2 nci maddesi hükümleri uygulanır ve her aya ait ödemenin vergisi ayrı olarak
hesaplanır.
Ek Madde 4 - (29/12/1966 - 819 sayılı ek Kanunun 4 üncü maddesi hükmü olup,
ek madde haline getirilmiştir.) Bu kanuna göre yapılacak avans ödemelerinden
5434 sayılı Kanun gereğince emekli keseneği kesilmez ve 223 sayılı Kanun gere-
ğince tasarruf bonosu tevkifatı yapılmaz. Avans 5434 sayılı Kanun ile Devlet
Memurları Kanununun tatbikatında müktesep hak sayılmaz.
Ek Madde 5 - (29/12/1966 - 819 sayılı ek Kanunun 5 inci maddesi hükmü olup,
ek madde haline getirilmiştir; Mülga: 25/6/1977 - 1765/7 Geçici md.)
Ek Madde 6 - (5/12/1968 - 1069/3 md. ile gelen Ek 1 inci md. hükmü olup mad-
de numarası teselsül ettirilmiştir.) İl Özel İdareleri memur ve hizmetlilerine
ödenecek avanslar il özel idareleri bütçelerinden, belediyeler memur ve hizmet-
lilerine verilecek avanslar, belediyeler bütçelerinden ödenir.
İl özel idareleri ile belediyelere bağlı kuruluşların 3656 sayılı Kanuna ta-
bi memur ve hizmetlilerine verilecek avanslar, bu kurumlar bütçelerinden ödenir.
Ek Madde 7 - (5/12/1968 - 1069/3 md. ile gelen Ek 2 nci md. hükmü olup madde
numarası teselsül ettirilmiştir.) Bu kanun gereğince il özel idareleri ve bele-
diyeler memur ve hizmetlilerine verilecek avanslar ilgili saymanlıklarca bu ida-
reler bütçelerine gider yazılmak suretiyle ödeneğine mahsup edilir. Avansın öde-
me ve mahsup şekilleri, il özel idare memur ve hizmetlileri için il daimi komis-
yonunca, belediye memur ve hizmetlileri için belediye encümenince tayin ve tes-
pit edilir.
1/3/1968 tarihinden, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar müterakim
avansın ödeme şekli ve zamanı; il özel idareleri memur ve hizmetlileri için, il
daimi komisyonlarınca, belediye memur ve hizmetlileri için, belediye encümenle-
rince tayin ve tespit olunur. (2)
Geçici süreli görevlendirme:
Ek Madde 8 - (31/7/1970 - 1327/74 md. ile gelen Ek 1 inci md. hükmü olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Bu kanuna tabi memurlara, 13/12/1960
tarih ve 160 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi kapsamına giren kurumlarda geçici sü-
reli olarak görev verilebilir.
Yukardaki fıkraya göre geçici süreli olarak görevlendirilen memurların kad-
roları ile ilişkileri, kendi sınıf ve derecelerindeki terfi ve emeklilik hakları
devam eder.
---------------------------
(1) Bu hükümde sözü edilen "1 inci madde" kodifikasyon çalışmaları sırasında
ek maddeye çevrilmiş olduğundan, ek 1 inci maddeye bakınız.
(2) Bu maddedeki "bu kanun" deyimi ile 5/12/1968 tarih ve 1069 sayılı kanun kas-
tedilmektedir.
*
Geçici süreli görevlendirme şartları:
Ek Madde 9 - (31/7/1970 - 1327/74 md. ile gelen Ek 2 nci md. hükmü olup mad-
de numarası teselsül ettirilmiştir; Değişik: 15/5/1975 - 1897/1 md.) Geçici sü-
reli görevlendirme yoluyle başka bir görevde çalışan memurlar hakkında aşağıdaki
esaslar uygulanır.
a) Ek madde 1'e göre görevlendirilen memur, hem kendi sınıf ve mesleğinin
hem de geçici süreli olarak görevlendirildiği işin mevzuatına uymakla yükümlü-
dür.(1)
b) Geçici süreli olarak görevlendirilen memurlar aylıklarını görevlendiril-
dikleri kadrodan alırlar ve bu kadronun diğer haklarından yararlanırlar.
c) (Değişik: 27/9/1983 - 2902/1 md.) Geçici görevlendirilme memurun muvafa-
katı ile olur ve 2 yılı geçemez. Ancak, yurt dışına atanan koruma görevlileri
için bu süre bir katına kadar uzatılabilir.
d) Geçici süreli görevlendirme yalnız 7 nci ve daha yukarı derecelere tahsis
edilmiş görevler hakkında uygulanır. Geçici süreli görevlendirmenin memurun mes-
leği ile ilgili olması şarttır.
e) Geçici süreli görevlendirme, Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşü
üzerine ilgili Bakanlıkların müşterek karariyle yapılır. Geçici süreli görevlen-
dirmenin uygulanabileceği haller, şartlar, süresi, sicil ve sair hususlar yönet-
melikle belirtilir.
Ek Madde 10 - (31/7/1970 - 1327/74 md. ile gelen Ek 3 üncü md. hükmü olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Bu kanun konusu ile ilgili hükümler buna
ek olarak yapılacak kanunlarda yer alır.
Ek Madde 11 - (31/7/1970 - 1327/74 md. ile gelen Ek 4 üncü md. hükmü olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir; Mülga: 23/12/1972 - KHK 2/5 md.)
Ek Madde 12 - (31/7/1970 - 1327 sayılı Kanunun 92 nci maddesi hükmü olup,
ek maddeye çevrilerek madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Bu Kanunun (2) ve
diğer personel kanunlarının uygulanması için Maliye Bakanlığı ve Devlet Personel
Başkanlığı bu kanunlar kapsamına giren kurumlarla Devlet bütçesinden finanse
edilen bütün kurumlarda organizasyon ve metot araştırmaları, kadro analizleri ve
diğer gerekli bütün incelemeleri yaparlar. Kadro talepleri ile ödenek talepleri-
nin uzun vadeli plan ve programlara dayanması şarttır.
Bu fonksiyonları yürütmek için Genel Kadro Kanunu ile Maliye Bakanlığına
Devlet bütçe uzmanı ve Devlet Personel Başkanlığına Devlet Personel Uzmanı kad-
roları verilir.
Devlet bütçe uzmanları ile Devlet personel uzmanları, kurumlarda, kadro ve
ödenek talepleri ile ilişkili her türlü incelemeleri yapmaya ve evrakı tetkik
etmeye yetkilidir.
Diğer hususlar ve çalışma metotlarının ayrıntıları görev ve çalışma yönetme-
likleri ile düzenlenir.
-------------------------
(1) Bu hükümde geçen "Ek madde 1", kodifikasyon çalışmaları sırasında madde nu-
marası teselsül ettirilerek "Ek Madde 8" olmuştur.
(2) "Bu Kanun" deyimi ile 31/7/1970 tarih ve 1327 sayılı kanun kastedilmektedir.
*
Ek Madde 13 - (31/7/1970 - 1327 sayılı Kanunun 93 üncü maddesi hükmü olup,
ek maddeye çevrilerek madde numarası teselsül ettirilmiştir.) 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun yürürlüğe girmesi:
A) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun halen yürürlükte olmayan hükümleri
Genel Kadro Kanununun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ay başından itibaren
yürürlüğe girer. (Aynı kanunun geçici 20 nci maddesi hükmü saklıdır.)
B) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun aylık ödemeleri ile ilgili hükümle-
ri 1/3/1970 tarihinden geçerli olmak üzere Genel Kadro Kanununun yürürlüğe gir-
diği tarihi takip eden ay başından itibaren uygulanır. Ancak; 1/3/1970 ile Genel
Kadro Kanununun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ay başına kadar geçen süre
için aşağıdaki şekilde işlem yapılır.
1. Her memurun Genel Kadro Kanununun yürürlüğe girdiği tarihteki durumu iti-
bariyle ve bu kanun hükümlerine göre yapılan intibak sonucunda tespit edilen ye-
ni derece ve kademe aylığı ile, 1/3/1970 tarihinden bu tarihe kadar, bu kanuna
göre yapılacak intibaka esas olan asli görevinden dolayı ve kaldırılan hükümlere
göre ödenen aylık, ücret, 4/10195 sayılı Kararname hükümlerine göre ödenen yev-
miye, işçi yevmiyesi, tazminat, ödenek gibi ödemeler arasındaki fark tespit edi-
lir ve bu fark Bakanlar Kurulunca belirtilecek süre içinde ve tespit edilecek
usule göre kendilerine ödenir. (Ek görev ücreti, vekalet ücreti, fazla mesai üc-
reti ve 6245 sayılı Kanuna göre yapılan ödemeler bu mahsupta dikkate alınmaz.)
2. 1/3/1970 tarihi ile Genel Kadro Kanununun yürürlüğe girdiği ayı takip
eden ay başına kadarki süre zarfında durumlarında değişiklik olan memurlara bu
değişiklik dikkate alınarak yapılacak gerekli intibak sonunda tespit edilecek
fark 1 inci fıkra esasları dairesinde ödenir.
3. 1/3/1970 tarihi ile Genel Kadro Kanununun yürürlüğe girdiği ayı takip
eden ay başına kadarki, süre içinde her ne şekilde olursa olsun görevinden ayrı-
lan veya ölenlerin, görevden ayrıldıkları veya öldükleri tarihteki durumlarına
göre yapılacak intibak sonucunda 1 inci fıkra hükümlerine göre tespit edilecek
fark kendilerine veya kanuni mirasçılarına ödenir.
Bu kanun (1) kapsamı dışında kalmakla beraber ek geçici maddelerle aylık ve
ücretleri tedvin edilen kurumlar personeline, bu kanun hükümlerine göre yapıla-
cak aylık ödemelerinin başlangıç tarihi ve ödeme şekli hakkında da yukardaki (B)
bendi hükümleri uygulanır.
(Ek: 8/10/1973 - KHK 8/23 md.) Şu kadar ki, 3659 ve 2847 sayılı Kanunlara
tabi personelin 9 aylık maaş farklarının hesabında 7244 sayılı Kanunun 3 üncü
maddesi esasları dairesinde 2 aylık ücret tutarında ödenmiş bulunan temettü,
ikramiye ve primler dikkate alınmaz.
Bu Kanun (1) kapsamına giren kurumlarla, Ek geçici maddelerle aylık ve üc-
retleri bu Kanuna tabi tutulan kurumlar personelinden 1/3/1970 - 1/12/1970 ta-
rihlerine ait lehlerine net maaş farkı bulunmayanların, bu süre için hesaplana-
cak emekli artış ve kesenekleri farkları ile Memur Yardımlaşma Kurumu kesenekle-
ri kurumlarınca ödenir.
--------------------------
(1) "Bu Kanun" deyimi ile 31/7/1970 tarih ve 1327 sayılı kanun kastedilmektedir.
C) İptal: Anayasa Mahkemesinin 28/1/1971 tarih ve E. 1970/49, K. 1971/11
sayılı kararı ile.
D) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 188, 189 ve 193 üncü maddeleri, bu
maddelerde söz konusu kanunların yürürlüğe konulduğu tarihte aynı kanunun geçici
3 ve 4 üncü maddeleri ile ek geçici 23 üncü maddesi bu kanunun yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
E) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 195, 199, 202 ve 207 nci maddeleri
1970 mali yılında uygulanmaz. 2005 sayılı Kanunun pansiyon ücret indirimi hak-
kındaki 2 nci maddesi hükmü ile çocuk zammı ödenmesine ilişkin 5049 ve doğum
yardımı ödenmesine ilişkin 5504 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasına 1970
mali yılında da devam olunur.
F) Genel Kadro Kanununun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ay başına kadar
1108 sayılı Maaş Kanununun değişik 13 üncü maddesinde yazılı yıllık 15 günlük
izin, hizmet süresi 5 yıldan az olanlar için 20 gün, ve fazla olanlar için 30
gün olarak uygulanır. Yine bu maddede yazılı iki aylık sıhhı izin süresi içinde
resmi tabipler tarafından gösterilen lüzum üzerine yatarak veya ayakta tedavi
edilenlerin tedavi ücretleri ve tedavi edilmekte iken ölenlerin cenaze giderleri
kurumlarınca karşılanır.
Ek Madde 14 - (15/5/1975 - 1897 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi hükmü olup, ek
maddeye çevrilerek madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Bu kanunun uygulanma-
sı ile ilgili konularda kurumlar, bağlı veya ilgili oldukları Bakanlık eliyle
Devlet Personel Başkanlığına bu dairenin bağlı bulunduğu Devlet Bakanlığı kana-
liyle başvururlar. Bu başvurmalarla ilgili işlemlerin yürütülme usul ve esasları
Bakanlar Kurulunca tespit edilir.
Ek Madde 15 - (15/5/1975 - 1897 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi hükmü olup, ek
maddeye çevrilerek madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Bu kanunda geçen
"Devlet Memuru" deyimi, belediyeler ve il özel idareleri ile bunların kurdukları
birlikler memurlarını da kapsar.
Ek Madde 16 - (15/5/1975 - 1897 sayılı Kanunun 5 inci maddesi hükmü olup, ek
maddeye çevrilerek madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Hangi kurumların Dev-
lete verilmiş asli ve sürekli bir kamu hizmetini genel idare esaslarına göre
yürütmekle yükümlü oldukları, hangilerinin bu nitelikte bulunmadıkları, bu kanu-
nun yayımı tarihinden itibaren 6 ay içinde Çalışma ve Maliye Bakanlıkları ile
Devlet Planlama Teşkilatı temsilcilerinden oluşan komisyonun önerisi üzerine
Bakanlar Kurulu Kararı ile saptanır.
Her bir kurumda, hangi görevlerde çalışanların, 4 üncü maddede belirlenen
esaslara göre, memur veya işçi olduğuna, Bakanlar Kurulu Kararının yayınlanması
tarihinden itibaren 12 ay içinde, Çalışma ve Maliye Bakanlıkları ile Devlet Per-
sonel Başkanlığının sürekli olarak görev yapmak üzere atayacakları uzman temsil-
cilerden oluşan komisyonca kesin olarak karar verilir.
Kadro unvanları incelenen kurumun bağlı olduğu bakanlık temsilcisi de bu ko-
misyona katılır.
Komisyonun vereceği kararlara karşı ilgililer Danıştay'a başvurabilirler.
Ek Madde 17 - (15/5/1975 - 1897 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi hükmü olup, ek
maddeye çevrilerek madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Halen Türkiye Kızı-
lay'ında özel statüsüne dayanarak ücret karşılığı çalışmakta olanlardan sonradan
Devlet memuri-
yetine girmek isteyenlerin söz konusu kuruluşta geçen hizmet sürelerinin 2/3'nün
her yılı için bir kademe ve her üç yılı için bir derece verilmek suretiyle tes-
pit edilecek derece ve kademe üzerinden atanmaları yapılabilir. (Bu şekilde de-
ğerlendirilecek süre 12 yılı geçemez.)
Ek Madde 18 - (20/2/1979 - 2183 sayılı Kanunun 2 nci maddesi hükmü olup, ek
maddeye çevrilerek madde numarası teselsül ettirilmiştir.) 29/6/1978 gün ve 2162
sayılı Yasa uygulamaları, bu kanunla getirilen değişiklikler kapsamı dışında
kalmak üzere 657 sayılı Kanunun değişik 43 üncü maddesinin (a) bendinin birinci
fıkrasında yazılı en yüksek gösterge rakamı esas alınarak yürütülür.
Kıyafet mecburiyeti:
Ek Madde 19 - (12/5/1982-2670/42 md. ile gelen Ek 1 inci md.hükmü olup madde
numarası teselsül ettirilmiştir.) Devlet memurları, kanun, tüzük ve yönetmelik-
lerin öngördüğü kılık ve kıyafet kurallarına uymak mecburiyetindedirler.
İkamet mecburiyeti:
Ek Madde 20 - (12/5/1982 - 2670/42 md. ile gelen Ek 2 nci md. hükmü olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Devlet memurlarının görev yaptıkları ku-
rum ve hizmet birimlerinin bulunduğu yerleşme merkezlerinde (mücavir alanları
dahil belediye ve köy hudutları içerisinde) ikamet etmeleri esastır.
Devlet memurlarının görevini aksatmamak kayıt ve şartıyla birinci fıkrada
belirlenen hudutlar dışında ikamet etmelerine mensup oldukları kurumun yetkili
amirince izin verilebilir.
Devlet memurları, ikamet ettikleri il hudutlarını tatillerde ancak yetkili
amirin izniyle terkedebilirler.
Bazı görevlere atamalar:
Ek Madde 21 - (12/5/1982 - 2670/42 md. ile gelen ek 3 üncü md.hükmü olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Vali, büyükelçi, müsteşar, müsteşar
yardımcılığı ve genel müdür görevlerine ve Bakanlar Kurulu Kararı ile atanması
yapılan bu seviyelere uygun diğer görevlere yapılacak atamalarda Milli Güvenlik
Akademisi öğrenimini görenlere diğer niteliklere uymak kaydı ile öncelik veri-
lir.
Ek Madde 22 - (30/12/1982 - 2771 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi hükmü olup,
ek maddeye çevrilerek madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Yasama organ, üye-
leri ile yasama organ üyeleri dışında atanan bakanların ayakta veya meskende te-
davileri halinde kullanılacak ilaç bedellerinin % 20'si kendileri tarafından
ödenir. Ancak, resmi sağlık kurulu raporu ile belirlenen ve tüberküloz, kanser,
kronik böbrek, akıl hastalıkları, organ nakli ve benzeri uzun süreli tedaviye
ihtiyaç gösteren hastalıkların ayakta veya meskende tedavileri sırasında kulla-
nılmasına lüzum gösterilen ilaçlardan, hayati önemi haiz oldukları Sağlık ve
Sosyal Yardım Bakanlığınca tesbit edilecek olanların bedellerinin tamamı ilgili
bütçeden karşılanır.
Ek Madde 23 - (26/6/1984 - KHK - 241/35 md. ile gelen madde hükmü olup, mad-
de numarası teselsül ettirilmiştir. Mülga: 12/4/1990 - KHK - 420/15 md.)
Ek Madde 24 - (26/6/1984 - KHK - 241/36 md. ile gelen madde hükmü olup, mad-
de numarası teselsül ettirilmiştir.)
Aylıklarını personel kanunlarına göre almakta olanlara müteakip ayın aylığı-
na mahsuben Devlet Bakanlığı ve Başbakan Yardımcılığı ile Maliye ve Gümrük Ba-
kanlığınca müştereken belirlenecek esaslar dahilinde avans ödenebilir. Bu şekil-
de yapılacak avans ödemeleri, ait olduğu aylıkla birlikte kanuni kesintilere ta-
bi tutulur ve ilgililerin ölümü halinde geri alınmaz.
Ek Madde 25 - (26/6/1984 - KHK - 241/38 md. ile gelen madde hükmü olup, mad-
de numarası teselsül ettirilmiştir.)
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Per-
sonel Kanunun, 2914 sayılı Yükseköğrenim Personel Kanunu, 2802 sayılı Hakimler
ve Savcılar Kanunu ile diğer kanunlar uyarınca 1984 yılı sonu itibariyle uygu-
lanmakta olan, aylıkların hesabında esas alınan ek gösterge rakamları 1985 ve
1986 yılları ile 1987 ve müteakip yıllara aşağıda karşılarında gösterilen mik-
tarlara yükseltilerek uygulanır.
1984 yılı
sonu itibariyle 1985 yılında 1986 yılında 1987 ve
uygulanmakta uygulanacak uygulanacak müteakip yıllarda
olan ek gösterge ek göterge ek gösterge uygulanacak Ek gösterge(1)
----------------- ---------------- --------------- --------------------------
1200 1800 2400 3600
1100 1650 2200 3300
1000 1500 2000 3000
900 1350 1800 2700
800 1200 1600 2400
700 1050 1400 2100
650 975 1300 1950
600 900 1200 1800
550 825 1100 1650
500 750 1000 1500
400 600 800 1200
300 450 600 900
200 300 400 600
150 225 300 450
100 150 200 300
50 75 100 150
Ek Madde 26 - (26/6/1984 - KHK - 241/39 md. ile gelen madde hükmü olup, mad-
de numarası teselsül ettirilmiştir; Değişik: 23/1/1987 - KHK - 269/1 md.)
a) (Değişik: 4/9/1990 - KHK-418/9 md.;iptal Ana.Mah'nin 5/2/1992 tarih ve
E.1990/22,K.1992/6 sayılı Kararı ile,Yeniden düzenleme:18/5/1994-KHK-527/10 md.)
Bu Kanuna ekli IV sayılı cetvelde unvanları yazılı görevlerde bulunanlara hiza-
larında gösterilen gösterge rakamlarının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile
çarpımı sonucu bulunan miktarda makam tazminatı ödenir. Makam tazminatı damga
vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz ve ödemelerde aylıklara ilişkin
hükümler uygulanır. Bu tazminattan yararlananlara ayrıca yüksek hakimlik tazmi-
natı ödenmez.
----------------------------------
(1) 29/11/1984 tarih ve 243 sayılı K.H.K.'nin 53 üncü maddesi ile değişik
şeklidir.
4250-1
b) (Değişik: 18/5/1987 - KHK-281/4 md.) Bu görevlerde (...) (1) makam taz-
minatını almaya müstehak oldukları tarihten itibaren toplam iki yıl süre ile
çalıştıktan sonra emekliye ayrılanlara yukarıdaki fıkraya göre bulunacak mik-
tarın tamamı (926 sayılı Kanuna tabi profesörlere yarısı) hayatta bulundukları
sürece her ay T.C. Emekli Sandığınca ödenir. T.C. Emekli Sandığı bu ödemeleri
üç aylık devreler halinde faturası karşılığında Hazine'den tahsil eder.(2)
926 sayılı Kanuna tabi bulunan profesörlere bu maddenin (a) ve (b) fıkrala-
rına göre ödenecek tazminatın, rütbelerinin karşılığı makam tazminatından az
olması halinde, rütbelerinin karşılığı makam tazminatı ödenir.
Ancak, kamu ve özel sektörde görev alanlarla serbest meslek icra edenlere bu
fıkra gereğince tazminat ödenmez.
Ek Madde 27 - (29/11/1984 - KHK - 243/55 md. ile gelen madde hükmü olup,
madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
657 sayılı Kanun ile ek ve değişikliklerinde 13/12/1960 gün ve 160 sayılı
Kanunun dördüncü maddesine yapılan atıflar 8/6/1984 gün ve 217 sayılı Kanun Hük-
münde Kararnamenin ilgili maddelerine yapılmış sayılır.
Ek Madde 28 - (Mülga:2/12/1993 - 3920/2 md.)
Ek Madde 29 - (18/5/1987 - KHK - 281/7 md. ile gelen madde hükmü olup, madde
numarası teselsül ettirilmiştir.)
Milli İstihbarat Teşkilatında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile diğer
kanunların sözleşmeli personel çalıştırlmasına dair hükümleriyle bağlı olmaksı-
zın; Başbakan tarafından belirlenecek uzmanlığı gerektiren alanlarda, Başbakan
onayı ile kadro karşılık gösterilmek kaydıyla sözleşmeli personel çalıştırılabi-
lir.
68 yaşını geçmemek kaydıyla Müsteşar sözleşmeli olarak çalıştırılabilir ve
sosyal güvenlik kurumlarından almakta oldukları aylıkları kesilmez.
Bu suretle çalıştırılacakların sözleşme usül ve esasları, ücret miktarı ve
her çeşit ödemeleri ile diğer hakları Başbakan tarafından tesbit edilir.
Bu şekilde çalıştırılacak sözleşmeli personel, aksine talepler olmadığı tak-
dirde T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilir; bunlar hakkında 1/11/1983 tarihli
ve 2937 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.
Ek Madde 30 - (30/12/1987 - KHK - 306/4 md. ile gelen madde hükmü olup, mad-
de numarası teselsül ettirilmiştir.)
Bakanlık Müsteşarları, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarı, Hazine ve Dış
Ticaret Müsteşarı, Başbakan Başmüşaviri, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Ku-
rumu Başkanı, Diyanet İşleri Başkanı, Başbakanlık Teftiş Kurulu Başkanı, Yüksek
Denetleme Kurulu Başkanı, Devlet Personel Başkanı, Valiler ve Emniyet Genel Mü-
dürü, Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanı ve Savunma Sanayii Geliştir-
me ve Destekleme İdaresi Başkanının ek göstergeleri 2400'den 2700'e yükseltil-
miştir.
Ek Madde 31 - (Ek:17/5/1990 - 3649/1 md.)
Bu Kanun kapsamına giren ve görevleri sebebiyle haklarında kamu davası açıl-
mış olup da beraat edenlerin;
a) Vekalet verdikleri avukata, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre öde-
dikleri ücret,
b) Belgelendirilmiş olmak kaydıyla dava ile ilgili olarak yaptıkları masraf-
lar,
Kurumların bütçesine konulacak ödenekten karşılanır.
---------------
(1) Bu fıkrada yer alan "Valiler için İl Valiliğinde" ibaresi 1/7/1992 tarih ve
3828 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile kaldırılmıştır.
(2) Bu konuda 23/12/1988 tarih ve 351 sayılı KHK.'nin geçici maddesine bakınız.
4250-2
Ek Madde 32 - (Ek:9/4/1990 -KHK- 418/12 md.;İptal:Ana.Mah'nin 5/12/1992 ta-
rih ve E.1990/22,K 1992/6 sayılı Kararı ile,Yeniden düzenleme:18/5/1994 -KHK-
527/11 md.) (1)
Eğitim ve öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil öğretmen unvanlı kadrolarda
görevli olup;fiilen öğretmenlik yapanlara (ilköğretim ve okul müdürleri ile yar-
dımcıları,cezaevi okullarında çalışan öğretmenler,yönetici,eğitim uzmanı ve eği-
tim uzman yardımcıları dahil ilköğretim müfettişleri hariç)her öğretim yılında
bir defaya mahsus olmak üzere ve öğretim yılının başladığı ay içinde Milli Eği-
tim Bakanı tarafından belirlenecek tarihte Bakanlar Kurulunca belirlenecek mik-
tarda,öğretim yılına hazırlık ödeneği ödenir.
Bu ödenek damga vergisi hariç diğer vergi ve kesintilere tabi tutulmaz.
Ek Madde 33 - (Ek:23/2/1995 - KHK - 547/10 md.) Yataklı tedavi kurumlarında
(en az 25 yataklı normal mesai saatleri dışında,genel tatil günlerinde veya haf-
ta sonu tatillerinde,normal,acil veya branş nöbeti tutarak,bu nöbet karşılığında
kurumunca izin kullanılmasına müsaade edilmeyen sağlık veya yardımcı sağlık hiz-
metleri sınıfı personeline:her bir izin suretiyle karşılanamayan nöbet saati
için (nöbet süresi kesintisiz 8 saatten az olmamak üzere) aşağıda gösterilen
gösterge rakamlarının aylık katsayısı ile çarpılması sonucu bulunacak tutarda
nöbet ücreti ödenir.Ancak ayda 80 saatten fazlası için ödeme yapılmaz.Bu ücret
damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz.
Gösterge
------------
a) Klinik Şefi,Şef Yardımcısı,Başasistan,Uzman Tabip 60
b) Tabip,Tababet Uzmanlık Tüzüğünde belirtilen dallarda
bu tüzük hükümlerine göre uzmanlık belgesi alanlarla
aynı dallarda uzmanlık unvanı doktora aşaması ile
kazanmış olanlar 55
c) Diş Tabibi 50
d) Mesleki yüksek öğrenim görmüş sağlık personeli 40
e) Lise dengi mesleki öğrenim görmüş sağlık personeli 30
f) Ortaokul dengi mesleki öğrenim görmüş sağlık personeli 20
Bu madde hükmü,üniversitelerin yataklı tedavi kurumlarında çalışan ve 2547
sayılı Yükseköğretim Kanununun 50 inci maddesinin (e) bendi kapsamında bulunan-
lar hakkında da uygulanır.
Yurtdışı Eğitim Masraflarının Tahsili
Ek Madde 34 - (Ek: 1/8/1996 - 4160/2 md.)
İlgili kanunlarına göre; öğrenim yapmak, yetiştirilmek, eğitilmek, bilgile-
rini artırmak, staj yapmak veya benzeri bir nedenle geçici süreli görevlendi-
rilmek suretiyle, üç ay veya daha fazla süre ile yurtdışına gönderilen kamu
personeli yurtdışında bulundukları sürenin iki katı kadar mecburi hizmetle
yükümlüdürler. Bu şekilde yurt dışına gönderilecek personelden, örneği Maliye
Bakanlığı tarafından hazırlanmış "Yüklenme Senedi ile Muteber İmzalı Mütesel-
sil Kefalet Senedi" alınır.
Anılan personelin mecburi hizmet yükümlülüğünü yerine getirmeden veya
tamamlamadan görevinden ayrılması, müstafi sayılması ya da bir ceza ile göre-
vine son verilmesi halinde, kendileri için kurumlarınca fiilen döviz olarak
yapılmış olan her türlü masraflar aynı döviz cins ve miktarı üzerinden borç-
landırılır. Döviz borcu toplamından mecburi hizmetin tamamlanan kısmı için
hesaplanan miktar indirilir. Hesaplanan borç miktarı, ilgilinin durumu ve
ödettirilecek meblağ dikkate alınarak azami beş yıla kadar taksitlendirilebilir.
Borç miktarı ilgili tarafından Türk Lirası ile ödenir ve yapılan ödeme miktarı
tahsil tarihindeki T.C. Merkez Bankasınca tespit ve ilan edilen efektif satış
kuru üzerinden dövize çevrilerek yukarıda belirlenen şekilde hesaplanan döviz
borcundan mahsup edilir.
İlgilinin eğitimdeki başarısızlığı veya kendi kusuru nedeniyle yurtdışından
geri çağrılması ya da verilen süreyi tamamlayıp başarısız olarak dönmesi duru-
munda da, ilgili için fiilen döviz olarak yapılmış olan her türlü masrafların
tamamı aynı esaslara göre ödettirilir.
------------
(1) Ek 31 inci madde numarası, 18/5/1994 tarih ve 527 sayılı KHK'nin 11 inci
maddesi ile Ek Madde 32 olarak düzeltilmiştir.
4250-3
30.4.1992 tarih ve 3797 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görev-
leri Hakkında Kanunun 19 uncu maddesine 492 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile
eklenen (ı) bendi kapsamında bulunanlar hakkında üçüncü fıkra hükmü, 8.4.1929
tarih ve 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun ve
diğer kanun hükümleri uyarınca yurtdışına gönderilen öğrenciler hakkında da bu
madde hükümleri uygulanır.
Kendi imkanları ile yurtdışında öğrenim gören öğrenciler bu madde hükmünün
dışındadır.
Yurt İçinde Okutulan Öğrencilerin Mecburi Hizmet Yükümlülüğü
Ek Madde 35 - (Ek: 1/8/1996 - 4160/2 md.)
Kamu kurum ve kuruluşları tarafından personel kanunları ve diğer özel
kanunlarda yer alan hükümlere göre bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten iti-
baren okutulacak yeni öğrencilere mecburi hizmet yükümlülüğü getirilemez.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte mecburi hizmet karşılığı okutulmakta
olan öğrenciler, mezuniyetlerinden veya memuriyete atanmalarından sonra kurumla-
rından mecburi hizmet yükümlülüğünün kaldırılmasını talep edebilirler. Bu tak-
dirde başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın, mecburi hizmet yükümlülüğü ve taz-
minat borçları (1.1.1995 tarihinden önce mecburi hizmet yükümlülüğünü ihlal
edenlerin borçları dahil) ortadan kalkar.
Yurtdışında okutulanlar ile Türk Silahlı Kuvvetleri ve Emniyet Genel Müdür-
lüğü tarafından okutulanlar hakkında bu madde hükmü uygulanmaz.
KISIM - IX
Geçici Hükümler
Sınıf hakkındaki tekliflerin iki ay zarfında bildirilmesi:
Geçici Madde 1 - (Mülga: 31/7/1970 - 1327/76 md.)
Düzenlenecek kadroların Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığı ile Maliye
Bakanlığına bildirilmesi:
Geçici Madde 2 - (Mülga: 31/7/1970 - 1327/76 md.)
İntibak işlemlerinin başlangıç tarihi:
Geçici Madde 3 - (Mülga: 23/12/1972 - KHK-2/5 md.)
Sınıflara girecek personelin intibakını yapacak merci:
Geçici Madde 4 - (Mülga: 23/12/1972 - KHK-2/5 md.)
Memurların intibakında mali esaslar:
Geçici Madde 5 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK-2/3 md.)
Bu kanuna tabi kurumlardaki memurların bu Kanunda belirtilen nitelik ve di-
ğer şartlara göre girebilecekleri sınıfların derece ve kademelerinde alacakları
aylık ile 1327 sayılı Kanunun 71 inci maddesiyle getirilen ek madde gereğince
yapılan ödemeler toplamı; 7244 sayılı Kanunla tesbit edilen aylıklara 263 sayılı
Kanunla yapılan zam ile 819 sayılı Kanunla verilen avansın ve 1/3/1970 tarihine
kadar çıkmış kanunlarla kabul olunmuş tazminat ve ödeneklerin eklenmesi suretiy-
le bulunacak tutardan aşağı olduğu takdirde, aradaki fark, kademe ilerlemesi ve
derece yükselmesi suretiyle giderilinceye kadar, kendilerine ödenmekte devam
olunur.
4250-4
Daimi hizmetlilerin intibakında mali esaslar:
Geçici Madde 6 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK-2/3 md.)
Bu kanuna tabi kurumlarda 3656 sayılı Kanunun 19 uncu maddesine göre istih-
dam edilen daimi hizmetliler ile bütçelere ekli (S) cetveline dahil kadrolarda
çalışanların bu kanunda belirtilen nitelik ve diğer şartlara göre girecekleri
sınıfların derece ve kademelerinden alacakları aylıklar ve 1327 sayılı Kanunun
71 inci maddesiyle getirilen ek madde gereğince yapılan ödemeler toplamı; 7244
sayılı Kanunla tesbit edilen aylıklara, 263 sayılı Kanunla yapılan zam ile 819
sayılı Kanunla verilen avansın eklenmesinden sonra elde edilecek tutardan aşağı
olduğu takdirde, aradaki fark, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi suretiyle
giderilinceye kadar, kendilerine ödenmekte devam olunur.
Milli İstihbarat Teşkilatında 3656 sayılı Kanunun 19 uncu maddesine göre is-
tihdam edilen daimi hizmetlilerin bu kanunda belirtilen nitelik ve diğer şartla-
ra göre girecekleri sınıfların derece ve kademelerinden alacakları aylıklar ile
1327 sayılı Kanunun 71 inci maddesiyle getirilen ek madde gereğince yapılan
ödeme-
(Dikkat: Devamı 4251 inci sayfadadır.)
lerin toplamı; eski kanunlarına göre fiilen almakta oldukları ücret ile 644 sa-
yılı Kanuna göre aldıkları tazminat, ödenek ve tayın bedeli toplamından aşağı
ise, aradaki fark, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi suretiyle giderilince-
ye kadar kendilerine ödenmekte devam olunur.
Geçici hizmetlilerin intibakında mali esaslar:
Geçici Madde 7 - (Mülga: 23/12/1972 - KHK/2/5 md.)
Kadroya bağlı yevmiyeli personel ile işçilerin intibakında mali esaslar:
Geçici Madde 8 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK 2/3 md.)
Bu Kanuna tabi kurumlarda 4/10195 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararına bağlı
"Muayyen ve Muvakkat Müddetli Hizmetlerde Çalıştırılacak Yevmiyeli Personel
Yönetmeliği" ne göre alınan yevmiyeli kadrolarında çalışan personelden bu kanun-
da belirtilen nitelik ve diğer şartlara göre girebilecekleri sınıfların derece
ve kademelerinde alacakları aylık tutarları, 4/10195 Sayılı Kararnameye göre al
makta oldukları 30 günlük yevmiye tutarından aşağı olduğu takdirde,aradaki fark,
kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi suretiyle giderilinceye kadar kendilerine
ödenmekte devam olunur.
Yukarıdaki fıkra, hükmü, bu kanuna göre intibakları yapılan işçile hakkında
da uygulanır.
Belirli sınıflara döneceklerin kıdem hakkı:
Geçici Madde 9 - (Mülga: 31/7/1970 - 1327/82 md.)
Belirli sınıflara dönecekler:
Geçici Madde 10 - (Mülga: 31/7/1970 - 1327/82 md.)
Öğretmenlik mesleğine döneceklere tanınan kıdem hakkı:
Geçici Madde 11 - (Mülga: 31/7/1970 - 1327/82 md.)
Memuriyet dışında sağlık hizmetleri ve teknik hizmetlerde çalışmış olanların
geçmiş hizmetlerinin değerlendirilmesi:
Geçici Madde 12 - (Değişik: 30/5/1973 - KHK 5/9 md.)
Halen sağlık hizmetleri ve teknik hizmetlerde çalışmakta olanların Devlet
memuriyeti dışında geçen bu nitelikteki hizmetleri, Sınıfların tesisi ile ilgili
36 ncı maddenin II nci teknik hizmetler sınıfı ve III üncü sağlık hizmetleri ve
yardımcı sağlık hizmetleri bölümündeki esaslara göre değerlendirilir.
Bu değerlendirme, aynı şekilde parlamentoda bulunan sağlık ve teknik hizmet-
ler sınıfları mensupları için de uygulanır.
Yapılacak intibak neticesinde ilgililerin girecekleri dereceler, öğrenim du-
rumlarına göre yükselebilecekleri derecenin son kademe aylığını geçemez. Ancak
bu intibaklarda ek geçici 2 ve ek geçici 3 üncü madde hükümleri saklıdır.
Sağlık hizmetlerinin sosyalleştirilmesinde çalıştırılan personele uygulana-
cak mali hükümler:
Geçici Madde 13 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK 2/3 md.)
5/1/1961 tarihli ve 224 Sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hak-
kındaki Kanun hükümlerine göre sözleşme ile çalışmakta olan sağlık personeli,
aynı görevde kaldıkları sürece, bu kanunda belirtilen nitelik veya diğer şartla-
ra göre derece ve kademelerinden alacakları aylıklar ile 1327 Sayılı Kanunun 71
inci maddesiyle getirilen ek madde gereğince yapılan ödemelerin toplamı; eski
kadrolarından fiilen almakta oldukları, bu ödemeler yerine geçecek yeni ödemeler
tesbit olununcaya kadar mahrumiyet şartları ve seyyar hizmet tazminatı dışında
kalan sözleşme ücretleri toplamından aşağı ise, aradaki fark, kademe ilerlemesi
ve derece yükselmesi suretiyle giderilinceye kadar kendilerine ödenmekte devam
olunur.
İntibak işlerinde uyulacak esas ve ölçüler:
Geçici Madde 14 - (Mülga: 31/7/1970 - 1327/85 md.)
Eski hükümlerin kimlere uygulanacağı:
Geçici Madde 15 - (Mülga: 31/7/1970 - 1327/85 md.)
KANUNLAR, TEMMUZ 1989 (Ek - 4)
Ödeneklerle ilgili eski hükümlerin uygulanma süresi:
Geçici Madde 16 - (Mülga: 23/12/1972 - KHK 2/5 md.)
Kademelerde ve kademe içinde intibak:
Geçici Madde 17 - (Mülga: 31/7/1970 - 1327/85 md.)
334 sayılı kanundan faydalananların emekli ikramiyesi:
Geçici Madde 18 - (Mülga: 31/7/1970 - 1327/85 md.)
İntibak hükümlerinin şekil ve şartlarının yönetmelikte belirtilmesi:
Geçici Madde 19 - (Mülga: 31/7/1970 - 1327/85 md.)
Bu Kanunda öngörülen tüzük ve yönetmelikler yürürlüğe konuluncaya kadar es-
kilerinin hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağı:
Geçici Madde 20 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK 2/3 md.)
Bu Kanunda öngörülen tüzük ve yönetmelikler yürürlüğe konuluncaya kadar,
bunlara tekabül eden eski kanun, tüzük ve yönetmelikler hükümlerinin uygulanma-
sına devam olunur.
Eski kanun, tüzük ve yönetmeliklere göre yapılacak ödemelerden hangilerinin
bu Kanun uyarınca yapılabilecek ödemelere tekabül ettiği hususu, Maliye Bakanlı-
ğının teklifi üzerine, Bakanlar Kurulunca tesbit olunur.
134 üncü maddede öngörülen tüzük yürürlüğe konuluncaya kadar, bu madde sözü
edilen yüksek disiplin kurulu ilgili bakanın onayı; disiplin kurulları ise ka-
nunlarında hüküm bulunan kurumlarda söz konusu hükümlere göre, kuruluş kanunu
olmayan kurumlarla kuruluş kanunu olup da kanunlarında hüküm bulunmayan kurum-
larda ilgili bakanın onayı ile kurulur.
Ödemelerin başlangıç tarihi:
Geçici Madde 21 - (Mülga: 31/7/1970 - 1327/87 md.)
İntibak ve uygulama komisyonu:
Geçici Madde 22 - (Mülga: 23/12/1972 - KHK 2/5 md.)
Geçici Madde 23 - (Değişik: 31/7/1970 - 1327/89 md.)
İlkokul mezunu olmayıp bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte maaşlı kadrolar-
da veya bütçelerin (D) ve (S) cetvellerinden alınan kadrolarda çalışmakta olan-
ların intibakları durumlarına göre ilkokul mezunu olanlar gibi yapılır.
Geçici Madde 24 - (Mülga: 23/12/1972 - KHK 2/5 md.)
Geçici Madde 25 - (Ek: 19/3/1969 - 1136/196; Mülga: 26/2/1975 - 1238/6 md.)
Geçici Madde 26 - (12/5/1982 - 2670/43 md. ile gelen Geçici 1 inci md. hükmü
olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih-
te "asli Devlet memuru" olanlar 657 sayılı Kanunun değişik 6 ncı maddesinde ön-
görülen yemini yapmış sayılırlar ve imzalı "yemin belgesi" kurumlarınca bunların
özlük dosyalarına konulur.
Geçici Madde 27 - (12/5/1982 - 2670/43 md.)ile gelen Geçici 2 nci md. hükmü
olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.) 92 nci maddenin uyulamasında;
29/6/1981 tarih
ve 2485 sayılı Kurucu Meclis Kanunu hükümlerine göre Danışma Meclisi üyeliğine
seçilenler hakkında, üyeliklerinin sona ermesinden sonra, 2485 sayılı Kanunun
12 nci maddesi hükmüne göre işlem yapılır.
Geçici Madde 28 - (12/5/1982 - 2670/43 md. ile gelen Geçici 3 üncü md. hükmü
olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih-
te "Aday Memur" olarak görevde bulunanlar hakkında 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun bu Kanunla değişik adaylıkla ilgili 56,57 ve 58 inci madde hükümleri
hariç eski mevzuatın uygulanmasına devam olunur.
Halen 2 yıllık adaylık süresini tamamlamış olup da asli memurluğa atanması
yapılmamış olanlar hakkında, bu Kanunun yürürlüğü girdiği tarihten itibaren 6 ay
içinde kurumlarınca gerekli işlemler yapılır.
Geçici Madde 29 - (12/5/1982 - 2670/43 md. ile gelen Geçici 4 üncü md. hükmü
olup numarası teselsül ettirilmiştir.) Bu Kanunun disipline ilişkin hükümlerinin
yürürlüğe girdiği tarihten önce işlenmiş olan disiplin fiil ve hareketleri hak-
kında bu konuları düzenleyen önceki hükümler uygulanır.
Bu uygulamayla ilgili işlemlerden;
a) Kanunun yayımından önce işlenmiş fiil ve hareketlere ilişkin işlemler Ka-
nunun yayımı tarihinden itibaren iki yıl içerisinde,
b) Kanunun yayımı ile disiplin işlemine ait hükümlerin yürürlüğe girdiği ta-
rih arasında işlenen fiil ve hareketlere ilişkin işlemler bu fiil ve hareketle-
rin işlendiği tarihten itibaren 2 yıl içerisinde sonuçlandırılır.
Geçici Madde 30 - (12/5/1982 - 2670/43 md. ile gelen Geçici 5 inci md. hükmü
olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Bu Kanun uyarınca düzenlenecek di-
siplin bölümüne ilişkin yönetmelik en geç üç ay içinde, diğer yönetmelikler ile
sınav ve hizmetiçi eğitim yönetmelikleri ve eğitim genel panı en geç bir yıl
içinde hazırlanarak yürürlüğe konulur. Bu yönetmelikler yürürlüğe konuncaya ka-
dar önceki hükümlerin uygulanmasına devam olunur.
Geçici Madde 31 - (16/6/1988 - KHK - 331/8 md. ile gelen geçici madde hükmü
olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu ile ek ve geçici maddelerine göre aylık almakta olan veya ay-
lıksız izinli sayılan personelden mezkür Kanunun derece yükselmesine dair hüküm-
lerinde yeralan şartları taşımakla beraber, 1/3/1975 tarihinden sonra kadrosuz-
luk sebebiyle derece yükselmesi yapamayanların bu şekilde geçen başarılı hizmet
süreleri, öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceleri aşmamak kaydıy-
la her yılı bir kademe ve her üç yılı bir derece verilmek suretiyle kadro şartı
aranmaksızın değerlendirilir. (20/2/1979 tarihli ve 2182 sayılı Kanuna göre ka-
zanılmış olan haklar saklıdır)
Bu madde hükmü, 1/3/1975 tarihi ile bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe
girdiği tarih arasında emekli olanlar hakkında da uygulanır.
İlgililere bu şekilde yapılacak değerlendirme sonucunda ulaşacakları derece
ve kademeler üzerinden aylık ödenmesine bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımını
takip eden aybaşından itibaren başlanır. Bu madde hükümlerinin uygulanmasında
memur lehine doğan durumlar dolayısiyla 1/3/1975 tarihinden bu Kanun Hükmünde
Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen süre için bir fark ödemesi ya-
pılmaz. Aynı süre içinde haklarında emeklilik hükümleri uygulanmış olanlara da
aylık ve ikramiye farkı ödenmez.
Geçici Madde - (Ek:12/5/1989 - KHK 368/3 md.)
Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar 657 sayılı
Kanunun 114 üncü maddesinde sözü edilen "Sicil Not Defteri"ne uyulmadan düzenle-
nen siciller geçerlidir.
EK GEÇİCİ MADDELER
Sınıflara intibak:
Ek Geçici Madde 1 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.)
Bu kanuna tabi kurumlarda, her ne ad altında olursa olsun çalışan personel-
den bu kanunun 4 üncü maddesinin (A) fıkrasına göre Devlet memuru sayılacak
olanlar, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, 36 ncı madde ile tesis olunan
sınıf-
KANUNLAR, TEMMUZ 1989 (Ek - 4)
ların tarifleri ve kapsamları dikkate alınarak ve fiilen yaptıkları görev göz-
önünde tutularak sınıflara dahil edilirler.
Öğrenim durumu değişmeyenlerin derece ve kademelere intibak:
Ek Geçici Madde 2 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90.md; Değişik: 15/5/1975 - 1897/2
md.)
1/3/1970 tarihi ile 30/11/1970 tarihi arasında görevde bulunmaları nedeniyle
intibakı yapılmış olanlar ile 30/11/1970'den 1/3/1975 tarihine kadar olan sü-
rede göreve alınanlardan bu madde gereğince değerlendirmeye esas alınan, hizmet-
lerde öğrenim durumları değişmemiş olanların derece ve kademelere intibakı aşa-
ğıdaki esaslara göre yapılır.
A) Başlangıç derece ve kademesi olarak 1/3/1975 tarihindeki öğrenim durumuna
göre 36 ncı maddede tesbit olunan hizmete giriş derece ve kademesi esas alınır.
B) 18 yaşın bitirilmesinden sonra, 87 nci maddede belirtilen kurumlarda ge-
çen başarılı hizmet süreleri değerlendirilir.
C) Aşağıda gösterilen görevlerde başarılı olarak geçen süreler (B) fıkrasın-
daki sürelere eklenir.
a) Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğinde, Belediye Başkanlığında, illerin
daimi komisyon üyeliğinde,
b) Subay, askeri memur, gedikli subay, astsubay, uzman jandarma çavuş (Jan-
darma uzatmalı er, onbaşı, çavuş), ordu uzman çavuş olarak orduda,
c) Hazırlık kıtası ile okul dönemi dahil yedek subaylıkta (Muvazzaflık dı-
şında geçen süre dahil), yedek subay öğretmenlikte, muvazzaf ve ihtiyat erlikte,
(84 üncü madde hükümleri saklıdır.)
d) Özel kanunlarındaki ve 657 sayılı Kanundaki hükme dayanılarak kazai rüşt
kararı alınmak suretiyle veya mecburi hizmetin ifası nedeniyle öğrenimleri ile
ilgili görevlere atananların, 18 yaşını bitirilmesinden önce bu görevlerde,
e) Teknik hizmetler sınıfı, sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri
sınıfında bulunanlar ile bu sınıflara girecek nitelikte olanların yurt içinde
veya yurt dışında 87 nci madde kapsamına girmeyen yerlerde, (12 yılı geçmemek
üzere, meslekleri ile ilgili hizmetlerin 3/4'ü),
f) Özel okullarda yöneticilik ve öğretmenlik yapanlardan Milli Eğitim Bakan-
lığı emrinde görev kabul etmiş olanların, özel öğretim kurumlarında (12 yılı
geçmemek üzere bu hizmetlerin 2/3'ü),
g) Serbest avukatlıkta, (12 yılı geçmemek üzere bu sürenin 3/4'ü),
h) Basın kartları yönetmeliğine göre, basın kartına sahip olmak suretiyle
gazetecilik yaparak memurluğa girenlerin; meslekleriyle ilgili görevlerde istih-
dam edilmeleri şartıyle; fiilen gazetecilik yaparak geçirdikleri sürenin 2/3'ü,
i) Vekil imam olup da sonradan din hizmetleri sınıfında asli kadrolara geç-
miş olanların vekillikte geçen hizmetlerinin tamamı,
k) Yabancı memleketlerde öğretmen olarak Türk kültürüne hizmet edenlerden
Türk vatandaşlığına geçmiş ve Devlet memuru olmuş olanların, yurt dışında öğret-
menlikte geçen hizmetlerinin, (12 yılı geçmemek üzere 2/3'ü),
D) 1/3/1970 tarihinden önce çeşitli kanunlara dayanılarak kazanılmış bulunan
kıdemler ile aşağıda gösterilen kıdemler (B) fıkrasındaki sürelere ayrıca ekle-
nir.
a) Devlet lisan imtihanını vermek,
b) Fevkalade başarıdan dolayı verilen takdirnamelere dayanılarak barem ka-
nunlarıyle, tespit edilen normal süreden erken terfi etmek,
c) 7163, 1323, 1134, 4273, 4454, 4489, 5442, 2556 ve 5931 sayılı Kanunlardan
veya benzer nitelikteki hükümleri taşıyan kanunlardan yararlanmak suretiyle ka-
zanılan kıdemler,
d) 1/3/1970 tarihinden önce barem veya emeklilikte kazanılmış hak aylığının
tespitinde sayıldığı halde bu maddede gösterilmeyen süreler,
E) 36 ncı maddenin (A) bendinin çeşitli fıkralarında kademe veya derece ve-
rilmesi öngörülen durumları bu fıkralardaki esaslar dairesinde 1/3/1975 tarihin-
den önce ibraz etmiş bulunanlara sözü edilen hükümler uyarınca durumlarına göre
verilmesi gereken derece ve kademeler, bu maddenin (B) fıkrasındaki süreler
ayrıca eklenir.
F) Aşağıdaki süreler bu maddeye göre yapılacak değerlendirmede nazara alın-
maz.
a) Saat ücreti karşılığında veya sözleşmeli olarak, normal çalışma saatleri
ile kayıtlı olmaksızın ve normal çalışma saatlerinden daha az süre çalışılmak
suretiyle yapılan işlerde geçen,
b) Emekli aylığı almak suretiyle geçen,
Hizmet süreleri,
G) Emekliliğe tabi olmaksızın doktora öğrenimi yapanların yurt içinde veya
yurt dışında geçirdikleri normal doktora öğrenim sürelerinin 3 yılı,
H) Aynı süre ve aynı neden hiçbir şekilde mükerreren değerlendirilemez.
İ) (A) bendi uyarınca başlangıç olarak alınacak derece ve kademe üzerine,
yukarıdaki bentler esas alınmak suretiyle değerlendirilmesi gerektiği tespit
olunacak sürelerin her yılı için bir kademe ve her üç yılı için bir derece ve-
rilmek suretiyle bulunacak derecenin ilgili kademesine intibak ettirilir. Bu
kanunun 92 nci maddesinin 6 ncı fıkrası hükmü mahfuzdur.
1327 sayılı Kanun ve ondan sonra çıkarılmış bulunan Kanun Hükmündeki Karar-
namelerle yapılmış ve bu Kanun hükümlerine göre yapılacak intibaklar ve bu inti-
baklar sonucu varılacak yükselme dereceleri ilgili memurlar için kazanılmış hak-
tır.
1. - 30/11/1970 tarihinden (bu tarih dahil) önce;
a) Çeşitli barem ve teadül kanunlarına göre kazanılmış hak aylıkları,
b) T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre emeklilik keseneğine esas ay-
lıkları, (87 nci maddeye tabi kurumlar dışında sigorta primi ödenmek suretiyle
geçen süreler nedeniyle emeklilik keseneğine esas aylıkta yapılan yükselmeler
hariç),
Öğrenim durumlarına göre 36 ncı maddenin (A) bendindeki tabloda gösterilen
hizmette yükselebilme derecesinden daha yukarı derecelerde olanların intibakı,
daha yukarıda olan bu aylık derecelerine yapılır.
Ayrıca, intibak ettikleri derecenin aylığını kazanılmış hak olarak aldıkları
veya emeklilik keseneği ödedikleri sürenin her yılı için bir kademe ilerlemesi
uygulanır.
Bunların 30/11/1970 tarihinden sonra geçirdikleri ve geçirecekleri her başa-
rılı hizmet yılları için, intibak ettirildikleri derecenin son kademesi aylığını
geçmemek üzere, bir kademe ilerlemesi uygulanır.
2. - Durumları 2 nci fıkra kapsamına girenlerden 1 inci fıkraya göre yapıla-
cak intibakları lehlerine olanların intibakı 1 inci fıkra hükümlerine göre yapı-
lır.
Öğrenim durumları değişenlerin intibakı:
Ek Geçici Madde 3 - (Ek: 31/7/1970-1327/90 Md.; Değişik: 15/5/1975-1897/2
md.)
1/3/1970 - 30/11/1970 tarihleri arasında görevde bulunmaları nedeniyle inti-
bakı yapılmış olanlarla, 30/11/1970 tarihinden 1/3/1975 tarihine kadar olan sü-
rede göreve alınanlardan, değerlendirmeye esas alınan hizmetlerden ilkinde
(Askerlik da-
KANUNLAR, ŞUBAT 1989 (EK - 3)
hil) göreve başladıktan sonra öğrenim durumları 36 ncı maddeye göre daha ileri
kademe veya yüksek derecede hizmete alınma hakkı verecek şekilde değişenlerin,
derece ve kademelere intibakı 36 ncı maddenin (A) bendinin 12/d fıkrası uyarınca
ve ek geçici 2 nci madde esaslarına göre yapılır. Öğrenim durumları bir defadan
fazla değişenlerin intibakı aynı esaslara göre yeniden tespit olunur.
İntibakta esas alınacak derece ve kademeleri ayrıca tespit olunanlar:
Ek Geçici Madde 4 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Değişik:15/5/1975 - 1897/2
md.)
(Öğrenim ve hizmet durumlarına göre bu Kanunun 36 ncı maddesine göre daha
yüksek derece ve kademeden hizmete alınma hakkı olanlar hariç) intibakta baş-
langıç derece ve kademesi olarak:
a) Mülga Maden Teknisyen Okulu mezunları için 11 inci derecenin 2 nci kade-
mesi, Yıldız Teknik Okulunun mülga Fen Memurluğu kısmından mezun olanlar ile
mülga Orta Orman Okulu ve Orman Tatbikat Okulu mezunları için 10 uncu derecenin
2 nci kademesi,
b) Bunlardan ve Nafıa Fen Mektebini bitiren fen memurlarından özel statüsüne
göre mühendis unvanını almış bulunanlar için 9 uncu derecenin birinci kademesi,
c) (Değişik: 12/6/1978 - 2156/1 md.) 30/11/1970 tarihinden önce göreve baş-
lamış olanlardan 36 ncı maddedeki hizmete giriş dereceleri, 3656 sayılı Kanunun
3 üncü maddesi ile tespit olunan giriş derecesinin altında olanlarla emniyet
hizmetleri sınıfına girenlerden ilkokulu bitirenler; 3656 sayılı Kanunun 3 üncü
maddesindeki giriş derecesinin 1 inci kademesi esas alınarak, hizmet özellikle-
rine göre 36 ncı madde gereğince verilen kademe ve dereceler intibakın yapılma-
sında ayrıca değerlendirilir.
d) 644 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce Emniyet Genel Müdürlü-
ğü kadrolarında istihdam edilmekle beraber Milli Emniyet Teşkilatında fiilen em-
niyet hizmeti gören personelden lise veya dengi okul mezunları için 12 nci dere-
cenin ikinci kademesi,
e) Ordudan ayrılmış subay, astsubay ve askeri memurlar için 1323 sayılı Ka-
nunun öngördüğü giriş derecesinin birinci kademesi,
f) (Değişik: 23/12/1988 - KHK 351/6 md.) 633 sayılı Kanunla müktesep hakları
saklı tutulan ve bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini yapmakta
olanlar dahil müftü, müftü yardımcısı ve vaizler için 12 nci derecenin 1 inci
kademesi, imam-hatip ve müezzinler için 14 üncü derecenin 3 üncü kademesi;Kur'an
öğreticileri ve mülhak vakıf camilerinde görev yapan imam-hatip ve müezzin-kay-
yımlar için 14 üncü derecenin 3 üncü kademesi,
g) Mülga 3437 sayılı Kanuna göre yetiştirilen ve 1177 sayılı Kanun hüküm-
lerine göre yüksek öğrenime intibak hakları saklı tutulan Tütün Eksperleri 10
uncu derecenin 2 nci kademesi,
Alınır.
h) Bunlardan, 36 ncı maddenin (A) bendinin 6/a fıkrasında gösterilenlerin
intibakında ve ilerlemesinde aynı maddenin (B) bendinin 1 inci fıkrasındaki
şartlar, 1/3/1975 tarihinde görevde bulunmaları kaydıyle, yerine getirilmiş sa-
yılır.
30/11/1970 tarihinden önce göreve başlamış olanlardan, ilkokul mezunu olma-
yanların intibakında, ilkokul mezunu olanlar gibi işlem yapılır.
i) (a) ve (g) fıkrası şumulüne girenler 2 nci derecenin son kademesine, (f)
fıkrası şümulüne girenler 3 üncü derecenin son kademesine kadar yükselebilirler.
İstisnai memuriyet kadrolarında olanların durumu:
Ek Geçici Madde 5 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Mülga: 15/5/1975 - 1897/
2 md.)
Sonsuz izinli cami görevlilerinin durumu:
Ek Geçici Madde 6 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Değişik: 30/5/1974 - KHK/
12; Aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/2 md.)
5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun geçici 86 ncı maddesinde belirti-
len şekilde sonsuz izinli sayılan cami görevlilerinin intibakı yapılmaz. Bun-
lara 31/5/1974 tarihinde işgal ettikleri kadronun tekabül ettiği derecenin ilk
kademe aylığının yarısı ödenir. Diğer yarısı ise hizmeti fiilen yürüten vekile
ödenir.
Hakimler, hakim yardımcıları, savcılar, savcı yardımcıları, Danıştay ve
Sayıştay meslek mensupları:
Ek Geçici Madde 7 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.)
(Anayasa Mahkemesi asıl ve yedek üyeleri ve raportörleri,hakimlik ve savcı-
lık mesleklerinde bulunanlarla bu meslekte sayılan görevlerde olanlar, Danıştay
ve Sayıştay meslek grupları ve Sayıştay savcı ve savcı yardımcıları) hakkında
kendi özel kanunları yürürlüğe girinceye kadar 788 sayılı Memurin, 1108 sayılı
Maaş, 2556 sayılı Hakimler, 44 sayılı Anayasa Mahkemesi, 521 sayılı Danıştay
832 sayılı Sayıştay kanunları ile 3656 sayılı Kanuna ek ve tadillerinin aylık
ve ödeneklerle ilgili hükümleri hariç, diğer hükümlerinin uygulanmasına devam
olunur ve bu kanunla Devlet memurlarına sağlanan diğer haklardan faydalanırlar.
(Ek: 12/2/1982 - 2595/14 md.; Değişik: 26/6/1984 - KHK 241/13 md.) Birinci
fıkrada sayılanlara, ilgili Kanunlarında gerekli düzenleme yapılıncaya kadar bu
Kanunlarda yer alan hükümlere göre verilmekte olan hakim ödeneği veya yargı
ödeneği oranları % 108 olarak uygulanır. (Ek İbare : 18/5/1987 - KHK - 281/2
md.) Ancak, bu şekilde ödenecek miktar birinci fıkrada sayılanlara verilecek
en yüksek aylık tutarının % 50'sinden az olamaz.(1)(2)(3)
(Ek: 30/12/1987 - KHK 306/7 md.) Bu maddeye göre yapılacak hakim ve Yargı
ödeneği ödemeleri damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz.
Ek Geçici Madde 8 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Değişik: 30/5/1974 - KHK
12; Aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/2 md.)
Anayasa Mahkemesi raportörleri ile hakimlik ve savcılık mesleğinde, bu mes-
lekten sayılan görevlerde bulunanların ve Danıştay ve Sayıştay meslek mensup-
ları ile Sayıştay savcı ve yardımcılarının aylıkları, fiilen almakta bulunduk-
ları aylıkların derecelerinin gösterge tablosunda, tekabül ettiği derecelere
intibak ettirilmek suretiyle hesaplanır. 44 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin
son fıkrasındaki geçici raportörlere ilişkin ödenek hükmü mahfuzdur. (2)
----------------------
(1) Ek geçici 7 nci maddeyle tesbit edilen % 90 oranı 29/11/1984 tarih ve 243
sayılı K.H.K.' nin 33 üncü maddesi ile % 95'e yükseltilmiş daha sonra
27/6/1989 Tarih ve 375 sayılı K.H.K.'nin 29 uncu maddesi ile % 100'e,
15/8/1991 tarih ve 450 sayılı KHK'nin 2 nci maddesi ile de metne işlendiği
şekilde % 108 olarak değiştirilmiş olup, 15/1/1992 tarihinden itibaren de
bu artırımlı orana 7 puan ilave edileceği hüküm altına alınmıştır.
(2) 24/2/1983 tarih ve 2802 sayılı Kanunun 122 nci maddesi; ek geçici 7. ve 8
inci maddelerin Hakim ve Savcılar Kanunu kapsamına girenlere uygulanmayacağı
hükmünü getirmiştir.
(3) Bu fıkrada yer alan % 35 oranı, 3/11/1991 tarih ve 461 sayılı KHK'nin 1 inci
maddesiyle % 50'ye yükseltilmiş olup, metne işlenmiştir.
Bunların kademelerinin tesbiti, intibaklarını esas alan aylıklarında ge-
çirdikleri süre esas alınmak ve bu sürenin her bir yılı için bir kademe veril-
mek suretiyle yapılır. Artan yıl kesirleri girdikleri kademede geçmiş sayılır.
(Üçüncü ve dördüncü fıkra mülga: 9/4/1990 - KHK - 418/13 md.)
(Ek: 9/4/1990 - KHK - 418/13 md.;İptal:Ana.Mah'nin 5/2/1992 tarih ve E.1990/
22,K.1992/6 Sayılı Kararı ile.)
3659 ve 2847 sayılı kanunlar ile bunların ek ve değişikliklerine tabi
kurumlar:
Ek Geçici Madde 9 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Değişik: 30/5/1974 - KHK/
12; Aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/2 md.)
3659 sayılı Kanunla ek ve değişiklikleri, 2847 sayılı Kanun ile ek ve deği-
şikliklerine tabi olan kurumların (Et ve Balık Kurumu ve Petrol Ofisi dahil)
personeli hakkında kendi özel kanunları yürürlüğe girinceye kadar, söz konusu
kanunların ilgili hükümleri ile özel kanunlarındaki hükümlerinin uygulanmasına
devam olunur.
Ancak, bu kurumlarda çalışan personelin aylıklarının hesabında aşağıdaki
esaslar uygulanır.
A) Söz konusu kurumlar bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren hiz-
metlerinin gerektirdiği görevler için 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinde be-
lirtilen sınıflara göre ve 35 inci maddedeki esaslar dairesinde kadrolarını
tespit ederler.
B) Bu kurumlar personelinin aylıklarının hesabında bu Kanuna ekli (1) sayı-
lı gösterge tablosu esas alınır.
Bu kurumlar için tespit edilen sınıflara giriş ve hizmette derece yükselme-
leri ve kademe ilerlemeleri ve öğrenim derecelerine göre yükselebilecekleri en
yüksek dereceler hususunda bu kanunun ilgili hükümleri uygulanır.
Bu kurumlarda 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerden alınabilecek kadrolar ve ek
gösterge verilecek görevler genel ve katma bütçeli kuruluşlarda bu derecelere
tahsis edilmiş kadroların sayısı ve görev nitelikleri gözönünde bulundurulmak
suretiyle her yıl Bakanlar Kurulu tarafından tespit edilir.
Bu kurumlarda yönetim kuruluna katılacak işçi üyeler ile kamu kesimi dışın-
dan gelecek işveren temsilcisi üyelere diğer yönetim kurulu üyelerine ödenen
tutarda (ek gösterge dahil) ödeme yapılır.
Bu madde kapsamına giren kurumların genel müdürleri ile genel müdür muavin-
leri hakkında 657 sayılı Kanunun istisnai memurluklarla, ilgili hükümleri uygu-
lanır.
Ek Geçici Madde 10 - (Ek:31/7/1970 - 1327/90 md.; Mülga: 11/11/1983 - 2954/
64 md.)
Ek Geçici Madde 11 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.)
Ek geçici 9 uncu ve 10 uncu maddelerde yazılı kurumlarda çalışan personelin
sınıflara ve derecelere intibaklarında bu kanunun intıbak hükümleri uygulanır.
Tiyatro, opera, bale sanatkarları ve orkestra teknik personeli:
Ek Geçici Madde 12 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Değişik:23/12/1972 - KHK
2/4 md.)
Devlet Tiyatro, Opera ve Balesinin özel kanunlarına göre, stajyer, uzman
memurlar, uygulatıcı uzman memurlar,sanatkar olarak çalışan personeli hakkında,
bu Kanun esasları çerçevesinde hazırlanacak kendi özel kanunları yürürlüğe gi-
rinceye kadar, 10/6/1949 tarihli ve 5441 sayılı Kanun, 14/7/1970 tarihli ve
1309 Sayılı Kanun, 14/7/1970 tarihli ve 1310 Sayılı Kanun ile bu kanunlarda
atıf yapılan kanun hükümlerinin uygulanmasına devam olunur. Ancak:
A) 14/7/1970 tarihli ve 1309 sayılı Kanunun 12 nci maddesi ile 14/7/1970
tarih ve 1310 Sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde idari sözleşme ücret limitleri
aşağıdaki tutarlara yükseltilmiştir.
Stajyerler 1650
Sahne uygulatıcıları (Uzman memurlar) 1100 - 3700
Sanat uygulatıcıları (Uygulatıcı uzman memurlar) 1500 - 5000
Sanatkar memurlar 2000 - 7000
Bu tutarlara 1309 Sayılı Kanunun 17 nci, 1310 Sayılı Kanunun ek 4 üncü mad-
desine göre herhangi bir zam yapılamaz. Yukarıdaki limitler Devlet memurları
göstergelerine uygulanacak katsayı nedeniyle husule gelecek artış veya eksiliş
oranında artırılır veya eksiltilir.
B) Devlet Memurları Kanununun derece yükselmesi ve kademe ilerlemesine
ilişkin hükümleri gözönünde bulundurulmak suretiyle;
1 - Stajyerlerin emekli keseneklerine esas ücret dereceleri, 1327 Sayılı
Kanuna ekli gösterge tablosundaki 10 uncu derecenin ilk kademesinden başlar ve
bu derecenin;
2 - Sanatkarların emeklilik keseneklerine esas ücret dereceleri, 9 uncu de-
recenin ilk kademesinden başlar ve 1 inci derecenin;
3 - Sanat uygulatıcıların (uygulatıcı uzman memurların) emekli keseneğine
esas ücret dereceleri 10 uncu derecenin ilk kademesinden başlar ve 4 üncü dere-
cenin;
4 - Sahne uygulatıcılarının (uzman memurların) emekli keseneklerine esas
ücretleri 13 üncü derecenin ilk kademesinden başlar ve 6 ncı derecenin;
son kademesine kadar yükselir.
C) Devlet Tiyatrosu ile Devlet Opera ve Balesinin, Orkestra üyeleri hakkın-
da da (A) ve (B) bentlerinde yazılı hükümlere göre işlem yapılır.
D) Devlet Tiyatro, Opera ve Balesinin (A) bendinde tespit edilen personelin
dışında kalan personeli hakkında Devlet Memurları Kanununun (1327 Sayılı Kanu-
nun 90 ıncı maddesiyle eklenen ek geçici 20 nci maddesi hükümleri hariç) bütün
hükümleri uygulanır.
Bu madde kapsamına giren kurumlarda hizmet sözleşmeleri Maliye Bakanlığının
olumlu görüşüne dayanılarak yapılır.
(Ek: 29/11/1984 - KHK - 243/35 md.; Değişik: 4/3/1987 - KHK 272/1 md.) Kül-
tür ve Turizm Bakanlığının sanatla ilgili merkez ve taşra birimlerine bağlı
olarak çalışan orkestra, koro ve topluluk sanatçıları, sanatkarları ve sanatçı
öğretmenleri ile stajyerleri hakkında da bu maddenin (B) ve (D) bendlerinde yer
alan hükümler uygulanır. Halen görevde bulunanların durumları da buna göre ye-
niden düzenlenir.
Belediye Opera ve Tiyatroları, Şehir ve Belediye Konservatuvar ve Orkestra-
sı:
Ek Geçici Madde 13 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Değişik: 23/12/1972 -
KHK 2/4 md.)
Belediye Opera ve Tiyatroları ile Şehir ve Belediye Konservatuvar ve Or-
kestralarının teknik bünyeye dahil olan stajiyer, uzman memurlar uygulatıcı uz-
man memurlar ve sanatkarlar hakkında, kendi özel kanunları yürürlüğe girinceye
kadar 29/7/1960 tarih ve 37 sayılı Kanun ile bu Kanunla atıf yapılan kanun hü-
kümlerinin uygulanmasına devam olunur. Ancak;
A) Teknik bünyeye dahil stajiyer ve sanatkarların sözleşme ücretleri ve
emeklilik keseneğine esas aylıkları bakımından başlangıç ve en son yükselebile-
cekleri derece ve kademeleri hakkında, bu Kanunun ek geçici 12 nci maddesinin
(A) bendi ile (B) bendinde tesbit edilen taban ve tavan rakamları uygulanır.
Şu kadar ki, belediye meclisleri bahsi geçen sanatkarlar ve stajiyerler
için ek geçici 12 nci maddenin (A) bendi ile yükseltilen sınırlardan daha aşağı
ücret tesbitine yetkilidir.
B) Belediye Opera ve Tiyatroları ile Şehir ve Belediye Konservatuvar ve Or-
kestralarında çalışan ve (A) bendinin dışında kalan personel hakkında bu Kanu-
nun belediyeler personeli ile ilgili hükümleri uygulanır.
Bu madde kapsamına giren kurumlarda hizmet, sözleşmeleri Maliye Bakanlığı-
nın olumlu görüşüne dayanılarak yapılır.
(Ek: 30/5/1973 - KHK 5/13 md.) Bu madde kapsamına giren Kuruluşların
29/7/1960 tarihli ve 37 sayılı kanun kapsamına girmeyen teknik bünyeye dahil
stajyer, uzman memur, uygulatıcı uzman memur ve sanatkarları hakkında ek geçici
12 nci maddenin (B) bendi hükmü uygulanır.
Cumhurbaşkanlığı senfoni orkestrası üyeleri:
Ek Geçici Madde 14 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Değişik: 23/12/1972 -
KHK 2/4 md.)
Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrasının 6940 Sayılı Kanuna göre teknik kuru-
luşuna dahil olan personeli hakkında bu Kanun esasları çerçevesinde hazırlana-
cak kendi özel kanunları yürürlüğe girinceye kadar, 6940 Sayılı Kanun hükümleri
ile bu Kanunun atıf yaptığı kanun hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
Ancak;
A - Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası teknik kuruluşuna dahil üyelerinin
aylıklarının hesabında bu kanuna ek gösterge tablosu esas alınır.
B - Devlet Memurları Kanununun derece yükselmesi ve kademe ilerlemesine
ilişkin hükümleri gözönünde bulundurulmak suretiyle;
1) Stajiyerler 10 uncu derecenin ilk kademesinden işe başlarlar ve bu dere-
cenin son kademesine,
2) Sanatkarlar 9 uncu derecenin ilk kademesinden işe başlarlar ve 1 inci
derecenin son kademesine,
Kadar yükselebilirler.
Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrasının özel kanununa göre teknik kuruluşu
dışında kalan personeli hakkında Devlet Memurları Kanununun bütün hükümleri uy-
gulanır.
(Ek: 30/5/1973-KHK 5/14 md.) Bu madde hükümleri Devlet Senfoni Orkestrası
personeli hakkında da uygulanır.
Tiyatro, opera, bale sanatkarları ile orkestra teknik personelinin intiba-
kı:
Ek Geçici Madde 15 - (Ek: 31/7/1970-1327/90. md.; Değişik: 15/5/1975-1897/2
md.)
Ek geçici 12 ve 13 üncü maddelerde yazılı personelin emeklilik, ek geçici
13 üncü maddenin son fıkrasında ve ek geçici 14 ve 17 nci maddede yazılı perso-
nelin aylık bakımından intibakında bu maddelerin başlangıç dereceleri esas
alınmak suretiyle ve söz konusu maddelerde yazılı görevler ile 87 nci maddede
sayılan kurumlarda; ek geçici 12,13 ve 14 üncü maddelerde yazılan sanatkar, sa-
natkar öğretmen, stajyer sanatkar ve sanatkar niteliğindeki hizmetlerde ve ha-
zırlık kıtası ile okul dönemi dahil yedek subaylıkta (muvazzaflık dışında geçen
süre dahil), yedek subay öğretmenlikte ve muvazzaf ve ihtiyat erlikte geçen sü-
reler her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yüksel-
mesi verilmek suretiyle değerlendirilir.
Ancak, ek geçici 12 nci maddenin (B) bendinin 3 üncü fıkrasında belirlenen
sanat uygulatıcılarından yüksek öğrenim görmüş olanlarla, 4 üncü fıkrasında be-
lirlenen sahne uygulatıcılarından lise, lise dengi veya yüksek öğrenim görmüş
olanların emekli keseneğine esas başlangıç dereceleriyle yükselebilecekleri de-
recelerin tespitinde 36 ncı madde hükümleri uygulanır.
1309 ve 1310 sayılı kanunlarda yazılı orkestra yönetim kurulu, teknik kurul
ve sanat ve yönetim kurulu tarafından tespit edilen ücretler ek geçici 12 ve 13
üncü maddelerde yazılı personelin halen almakta oldukları brüt aylık tutarla-
rından az olduğu takdirde, ilgililerin ücretleri bu aylık seviyesine yükselin-
ceye kadar aradaki fark ödenmeye devam olunur. Bunların, ücretlerinin azaltıl-
mış olması, emeklilik keseneğine esas aylık derece ve kademeleri yönünden kaza-
nılmış haklarını ihlal etmez.
Ek geçici 12 nci maddenin (B) bendinin 2 nci fıkrasında belirtilen sanat-
karlardan 4 yıllık yüksek öğrenim üstü öğrenim yapan sanatkarlar ve daha ileri
uzmanlık öğrenimi yapan sanatkarlarla, 3 üncü fıkrada belirlenen sanat uygula-
tıcılarından yüksek öğrenim görmüş olanlarla 4 üncü fıkrasında belirlenen sahne
uygulatıcılarından lise, lise dengi veya yüksek öğrenim görmüş olanların emekli
keseneğine esas başlangıç dereceleriyle yükselebilecekleri derecenin tespitinde
36 ncı madde hükümleri uygulanır.
Bu madde kapsamına giren personelin intibakları bir defa da ek geçici 2, 3
ve 4 üncü maddeler hükümlerine göre yapılır ve bu iki intibaktan personelin le-
hine olan esas alınır.
Devlet sanatçıları ve sanatkarlar: (1)
Ek Geçici Madde 16 - (Ek: 31/7/1970-1327/90 md.; Değişik:12/2/1982-2595/16
md.)
Teknik bünyeye dahil olmayan ve haklarında Devlet Memurları Kanunu hükümle-
rinin uygulanması gerekenler hariç, bu Kanunun Ek Geçici 12, l3 ve 14 üncü mad-
deleri kapsamına dahil personel ile Kültür ve Turizm Bakanlığının sanatla ilgi-
li merkez ve taşra birimlerine bağlı olarak çalışan orkestra, koro ve topluluk
sanatçıları, sanatkarları ve sanatçı öğretmenleri ile Devlet sanatçıları söz
konusu maddelerin mali hükümlerine bağlı kalınmaksızın sözleşmeli olarak çalış-
tırılabilirler (2).
Sanatçı sıfatını kazananlardan yönetici kadrolara atananlar da, bu kadrolar
karşılık gösterilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılabilirler.
(Değişik: 22/8/1989 - KHK - 378/5 md.) Yukarıdaki fıkralara göre sözleşmeli
olarak çalıştırılacakların sözleşme esasları, bunlara ödenebilecek ücretin üst
sınırları ve sağlanacak sosyal yardımlar ile diğer mali haklar; ilgili bakanlı-
ğın önerisi ve Maliye ve Gümrük Bakanlığının görüşü üzerine Bakanlar Kurulunca
kararlaştırılır.
(Değişik: 9/4/1990 - KHK-418/14 md.;İptal:Ana.Mah.nin 5/2/1992 tarih ve
E.1990/22,K.1992/6 sayılı Kararı ile;Yeniden düzenleme:18/5/1994-KHK-527/12 md.)
Bu şekilde sözleşme ile çalıştırılanlar, kesenekleri kendilerince ve kesenek
karşılıkları da kurumlarınca karşılanmak üzere, T.C. Emekli Sandığı ile ilgilen-
dirilirler. Sanatçı, sanatkar, sanatçı Öğretmenler ile Devlet sanatçılarının
emeklilik kesenekleri bu Kanuna ekli (I) sayılı Ek gÖsterge cetvelinde kadroları
teknik hizmetler sınıfında yer alan mühendisler için öngörülen ek göstergeler
esas alınır. Ancak yönetici kadrolar karşılık gösterilerek sözleşme ile çalıştı-
rılanların emeklilik kesenekleri bu kadrolar için saptanmış bulunan ek gösterge-
lerden düşük olamaz.
Genelkurmay Başkanlığı Mehteran Bölüğü Sanatkarları:
Ek Geçici Madde 17 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; 30/5/1974 - KHK/l2; Ay-
nen kabul: 15/5/1975 - 1987/2 md.)
Genelkurmay başkanlığı Mehteran Bölüğü sanatkarları hakkında kendi özel ka-
nunları yürürlüğe girinceye kadar aşağıdaki hükümler uygulanır.
A) Sözü edilen sanatkarların aylıklarının hesabında bu kanuna ekli gösterge
tablosu esas alınır.
B) Bu kanunun derece yükselmesi ve kademe ilerlemesine ilişkin hükümleri
gözönünde bulundurulmak suretiyle;
1) Stajyerler 10 uncu derecenin ilk kademesinden işe başlarlar ve bu dere-
cenin son kademesine,
2) Sanatkarlar 9 uncu derecenin ilk kademesinden işe başlar, birinci dere-
cenin son kademesine,
Kadar yükselebilirler.
Bunların intibakları ek geçici 15 inci maddedeki hükümler dairesinde yapı-
lır.
--------------------
(1) 2/9/1983 tarih ve 78 sayılı K.H.K.'nin 6 ncı maddesi ile getirilen istisna:
"657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik ek geçici 16 ncı maddesine
göre üniversitelere bağlı konservatuvarlarda istihdam edilecek sanatçılar
için kadro şartı aranmaz."
(2) Birinci fıkrada yer alan "Kültür ve Turizm Bakanlığının sanatla ilgili mer-
kez ve taşra birimlerine bağlı olarak çalışan orkestra, koro ve topluluk
sanatçıları" ibaresi 4/3/1987 tarih ve 272 sayılı K.H.K. ile getirilmiş ve
metne işlenmiştir.
Bu Kanuna tabi kurumlarda işçi statüsünde çalışanlar ile sözleşmeli perso-
nel hakkında uygulanacak hükümler:
Ek Geçici Madde 18 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Değişik:15/5/1975- 1897/2
md.)
Bu Kanuna tabi kurumlarda işçi statüsünde çalışmakta olup da fiilen yaptık-
ları iş dolayısıyle memur tanımına girenlerden memur statüsüne geçirilenler ile
30/11/1970 tarihinde özel kanunlarına göre veya dış teknik yardım fonlarından
ücret alarak, bu kanunun 4 üncü maddesine göre sözleşmeli çalışanlardan intibakı
yapılanlar ve sözleşmelerinde yazılı süreler 30/11/1970 tarihinden sonra sona
erip de sözleşmelerini yenilemiş bulunan personelden yeni sürenin sonunda memur-
luğa geçmek isteyenlerin intibakı, ek geçici 2 ve 3 üncü maddeler hükümlerine
göre yapılır.
657 sayılı Kanun kapsamı dışında kalan kurumlar mensuplarına uygulanacak
katsayı:
Ek Geçici Madde 19 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Değişik: 23/12/1972 -
KHK 2/4 md.)
Bu Kanunun ek geçici 6, 7, 9, 12, 13 ve 14 üncü maddelerinde yazılı olanla-
rın aylık miktarlarının tesbitinde de Genel Bütçe Kanunu ile Devlet memurları
için kabul olan katsayı uygulanır.
Memur Yardımlaşma Kurumu Keseneği:
Ek Geçici Madde 20 - (Ek:31/7/1970-1327/90 md.; Mülga:12/2/1982-2595/19-a
md.)
Ek geçici 7, 9, 12,13 ve 14 üncü maddeler kapsamına giren personele, bu ka-
nuna tabi memurlara, ödenenler dışında ödeme yapılmıyacağı ve bunlara uygulana-
cak diğer hükümler:
Ek Geçici Madde 21 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Değişik:15/5/1975-1897/2
md.)
(Değişik: 22/10/1981-2543/1 md.) Ek Geçici 7, 9, 12, 13 ve 14 üncü maddeler
kapsamına giren personele bu Kanuna tabi memurlara ödenenler dışında herhangi
bir ödeme yapılamaz. Ancak, 440 sayılı Kanunun 29 uncu maddesi hükümleri ile 30
ve geçici 7 nci maddesindeki haklar saklıdır.
178 inci maddenin, (1, 2, 3 üncü derece yönetici kadrolarında bulunanlara
fazla mesai ödenmez) hükmü, TRT'nin haber ve program hizmetlerinde çalışan ele-
manlarla Cumhuriyet Senatosu ve Millet Meclisi personeline uygulanmaz.
Bu kanunun : İkinci görev yasağı, ikinci görev verilecek memurlar ve görev-
ler ders görevi ve konferans ücreti, iş güçlüğü zammı, iş riski zammı, mali so-
rumluluk tazminatı (Kasa açığından sorumlu olan veznedarlar, nakit ve kıymet mu-
hafızları ve diğer görevlilere verilen kasa tazminatları) eleman temininde
güçlük zammı, avukatlık ücreti, fazla çalışma ücreti ile diğer özlük ve sosyal
haklarla ve istihdan şekilleriyle ilgili hükümleri birinci fıkrada yazılı perso-
nel hakkında da uygulanır.
Ek geçici 12 nci ve 13 üncü maddeler kapsamına giren personel hakkında 5441,
1309, 1310, 37 ve 6940 sayılı kanunların bütün hükümleri aynen uygulanır, Devlet
Tiyatroları, Devlet Opera ve Balesi, Senfoni Orkestraları ve Devlet Konserva-
tuvarlarında görevli sanatkar ve sanatkar yöneticileri ile, belediyelere bağlı
tiyatro, opera ve orkestralarda görevli sanatkarların sahne ve sanatla ilgili
çalışmalarında bütün hizmetlerin yürütülmesinde başka iş ve hizmet yasağına
ilişkin hükümler uygulanmaz.
Ek Geçici Madde 22 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.)
Bu kanunun ek geçici 1 - 6, 8, 10, 11, 15, 16, 17 ve 18 inci maddeleri uya-
rınca yapılacak intıbaklarda, personelin Genel Kadro Kanununun yürürlüğe girdiği
tarihteki hukuki durumları esas alınır.
Ek Geçici Madde 23 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.)
Bu kanunun uygulanmasında yeterli hüküm olmaması dolayısiyle kesin bir şe-
kilde halledilmesine imkan bulunmıyan durumları, kanunun benzer hükümleri ile
genel ilkelerini dikkate almak suretiyle çözümlemeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.
(1)
Bakanlar Kurulu karariyle çözümlenen haller için en kısa zamanda Türkiye
Büyük Millet Meclisine gerekli Kanun tasarısı sevk edilir.
Ek Geçici Madde 24 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.)
Bu kanunun 43 üncü maddesi uyarınca gösterge rakamlarına 50, 100, 150 veya
200 rakamları eklenmek suretiyle hangi görevlere ödeme yapılacağı ve 50 ila 70
arasındaki göstergelerin hangi memuriyetler için alınacağı, kanunun ilk uygulama
yılında Bakanlar Kurulunca tespit edilir ve tespit tarihini takip eden ay başın-
dan itibaren ödeme yapılmaya başlanır. Tespit edilen bu görevler 1971 yılı Bütçe
Kanunu ile Türkiye Büyük Millet Meclisinin bilgisine sunulur.
Ek Geçici Madde 25 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.)
Yasama organı üyeleriyle dışardan atanan bakanlardan emekliliklerini devam
ettirenler, Yasama organından veya memuriyetten emekli olanların, kazanılmış
haklarını teşkil eden emekli keseneklerine, esas olan derecelerine gösterge tab-
losunda tekabül eden dereceler üzerinden intıbakları yapılır ve emeklilikleri
düzenlenir.
Ek Geçici Madde 26 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.)
Halen teşkilat kanunu ve kadroları bulunmıyan bakanlıklar için Genel Kadro
Kanunu ile alınacak kadrolara, bu bakanlıklarda çalışıp kadroları bağlı ve ilgi-
li kuruluşlarda bulunan personelden, bakanlıkça lüzum görülenlerin fiilen ifa
ettikleri görevlere tayin ve intıbakları bu kanun hükümlerine göre yapılır.
Ek Geçici Madde 27 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Mülga 15/5/1975 - 1897/2
md.)
36 ncı maddenin (A) bendinin 11 inci fıkrasında sayılan memurlukları özel
kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine dayanılarak almış bulunanların durumları:
Ek Geçici Madde 28 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Değişik: 15/5/1975-1897/2
md.)
36 ncı maddenin (A) bendinin 11 inci fıkrasında sayılan unvanları ve beledi-
yelerdeki teftiş heyetlerine dahil müfettiş unvanlarını söz konusu fıkrada be-
lirtilen
-------------------------------------
(1) Bu madde hükmü; Anayasa Mahkemesi'nin 15/2/1977 tarih ve E. 1976/50,
K. 1977/13 sayılı Kararı ile 28/11/1970 tarih ve 7/1636 sayılı Bakanlar Ku-
rulu Kararının 1 inci maddesinin kapsamına girenler açısından iptal edilmiş-
tir:
(R.G.: 31/7/1977-15952).
şartlarla kazanmamış olmakla beraber, kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine da-
yanarak almış bulunanların intibakları yapılırken, bunların söz konusu fıkrada
belirtilen unvanları bu fıkrada gösterilen şekilde almış oldukları kabul edilmek
suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere işlem yapılır.
Doktora Master ve Uzmanlık yapanların intibaklarında değerlendirilecek süre:
Ek Geçici Madde 29 - (Ek: 31/7/1970-1327/90 md.; Mülga;15/5/1975-1897/2 md.)
Ek Geçici Madde 30 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Değişik: 30/5/1974-KHK-
12/2, Aynen kabul: 15/5/1975-1897/2 md.)
Bu Kanunun ek geçici 9 uncu maddesinde yazılı kurumlardan özel kanunlarla
kurulmuş ve sermayesinin % 60'ından fazlası Hazineye ait olanların, mesleğe özel
yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle alınan genel müdürlük müfettiş yardım-
cıları, kendi özel kanunları çıkıncaya kadar, Devlet Personel Başkanlığınca dü-
zenlenecek özel yeterlik sınavı yönetmeliklerine göre yapılacak sınavda başarı
göstererek müfettişliğe atanmaları sırasında, 36 ncı maddenin (A) bendinin 11
inci fıkrası ile Bakanlık müfettişlerine tanınan haklardan yararlanırlar.
Söz konusu kurumlar müfettişlerinden bu unvanı ek geçici 28 inci maddede be-
lirtilen şartlarla almış olanlar hakkında ek geçici 28 inci madde hükümleri uy-
gulanır.
Bu Kanun kapsamı dışında kalan kurumlar personeline 68 inci maddenin uygula-
nacağı:
Ek Geçici Madde 31 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Değişik: 23/12/1972-KHK -
2/4 md.)
Kendi özel kanunları çıkıncaya kadar bu Kanun kapsamı dışında kalıp da ay-
lıklarını bu Kanuna göre almakta olan ve bu kanunun ek geçici 6, 9, 10, 12, 13
ve 14 üncü maddeleri kapsamına giren kurumlarda, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü
derecelerindeki kadrolarına 68 inci maddedeki şartlar ve atanmasındaki usule gö-
re aşağı derecelerden memur atanabilir.
Ek Geçici Madde 32 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.)
"Maarif Vekaleti tarafından idare edilecek mektep pansiyonları hakkındaki
1838 numaralı Kanunun bazı maddelerinin tadiline ve bu kanuna bazı hükümler
ilavesine dair" 2005 sayılı Kanuna dayanılarak Bütçe Kanununa bağlı "N" cetveli
ile alınan kadrolarda istihdam olunanlar hakkında, 2005 sayılı Kanunda değişik-
lik yapılıncaya kadar; bu kanun hükümleri uygulanır.
Ek Geçici Madde 33 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.)
Bu kanunun mali hükümlerinin yürürlüğe girdiği tarihle 28/2/1971 tarihi ara-
sında bağlanacak emekli, malüllük dul ve yetim aylıkları, yapılacak intıbakların
sona erdirilmesine intizaren bu kanunun yürürlüğünden önceki aylık tutarlarına
göre hesap edilir.
Ek Geçici Madde 34 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.)
Bu kanunun mali hükümlerinin yürürlüğe girdiği tarihle 28/2/1971 tarihi ara-
sında T.C. Emekli Sandığına tabi iştirakçilerden alınacak kesenek, (giriş aidatı
ve artış farkları dahil) karşılık ve % 1 nispetindeki ek karşılıklar yeni tutar-
lar üzerin-
den tespit edilmekle beraber, bunlardan eski aylık tutarlarına veya emekli kese-
neğine esas aylıklara isabet eden miktarlar T.C. Emekli Sandığına gönderilir.
Sandığa ödenmiyecek miktarlar hakkında 1970 yılı Bütçe Kanununun 21 inci maddesi
hükmü uygulanır.
Ek Geçici Madde 35 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.)
Evvelce, 36 ncı maddede yazılı genel idare sınıfının 1, 2, 3 ve 4 üncü dere-
celerindeki görevlerde bulunmuş olup da sonradan daha aşağı derecelerdeki görev-
lere atananların, emeklilik kesenekleri evvelce iktisap etmiş oldukları yukarı
derecelerdeki aylıkları üzerinden kesilir ve emeklilikleri bu derecelerden dü-
zenlenir.
Ek Geçici Madde 36 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.; Mülga:15/5/1975 - 1897/2
md.)
Ek Geçici Madde 37 - (Ek: 31/7/1970 - 1327/90 md.)
Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce burslu olarak öğrenim yapmak veya bil-
gi, görgü, ihtisaslarını artırmak veya incelemelerde bulunmak üzere yurt dışına
çıkmış Devlet memurları ile burslu olarak yurt dışında öğrenim yapmaları kurum-
ları ve ilgili yabancı ülkenin görevli kuruluşu arasında karalaştırılmış olanla-
ra, yurt dışındaki öğrenimleri süresince aylık ve ücretleri, bu Kanunla yürür-
lükten kaldırılan hükümlerle tespit edilmiş tutarlar üzerinden kendilerine öde-
nir.
Ek Geçici Madde 38 - (Ek: 1/9/1972 - KHK 1/1. md.; İptal: 23/10/1972 tarih
ve 7/5225 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı.)
Memurlardan üst derecede öğrenim sayılmayan mesleki öğrenim görenlere kademe
ilerlemesi uygulanacağı:
Ek Geçici Madde 39 - (Ek: 23/12/1972 - KHK-2/4 md.; Mülga: 15/5/1975-1897/2
md.)
Dışişleri Bakanlığı dış kuruluşlarında çalışan hizmetlilerin intibakı:
Ek Geçici Madde 40 - (Ek: 23/12/1972-KHK-2/4 md.; Değişik:8/10/1973-KHK 8/20
md.)
Dışişleri Bakanlığı dış kuruluşlarında (D) cetvelinden alınan torba kadro-
larda istihdam edilmeleri sebebiyle emeklilikle ilgilendirilmeleri gerekirken
ücretlerinden emeklilik keseneği kesilmeyen hizmetlilerin, 4644 ve 5434 sayılı
Kanunlar hükümlerine göre 1/12/1944 tarihinden sonra geçen hizmet süreleri dik-
kate alınmak ve aldıkları ücretler uygun olmak şartıyla ek geçici 3 üncü madde
esasları dairesinde emeklilik keseneğine esas aylık dereceleri tespit edilir ve
bunlardan 30/11/1970 tarihinde görevde bulunanlar bu dereceler üzerinden Devlet
memurluğuna intibak ettirilirler.
Bu suretle, intibakları yapılanların her derecede geçirdikleri süre içinde
almaları lazım gelen emeklilik keseneğine esas aylıklardan bu Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihe kadar kesilmesi gereken kesenekler adlarına borç kaydedilir ve
aylıklarından ayrıca % 10 kesilmek süretiyle Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı-
na ödenir. Karşılıkları aynı süre içinde kurumlarınca Sandığa ödenir.
Ancak yukarıdaki esaslara göre intibakları yapılanlardan, bu Kanunun 4 üncü
maddesinin (D) fıkrası uyarınca Bakanlar Kurulu Kararı ile işçiler eliyle gördü-
rülmesi kararlaştırılacak olan hizmetlerde çalışmakta bulunanlar, 1/6/1973 tari-
hinden itibaren işçi statüsüne geçirilirler ve haklarında Sosyal Sigortalar Ka-
nunu hükümleri uygulanır.
Dışişleri Bakanlığı dış kuruluşlarında bütçe kanunlarındaki hükümler uyarın-
ca 1/12/1970 tarihi ile 31/5/1973 tarihleri arazında torba kadrolarda istihdam
edil-
mek üzere yeniden işe alınan personelden öğrenim durumlarına göre yükselebile-
cekleri dereceyi aşmamak şartiyle belirli bir barem veya emeklilik derecesi
olanlar bu derecelerden, açıktan atananlar ise 36 ncı maddedeki giriş derecesin-
den Devlet memurluğuna intibak ettirilirler.
Bunların göreve başladıkları tarih ile 31/5/1973 tarihi arasında geçen hiz-
met süreleri kademe ilerlemesi olarak verilir. Öğrenim durumlarına göre yüksele-
bilecekleri dereceyi aşmamak kaydiyle 68 inci maddedeki kanuni bekleme süresini
dolduranlarda bu süre derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir. Bun-
lara durumlarına uygun unvan, sınıf ve derecelerden Bakanlar Kurulunca ihdas
edilecek kadrolar tahsis edilir.
(Ek: 15/1/1974-KHK-9/5 md.) Yukarıki fıkralara göre intibakı yapılanların,
intibakları neticesi girecekleri sınıfların derece ve kademelerinden alacakları
emsalli aylığa tekabül eden döviz miktarı, 31/5/1973 tarihinde aldıkları döviz
miktarından aşağı olduğu takdirde aradaki fark kademe ilerlemesi ve derece yük-
selmesi suretiyle giderilinceye kadar, kendilerine ödenmekte devam olunur.
İntibaklar sırasında görevde olmayanlar hakkında uygulanacak işlem:
Ek Geçici Madde 41 - (Ek: 23/12/1972-KHK- 2/4 md.; Değişik: 15/5/1975-1897/2
md.)
Personelinin intibakı bu Kanun hükümlerine göre yapılan kurumlarda 1/3/1970
veya 1/3/1975 tarihlerinde yahut bu iki tarih arasında görevde bulunmamış olan-
ların intibakı yapılmaz.
Bu durumda olanlardan sonradan göreve girmek isteyenler hakkında aşağıdaki
şekilde işlem yapılır.
A) 1/3/1975 tarihinde;
a) Askerlik görevini yapmakta olanlar,
b) Özel okullarda yöneticilik ve öğretmenlik görevlerinde bulunanlar (Sadece
Milli Eğitim Bakanlığı emrinde görev kabul etmiş olmaları şartıyle),
c) 1416 sayılı Kanuna göre yurt dışında öğrenim yapmakta olanlar,
d) 4489 sayılı Kanun ile bu Kanunun 77 nci maddesine dayanılarak yabancı bir
memleket veya uluslararası bir kuruluşta görevli bulunanlar,
e) Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğinde, belediye başkanlığında, illerin
daimi komisyon üyeliğinde bulunanlar,
Bu Kanunun ek geçici maddeleri ile getirilmiş bulunan intibak hükümleri dai-
resinde intibak ettirilecekleri derece ve kademe ile göreve alınabilirler.
B) Görevde bulunmamaları (A) bendinde belirtilen nedenlere dayanmıyanlardan,
çeşitli barem ve personel kanunlarına veya T.C. Emekli Sandığı Kanununa göre ka-
zanılmış hakkı olanlar evvelce kazandıkları barem veya emeklilik dereceleri (Bu
derece sınıf ve öğrenim durumlarına göre 36 ncı madde ile tespit edilen yüksele-
bilme derecesini geçmişse, 36 ncı maddede tespit edilen yükselebilme derecesi)
ve bu derecede geçirilen süre gözönüne alınmak suretiyle tespit edilecek kademe
ile göreve alınabilirler.
Mecburi hizmetlilerin yükümlülüklerinin ortadan kalkması:
Ek Geçici Madde 42 - (Ek: 23/12/1972-KHK-2/4 md.)
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte mecburi hizmetle yükümlü olup da, hiz-
metlerine lüzum olmadığına ilgili kurumun teklifi ve Maliye Bakanlığının uygun
gö-
rüşüne dayanılarak Bakanlar Kurulunca karar verilenlerin bu yükümlülükleri orta-
dan kalkar.
1,2,3 ve 4 üncü derece görevlere 1/12/1971 tarihinden sonra atananların bu
görevlerde evvelce geçen sürelerinin değerlendirilmesi:
Ek Geçici Madde 43 - (Ek: 23/12/1972-KHK-2/4 md.)
Kurumların, Bakanlar Kurulunca tespit edilen 1,2,3 ve 4 üncü derece görev-
lerine 1/12/1971 tarihinden sonra atananların, bu tesbitle belirlenen aynı dere-
cedeki görevlerde evvelce bulundukları süreler (emeklilik bakımından kazanılmış
hak sayılmamak şartıyla) atandıkları yeni görevlerde kademe ilerlemesi verilmek
suretiyle değerlendirilir.
Aylık ve yevmiye tutarları arasındaki farkın tanımı:
Ek Geçici Madde 44 - (Ek: 23/12/1972-KHK 2/4 md.)
Geçici 5,6,8 ve 13 üncü maddelerde geçen aylık ve yevmiye tutarları arasın-
daki fark bu maddelerde sözü edilen ödemelerin net tutarları arasındaki farktan
Memur Yardımlaşma Kurumu keseneği ile tasarruf bonosu kesintisi düşüldükten son-
ra artan kısmı ifade eder.
Yeni vergi kanunları çıkarılması vergi oranlarında veya emekli keseneklerin-
de artış veya katsayıdaki düşme gibi sebepler bu farkı arttırıcı yönde etkile-
mez.
İntibak işlemlerini yapacak mercii:
Ek Geçici Madde 45 - (Ek: 23/12/1972-KHK-2/4 md.; Mülga: 15/5/1975-1897/2
md.)
68 inci madde uyarınca yapılacak atamalarda dikkate alınacak süreler:
Ek Geçici Madde 46 - (Ek: 23/12/1972-KHK-2/4 md.)
Kararnamenin 1 inci maddesi ile değiştirilen 68 inci maddenin (yasama organı
üyeliğinde ve muvazzaf askerlikte-yedek subaylıkta okul devresi dahil-geçen sü-
reler 10 yıllık sürenin hesabında dikkate alınır) hükmü, 1327 sayılı Kanunla de-
ğişik 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesi uyarınca 1/12/1970 tarihinden sonra ya-
pılan atamalar hakkında da uygulanır.
Toprak ve Tarım Reformu Müsteşarlığı ile Geliştirilecek Haşhaş İkame Bölge-
si Teşkilatında çalıştırılacakların istihdam esasları:
Ek Geçici Madde 47 - (Ek: 23/12/1972-KHK-2/4 md.)
Toprak ve Tarım Reformu uygulamaları ve Geliştirilecek Haşhaş İkame Bölgesi
Projeleri ile ilgili hizmetlerde bu hizmetlerin devamı süresince ve karşılıkla-
rı bu amaçla kurulan fonlardan ödenmek üzere, çalıştırılacaklar hakkında aşağı-
daki hükümler uygulanır.
A) Devlet memurları ile bu Kanunun ek geçici 6 ve 9 uncu maddeleri kapsamına
giren kuruluşların personeline, Toprak ve Tarım Reformu Müsteşarlığının ve Ge-
liştirilecek Haşhaş İkame Bölgesi Teşkilatının kadrolu veya kadrosuz hizmetleri
(175 inci madde hükümleri saklı kalmak şartiyle) Bakanlar Kurulunca tespit edi-
lecek ücret karşılığında ikinci görev olarak verilebilir.
B) Sözü edilen kuruluşlarda, Bakanlar Kurulunca tespit edilecek ücret karşı-
lığında, Devlet Memurları ile ek geçici 6 ve 9 uncu maddeler kapsamına giren ku-
ruluşların personelinin de sözleşme ile çalıştırılmaları mümkündür.
Bu şekilde sözleşme ile çalıştırılacak personel, görevlerinden aylıksız
izinli ayrılmış sayılırlar. Ve memuriyetleri ile buna ait her türlü hak ve yü-
kümlülükleri devam eder. Bu gibilerin izinli oldukları süre genel hükümler çer-
çevesinde kademe ilerlemesinde ve derece yükselmesinde değerlendirilir.
Ancak, 68 inci maddeye göre kazanılmış hak aylıklarının üzerindeki kadrola-
rı işgal edenlerin bu süreleri kadro aylığını kazanılmış hak olarak alıncaya ka-
dar kademe ilerlemesi ve derece yükselmesinde doğrudan doğruya dikkate alınır.
Ayrıca 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununa göre verilmesi gereken kesenek
ve karşılıklar ilgililer tarafından ödenmek şartiyle bu süreler fiili hizmet
olarak emeklilik mükteseplerinde hesaba katılır.
Bu memurlara, yukarıda anılan teşkilatta aylıksız izinli olarak çalıştıkları
süreler karşılığında,asıl bağlı oldukları Kuruluşa karşı herhangi bir mecburi
hizmet yüklenemez.
Ek Geçici Madde 48 - (Ek: 23/12/1972-KHK-2/4 md.)
Özel kanununda değişiklik yapılıncaya kadar;
a - MİT Müsteşarlığında özel görevlerin ifası için sözleşmeli olarak çalış-
tırılacaklar hakkında 4 üncü maddedeki sözleşmeli personel istihdamına ilişkin
şartlar aranmaz. Bunların hizmete alınmalarında, Başbakan yetkilidir.
b - MİT Mensuplarından Teşkilat'ta çalışmalarında hizmetin gereği olarak sa-
kınca görülenler, Başbakanlık Teşkilatında başka bir göreve, MİT Müsteşarlığının
teklifi ve Başbakanın onayı ile atanırlar.
Ek geçici 8 inci madde kapsamına girenlerin intibakı:
Ek Geçici Madde 49 - (Ek: 30/5/1973-KHK-5/18 md.; Değişik: 15/5/1975-1897/2
md.)
Ek geçici 8 inci madde kapsamına girenlerden 30/11/1970 tarihinden önce yük-
sek öğrenimlerini tamamlamış ve hizmete başlamış olanların 10 ve 11 inci derece-
lerdeki kanuni yükselme süreleri ile master ve doktora yapanların girdikleri ilk
ve bunu takibeden derecelerde geçirdikleri süreleri, 30/11/1970 tarihindeki hu-
kuki durumları esas alınarak, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi, kanuni
yükselme sürelerinden artan kısmı ise üst derecede intibak ettirildikleri kade-
mede sayılmak suretiyle değerlendirilir.
Bu suretle değerlendirilecek sÜreler; hizmete girmeden önce yüksek öğrenim-
lerini tamamlayanlar ile hizmet sırasında dört yıllık yüksek öğrenimlerini ta-
mamlayanlarda dört yılı ve hizmet sırasında dört yıldan az sureli yüksek öğreni-
mi tamamlayanlarda üç yılı geçemez.
Yüksek öğrenimlerini tamamladıktan sonra memuriyete girenlerin 3656 sayılı
Kanunun 3 üncü maddesine göre 12 nci derecede geçirdikleri sürelerinden en çok
altı ayı, değerlendirmede, ayrıca nazara alınır.
Mesleğe ilk defa avukatlıktan geçenlerden avukatlık stajının tamamını memu-
riyet dışında yapanlara iki yılın, memuriyet sırasında yapanlara bir yılın 2/3'ü
kadar kıdem verilir.
30/11/1970 tarihi ile 1/3/1975 tarihi arasında geçen başarılı hizmet sürele-
ri, ilgililerin 30/11/1970 tarihi itibariyle intibak ettirilecekleri derece ve
kademeler üzerine eklenerek derece ve kademe verilmek suretiyle değerlendirilir.
Bu değerlendirmeden sonra kanuni bekleme sürelerinden artan süreler, üst de-
recede dikkate alınır.
Mesleğe 30/11/1970 tarih ile 1/3/1975 tarihleri arasında girenlerin, bu ta-
rihler arasındaki başarılı hizmet süreleri 36 ncı maddenin (A) bendi ile öğrenim
durumlarına göre tespit olunacak derece ve kademeleri dikkate alınarak intibak-
lar yapılır.
Bunlardan mesleğe ilk defa avukatlıktan geçenler hakkında avukatlık stajı
ile ilgili yukarıdaki hükümler uygulanır.
Ek geçici 40 ıncı madde kapsamına girenlerin intibakı:
Ek Geçici Madde 50 - (Ek: 8/10/1973-KHK-8/22 md.; Değişik: 30/5/1974-KHK-12;
Aynen kabul: 15/5/1975-1897/2 md.)
Dışişleri Bakanlığı dış kuruluşlarında çalışanlardan ek geçici 40 ıncı mad-
de kapsamına girenlerin intibakı, sözü edilen maddenin değerlendirilecek hizmet
ile değerlendirme esasları da gözönünde bulundurulmak suretiyle ek geçici 2 ve 3
üncü maddeler esasları dairesinde yapılır.
Emeklilik keseneği ve karşılıklarına ait borçları yeni intibaklarına göre
hesap edilerek, tespit edilmiş bulunan borç buna göre düzeltilir ve söz konusu
maddedeki esaslar dairesinde ilgililerce ödenir.
Ek Geçici Madde 51 - (Ek: 8/10/1973-KHK-8/22 md.)
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 1322 sayılı Genel Kadro Kanununa is-
tinaden öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri derecelerin üstündeki kadro
aylığını alan personel, aynı dereceden diğer unvanlı memuriyetlere aldıkları ay-
lıkla naklen atanabilirler.
Yukarıdaki fıkraya göre atama yapılması, genel hükümler dairesinde ilgilile-
rin kazanılmış hak aylık derecelerine eşit kadrolara atanmalarına engel teşkil
etmez.
Yukarıdaki fıkralara girenler ile yüksek öğrenim görmüş olup da kadro dere-
celerinin üstünde aylık alanlara, aynı dereceden diğer unvanlı memuriyetlere
naklen atanmaları halinde, kazanılmış hak olarak aldıkları üst derece aylığının
verilmesine devam olunur. Bu fıkra hükmü dış kuruluşlara atamada uygulanmaz.Bun-
ların fiilen almakta oldukları aylıkların altındaki dereceden bir kadroya atan-
maları halinde, haklarında 161 inci madde hükmü uygulanır.
Bu madde hükümleri ek geçici 6,9 ve 10 uncu maddeler kapsamına giren perso-
nel hakkında da uygulanır.
Ek Geçici Madde 52 - (Ek: 8/10/1973-KHK-8/22 md.)
Bu Kanuna göre intibakı yapılanlardan yüksek öğrenim görmemiş olanlar; bu
Kanunun genel hükümleri gözönüne alınmak ve hiç bir şekilde 4 üncü derecenin son
kademe aylığını geçmemek şartiyle, değişik 36 ncı maddede, tespit olunan sınıf-
larında öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri derecelerin bir üst derece-
sinin son kademesine kadar yükseltilebilirler.
Şu kadar ki, bunlar hakkında derece yükselmesi yapılabilmesi için; ilgilile-
rin intibak ettirildikleri derecelerde, öğrenim durumları itibariyle değişik
68 inci maddede tespit olunan asgari bekleme süreleri kadar fiilen çalışmış ol-
maları şarttır.
Bu madde hükmü, bu Kanuna göre yapılacak intibaklarda dikkate alınmaz.
4270 - 1
Bu madde ile 4 üncü dereceden kadrolara atanma hakkı tanınanlar, yüksek öğ-
renim şartı aranmaksızın değişik 68 inci maddenin 4 ve 5 inci fıkralarına göre
4 üncü derecedeki görevlere 31/12/1973 tarihine kadar atanabilirler.
Ek Geçici Madde 53 - (Ek: 8/10/1973-KHK-8/22 md.; Mülga: 15/5/1975-1897/2
md.)
Ek Geçici Madde 54 - (Ek: 19/2/1980-2261/5 md.)
Emniyet Örgütü mensupları hakkında uygulanmakta olan 657 sayılı Devlet Me-
murları Kanunu; ek ve değişiklikleri, ilgili kanun hükmünde kararnameler ve bu
yasalara dayanılarak yürürlüğe konulan yönetmelikler hükümlerinin kapsamına
giren konular, Emniyet Örgütünün hizmet ve kuruluşunun nitelik ve özelliği göz-
önüne alınarak özel bir kanunla düzenlenir.
Bu düzenleme yapılıncaya kadar, Emniyet Örgütü mensupları hakkında halen yü-
rürlükte bulunan söz konusu hükümlerin uygulanmasına devam olunur.
Ek Geçici Madde 55 - (20/2/1979-2182/1 md. ile gelen Ek Geçici 1 inci md.
hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Bu Kanun ve Ek Geçici Madde-
lerine göre aylık almakta olan personelin bu Kanunla iktisap ettikleri kazanıl-
mış hak aylıkları bir defaya mahsus olmak üzere öğrenim durumlarına bakılmaksı-
zın ve kadro koşulu aranmaksızın bir üst derecenin aynı kademesine getirilir ve
alt derecede bulundukları kademede geçen süre, üst derecedeki kademede geçmiş
sayılır.
Birinci fıkra esaslarına göre verilen derece, ek geçici 12 ve 13 üncü madde-
ler kapsamına giren personelin, emekli keseneğine esas aylık derece ve kademele-
rine eklenir.
Emekli keseneğine esas aylığı bu Kanuna göre kazanılmış hak aylığının üstün-
de bulunanlara, birinci fıkra esaslarına göre verilecek derece, kazanılmış hak
aylığı ile emekli keseneğine esas aylık derece ve kademelerine ayrı ayrı uygula-
nır.
Ek Geçici Madde 56 - (20/2/1979-2182/1 md. ile gelen Ek Geçici 2 nci md.
hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Kanunun yürürlük tarihinde
askerlik görevini yapmakta olanlar bu Kanun hükmünden faydalandırılır.
Ek Geçici Madde 57 - (20/2/1979-2182/1 md. ile gelen Ek Geçici 3 üncü md.
hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Bu Kanun hükümleri, birinci
madde kapsamına girenlerden yürürlük tarihinden önce bağlanmış olan emekli, adi
malullük, vazife malullüğü aylıkları ile dul ve yetim aylıkları alanlar hakkın-
da da uygulanır.
Ek Geçici Madde 58 - (26/6/1984-KHK-241/15 md. ile gelen ek geçici madde
hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Bu Kanuna tabi kurumlarda halen sürekli işçi statüsü ile çalışanlarla söz-
leşmeli personelden 1984 yılı sonuna kadar memurluğa geçmek için yazılı olarak
başvuranlar,öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri tavanı aşmamak kaydı
ile, bu Kanunun ek geçici 1,2 ve 3 üncü maddeleri hükümleri, 8/6/1984 tarih ve
217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde sayılan kuruluşlarda
1/3/1979 tarihinde görevli olanlar için ayrıca 20/12/1979 tarih ve 2182 sayılı
Kanun hükümleri de dikkate alınarak derece ve kademeleri tespit edilmek suretiy-
le sınav şartı aranmaksızın boş memur kadrolarına intibak ettirilebilirler.
87 nci maddede belirtilen kurumlarda işçi veya sözleşmeli olarak çalışmakta
iken 1/3/1975-1/3/1982 tarihleri arasında memuriyete geçmiş olanların bu statü-
lerde geçen hizmetleri ile memuriyette geçmiş olan hizmetleri kadro şartı aran-
maksızın kazanılmış hak aylıklarının tespitinde birinci fıkra hükümlerine göre
değerlendirilir.
Ek Geçici Madde 59 - (Ek: 28/12/1994 - 4065/2 md.)
Bu kanuna tabi kurumlarda halen sürekli işçi statüsü veya sözleşmeli statüde
çalışmakta olan Ahıska Türkleri ve Bulgaristan'dan zorunlu göçe tabi tutulan
soydaşlardan Türk vatandaşlığına geçmiş olup bu Kanunun yayımı tarihinden iti-
baren 1995 yılı sonuna kadar memurluğa geçmek için yazılı olarak başvuranlar,
öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri tavanı aşmamak kaydı ile bu Kanunun
Ek Geçici 1,2 ve 3 üncü maddeleri hükümlerine göre; 458 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname hükümleri de dikkate alınarak derece ve kademeleri tespit edilmek su-
retiyle sınav şartı aranmaksızın boş memur kadrolarına intibak ettirilebilirler.
Bu Kanunun yayımı tarihinden sonra hizmete alınan Ahıska Türkleri ve Bul-
garistan'dan zorunlu göçe tabi tutulan soydaşlardan Türk vatandaşlığına geçmiş
olanlardan göreve başladıkları tarihten itibaren 6 ay içinde memurluğa geçmek
için yazılı olarak başvuranlar hakkında da yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.
4270-2
Ek Geçici Madde - (Ek: 9/4/1990-KHK-418/15 md.;İptal:Ana.Mah'nin 5/2/1992
tarih ve E.1990/22,K.1992/6 sayılı Kararı ile.)
Ek Geçici Madde - (Ek : 22/9/1991 - KHK - 458/1 md.)
Bu Kanun ve ek geçici maddelerine göre aylık almakta olan personelden (2802
sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu ile 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Ka-
nununa tabi olanlar dahil) 20/2/1979 tarihli 2182 sayılı, 19/2/1980 tarihli ve
2260 sayılı kanunların hükümlerinden yararlanmamış olanların kazanılmış hak
aylıkları bir defaya mahsus olmak üzere öğrenim durumlarına bakılmaksızın ve
kadro aranmaksızın bir üst derecenin aynı kademesine getirilir ve alt derecede
bulunulan kademede geçirilen süre üst derecedeki kademede geçmiş sayılır.
Birinci fıkra esaslarına göre verilen derece, ek geçici 12 ve 13 üncü mad-
deler kapsamına giren personelden 20/2/1979 tarihli ve 2182 sayılı Kanun hüküm-
lerinden yararlanmamış olanların emekli keseneklerine esas aylık derece ve kade-
melerine eklenir.
Emekli keseneklerine esas aylıkları kazanılmış hak aylıklarının üzerinde
bulunanlara,birinci fıkra esaslarına göre verilecek derece kazanılmış hak ay-
lıkları ile emekli keseneklerine esas aylık derece ve kademelerine ayrı ayrı
uygulanır.
Birinci, ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri, bu fıkraların kapsamına girenler-
den bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten önce bağlanmış
olan emekli, adi malüllük,vazife malüllüğü aylıkları ile dul ve yetim aylıkları
alanlar hakkında da uygulanır.
Daha önce memuriyeti olanlardan 2182 ve 2260 sayılı kanun hükümlerinden ya-
rarlanmamış bulunanlardan bu Kanun hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği ta-
rihte askerlik görevini yapmakta olanlar hakkında da bu madde hükümleri uygula-
nır.
Yürürlükten kaldırılan hükümler :
Madde 237 - Bu kanunun birinci maddesi kapsamına giren kurumlardaki memurlar
hakkında:
a) 31/3/1926 tarih ve 788 sayılı Kanun ile ek ve tadilleri (238 inci madde-
nin 3 ve 4 üncü fıkralarında söz konusu edilen maddelerin düzenlediği konularla
ilgili hükümler, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi izliyen mali yıl başına ka-
dar saklı kalmak şartiyle) bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte;
b) (Değişik: 31/7/1970-1327/91 md.) 20/6/1927 tarih ve 1108 sayılı,30/6/1939
tarih ve 3656 sayılı, 28/2/1959 tarih ve 7244 sayılı kanunlarla bu kanunların ek
ve tadilleri, 23 Temmuz 1965 tarihinden evvel ve sonra yürürlüğe giren teşkilat
kanunları ile diğer kanunların bu kanuna aykırı hükümleri ve Devlet memurlarının
hizmet şartlarını,niteliklerini,atanma ve yetiştirilmelerini,ilerleme ve yüksel-
melerini,ödev,hak,yüküm ve sorumluluklarını, aylıklarını, ödeneklerini ve diğer
özlük işlerini düzenliyen hükümler Genel Kadro Kanununun yürürlüğe girdiği ayın
son gününden itibaren yürürlükten kalkar.
c) (Ek: 31/7/1970-1327/91 md.) Ancak, Atom Enerjisi Komisyonunda hangi hiz-
metlerin 234 sayılı Kanun hükumleri uyarınca sözleşme ile yürütülmesine devam
olunacağı Atom Enerjisi Komisyonunun teklifi üzerine Maliye Bakanlığı ile Devlet
Personel Başkanlığının mutalaası alınmak suretiyle Bakanlar Kurulunca tespit
olunur.
d) (Ek : 31/7/1970 - 1327 /91 md.) 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankası Kanunu hükümleri saklıdır.
e) (Ek : 31/7/1970 - 1327/91 md.) 30/9/1960 tarihli ve 91 sayılı Kanunun
17 ve 19 uncu maddeleri, 12/10/1960 tarihli ve 99 sayılı Kanunun 1 inci mad-
desi, 933 sayılı Kanunun 4 ve 8 inci maddeleri hükümleri saklıdır.
Hizmet sözleşmesi esasları Bakanlar Kurulu kararı ile tespit olunur.
f) (Ek : 25/6/1973 - 1757/224 md.) Toprak ve Tarım Reformu Kanununun 189,
191, 192, 193, 195, 197, 199 ve 200 üncü maddeleri hükümleri saklıdır.(1)
Kanunun yürürlüğe girmesi :
Madde 238 - (Mülga : 23/12/1972 - KHK - 2/5)
Madde 239 - Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
(DİKKAT : Devamı 4272-1 inci sayfadadır.)
--------------------------------
(1) 25/6/1973 tarih ve 1757 sayılı Toprak ve Tarım Reformu Kanunu Anayasa Mah-
kemesinin 19/10/1976 tarih ve E. 1973/42, K.1976/48 sayılı Kararı ile ip-
tal edilmiştir.
KANUNLAR, KASIM 1991 (Ek - 10)
4272-1
1 SAYILI CETVEL (Ek: 9/4/1990-KHK-418/3 md.;iptal:Ana.Mah.nin
5/2/1992 tarih ve E.1990/22,K.1992/6 sayılı Kararı ile;Yeniden
düzenleme:18/5/1994 -KHK- 527/3 md.)
HİZMET SINIFLARI İTİBARİYLE
UNVAN VEYA AYLIK ALINAN DERECELERE GÖRE
EK GÖSTERGELER
1.1.1994 1.1.1995
den İtibaren den İtibaren
Uygulanacak Uygulanacak
Ek Gösterge- Ek Gösterge-
UNVANI DERECE ler ler
------------------------------------------------------------------------------
I-GENEL İDARE HİZMETLERİ
SINIFI
a) Başbakanlık Müsteşarı, 1 7000 8000
b) Müsteşarlar, 1 6600 7600
c) Diyanet İşleri Başkanı,
Başbakanlık Teftiş Kurulu
Başkanı,Başbakanlık Yük-
sek Denetleme Kurulu Baş-
kanı,Devlet Personel Baş-
kanı,Talim ve Terbiye Ku-
rulu Başkanı 1 6100 7000
d)GAP İdaresi Başkanı,
Atatürk Kültür,Dil ve Ta-
rih Yüksek Kurumu Başka-
nı,Toplu Konut İdaresi
Başkanı ve Kamu Ortaklığı
İdaresi Başkanı,Başbakan
Başmüşaviri,Başbakanlık
Müsteşar Yardımcıları,
DİE Başkanı,Büyükelçi ve
Daimi Temsilci Unvanını
kazanmış olanlar,Müsteşar
Yardımcıları ve Genel Mü-
dürlerBakanlıklar merkez
teşkilatına dahil Kurul
Başkanları,Özel Çevre Ko-
ruma Kurumu Başkanı,
Özürlüler İdaresi Başkanı,
Hazine Müsteşarlığı
Bankalar Yeminli Murakıp-
ları Kurulu Başkanı,
Hazine Kontrolörleri Kurulu
Başkanı, Gümrük Müsteşarlığı
Teftiş Kurulu Başkanı ile
Sigorta Denetleme Kurulu
Başkanı, Dış Ticaret
Müsteşarlığı Dış Ticaret
Kontrolörleri Kurulu
Başkanı,
Türk Patent
Enstitüsü Başkanı (1) 1 5500 6400
e)Devlet Planlama Teşki-
latı Genel Sekreteri,
Başbakan Müşavirleri, 1 4500 5300
f)Diyanet İşleri Başkan
Yardımcıları ile Din İş-
leri Yüksek Kurulu Baş-
kanı,Bakanlar Kurulu
Sekreteri,Başbakanlık
Başkanları,Atatürk Kül-
tür,Dil ve Tarih Yüksek
Kurumu Başkan Yardımcıla-
rı ile Atatürk Araştırma
Merkezi,Türk Dil Kurumu,
Türk Tarih Kurumu ve Ata-
türk Kültür Merkezi Baş-
kanları,Başbakanlık Özel
Kalem Müdürü,Adli Tıp Ku-
rumu Başkanı,Başbakanlık
Yüksek Denetleme Kurulu
Üyesi,Yüksek Öğretim Ku-
rulu Genel Sekreteri,Bü-
yük Şehir Belediye Genel
Sekreteri,Talim ve Terbi-
ye Kurulu Üyesi,GAP İda-
resi Başkan Yardımcısı 1 4100 4800
--------------------------------------------------------------------------------
---------------------
(1) Bu bölümde 19/6/1994 tarih ve 544 sayılı 25/3/1997 tarih ve 571 sayılı
KHK'ler ve 9/12/1994 tarih ve 4059 Sayılı Kanun ile değiştirilen ya da
eklenen unvanlar metne işlenmiştir.
4272-2
1/1/1994'den 1/1/1995'den
İtibaren Uy- İtibaren Uy-
gulanacak Ek gulanacak Ek
UNVANI Derece Göstergeler Göstergeler
--------------------------------------------------------------------------------
g) En az üç yıl
süreli yükseköğ-
renim veren fa-
külte ve yüksek-
okulları bitire-
rek mesleğe özel
yarışma sınavı
ile giren ve be-
lirli süreli
meslek içi eği-
timden sonra
özel bir yeter-
lik sınavı so-
nunda (veya yük-
sek öğrenimli
olup,özel kanun-
ların öngördüğü
şartları taşı-
yanlardan en az
sekiz yıl mesle-
ki görev yaptık-
tan sonra yine
bu kanunların
öngördüğü usule
göre seçilerek)
atanan Başbakan-
lık,Bakanlık,
Müsteşarlık, Di-
yanet İşleri
Başkanlığı ve
Bağımsız Genel
Müdürlük ve Bü
yük Şehir Bele-
diyesiyle Büyük
Şehir Belediye
sınırları için-
deki ilçe Bele-
diyeleri Müfet-
tişleri,Başba-
kanlık Uzmanla-
rı,Devlet Plan-
lama Uzmanları,
Başbakanlık Yük
sek Denetleme
Kurulu Uzmanla-
rı,Dışişleri
Meslek Memurla-
rı,Maliye Bakan-
lığı Hesap Uzman-
ları ile
Hazine Müsteşarlığı
Bankalar Yeminli
Murakıpları ve
Hazine Kontrolörleri,
Hazine Uzmanları (1)
Sigorta Denetleme
Uzmanları ile Aktüer-
leri,Dış Ticaret Müste-
şarlığı Dış Ticaret Uz-
manları ve Dış Ticaret 1 3200 3600
Kontrolörleri,
Çalışma ve 2 2600 3000
Sosyal Güvenlik Ba-
kanlığı İş ve İş 3 1900 2200
Güvenliği Müfettiş-
leri ve Bakanlık- 4 1450 1600
ların Merkez Teş-
kilatına dahil 5 1100 1300
Genel Müdürlükle-
ri Kontrolörleri 6 950 1150
ve Emniyet Genel Mü-
dürlüğü Dernek 7 850 950
Denetçileri ile Sos-
yal Sigortalar Kurumu 8 750 850
Sigorta Müfettişleri, (1)
h) En az 3 yıl süreli
yükseköğrenim veren
fakülte ve yüksek-
okulları bitirerek
mesleğe özel yarışma
sınavı ile giren ve
belirli süreli meslek
içi eğitimden sonra
özel bir yeterlik sı-
navı sonunda atanan
Devlet Personel Uz-
manları,Maliye Bakan-
lığı Devlet Bütçe Uz-
manları,Mali Suçları
Araştırma Uzmanları
Devlet Muhasebe Uzmanları,
Devlet Gelir Uzmanları,
Devlet Malları Uzman-
ları,Gelir Uzmanları
Milli Emlak Uzman-
ları,Vergi İstihbarat
Uzmanları, Maliye Uzmanı,
bakanlık ve bağlı
kuruluşların A.T Uzmanları,
İçişleri Bakanlığı
Planlama Uzmanları,Çevre
Uzmanları, Özürlüler Uzmanı,
Tüketici ve Rekabet Uzmanla-
rı(...) (2)Denizcilik Uzman-
ları, Gümrük Uzmanları,
Marka Uzmanı,Patent Uzmanı
(Ek İbare:19/6/1994-KHK-543)
En az üç yıl süreli Yüksek Öğretim
veren Fakülte veya Yüksekokulu
bitirerek yapılacak sınav
sonunda denetmen yardımcısı
kadrolarına atanmış ve en az
üç yıl bu kadrolarda çalıştık- 1 1900 2200
tan sonra bu süredeki çalış- 2 1350 1600
maları olumlu bulunmak kay- 3 1000 1200
dıyla Muhasebe Denetmeni, 4 900 1100
Vergi Denetmeni ve Milli 5 800 900
Emlak Denetmeni, Dış Ticarette 6 700 800
Standardizasyon Denetmenleri, 7 450 500
kadrosuna atanmış olanlar. (1) 8 400 450
---------------------------------------------------------------------------
----------------------
(1) Bu bölümde 19/6/1994 tarih ve 543,544 sayılı ve 6/7/1995 tarih ve 562 sayılı
25/3/1997 tarih ve 571 sayılı KHK'ler ve 9/12/1994 tar |
